ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 19: Ban Quản Lý Xuống Công Trường

Ba giờ chiều ngày mười tháng ba, Huỳnh Văn Thanh ngồi trong phòng làm việc tạm của đội thi công, trước mặt là chiếc bìa cứng đựng toàn bộ giấy tờ của…

Nội dung chương

Ba giờ chiều ngày mười tháng ba, Huỳnh Văn Thanh ngồi trong phòng làm việc tạm của đội thi công, trước mặt là chiếc bìa cứng đựng toàn bộ giấy tờ của đội. Nguyễn Văn Dũng ngồi đối diện ông. Thạch Minh Tuấn và Nguyễn Văn Phước ngồi ở dãy ghế bên cạnh, im lặng chờ tới lượt mình được hỏi. Ngoài cửa sổ, nắng chiều vẫn trắng xóa trên sân lán. Buổi kiểm tra đã kéo dài từ gần trưa tới giờ, và phần khó nhất của nó vẫn còn ở phía trước.

Thanh tới nơi vào lúc nắng đang gắt nhất buổi trưa. Ông không vào phòng làm việc ngay. Ông đi thẳng ra đoạn đường dang dở trước. Dũng đi bên cạnh ông, Tuấn và Phước đi sau. Bốn người đứng rất lâu bên chiếc máy ủi nằm chết máy giữa đoạn đường dang dở. Thanh đi vòng quanh chiếc máy một lượt. Ông nhìn thùng xe phủ bụi. Ông nhìn cần gạt gác xuống mặt đất khô. Ông hỏi câu đầu tiên bằng giọng bình thản đến lạnh người.

- Máy nằm đây bao nhiêu ngày rồi, anh Dũng?

- Dạ, từ hôm năm tháng ba tới nay, anh Thanh.

- Năm ngày. Một chiếc máy ủi chính nằm chết năm ngày giữa công trường. Báo cáo tuần của anh ghi là máy hỏng vặt, đang xử lý. Anh thấy chữ hỏng vặt đó có xứng với cảnh này không?

Dũng im lặng. Ông không tìm được câu trả lời nào cho câu hỏi ấy. Thanh quay sang Phước, người đang cầm bìa giấy tờ của đội.

- Anh Phước, biên bản kiểm tra máy nằm ở đâu? Cho tôi xem phần kết luận.

Phước mở bìa giấy, rút tập biên bản kiểm tra ra đưa cho Thanh bằng hai tay.

- Dạ, đây anh Thanh. Đội kiểm tra suốt một buổi chiều, có thợ máy ở huyện xuống phụ thêm một buổi nữa. Từng hạng mục đều có ghi chép riêng.

Thanh lật nhanh mấy trang biên bản ngay giữa nắng. Ông đọc phần kết luận hai lần.

- Hệ thống nhiên liệu bình thường. Hệ thống điện bình thường. Động cơ không phát hiện hỏng hóc cụ thể. Anh Phước, anh làm thợ cả bao nhiêu năm rồi? Anh đã gặp chiếc máy nào chết kiểu này chưa?

- Dạ, tôi làm nghề này mười mấy năm. Máy chết mà kiểm tra không ra bệnh như vầy, tôi chưa từng gặp, anh Thanh.

Thanh gấp tập biên bản lại, trả cho Phước. Ông không bình luận gì thêm về chiếc máy. Ông đi tiếp dọc đoạn đường dang dở, dừng lại ở đầu phum, nhìn nền miếu trống trơ dưới gốc me cổ thụ. Ông đứng ở đó lâu hơn hẳn những chỗ khác. Rồi ông quay lại nhìn Dũng.

- Đây là vị trí ngôi miếu bị ủi phải không?

- Dạ phải, anh Thanh.

Thanh gật đầu, không nói gì thêm ở đầu phum. Ông đi thẳng về lán trại. Trong lán, hai dãy giường bệnh nằm dài trước mắt ông. Mấy người thợ còn sốt nằm thiêm thiếp. Tám ngồi tựa lưng vào vách, gương mặt hốc hác thấy rõ. Rinh nằm ở dãy trong cùng, hơi thở nặng nhọc. Thanh đi chậm hết một vòng lán. Ông dừng lại bên giường của Tám, người thợ đang ngồi tựa lưng vào vách. Ông hỏi bằng giọng nhỏ hơn hẳn lúc ở ngoài đoạn đường.

- Anh là thợ lái máy ủi phải không? Anh bệnh mấy đêm rồi?

Tám cố ngồi thẳng dậy, đáp khàn khàn.

- Dạ, tôi là Tám, lái máy. Tôi sốt bốn đêm nay rồi anh. Đêm nào cũng đau nhức khớp, ngủ không yên.

- Anh cứ nằm nghỉ. Việc máy móc để người khỏe lo.

Thanh gật đầu với anh rồi đi tiếp. Ông dừng lại bên bàn nhỏ, nơi cuốn sổ theo dõi bệnh của đội nằm trên cùng của chồng giấy tờ. Ông cầm cuốn sổ lên, lật từng trang.

Phòng làm việc chìm vào im lặng khi Thanh đọc sổ. Ông đọc chậm, hết trang này sang trang khác. Bốn đêm bệnh của cả đội nằm trong tay ông, ghi chép rõ ràng từng tên người, từng giờ giấc, từng triệu chứng. Ông đọc tới dòng ghi câu nói sảng của Rinh thì dừng lại lâu hơn một chút. Rồi ông gấp sổ lại, đặt xuống bàn, ngẩng lên nhìn thẳng vào Dũng. Giọng ông lúc này không còn bình thản nữa.

- Bây giờ anh nói cho tôi nghe, từ đầu tới cuối. Vì sao máy chết? Vì sao cả đội thợ bệnh suốt mấy đêm liền? Và vì sao những chuyện này không hề có trong bất kỳ báo cáo nào anh gửi lên ban quản lý?

Dũng ngồi thẳng dậy trên ghế. Ông biết giây phút này đã tới. Suốt mấy ngày qua ông đã né tránh nó qua điện thoại, qua những bản báo cáo lưng chừng, qua sự im lặng trước đội của mình. Chiều nay, trong căn phòng nhỏ này, trước mặt cấp trên và hai người cộng sự thân cận nhất, ông không còn chỗ nào để né nữa. Ông bắt đầu nói.

Ông nói từ đầu. Ông kể ngày năm tháng ba, đội thi công đoạn qua phum theo lệnh tiến độ đã chốt. Ông kể cao niên Chau Văn Lượng cùng người phum ra đứng trước miếu can ngăn. Ông kể chính ông, đội trưởng Nguyễn Văn Dũng, là người ra lệnh cho máy ủi do Lê Văn Tám lái tiến vào húc đổ ngôi miếu. Ông kể hòn đá thờ trong miếu bị quăng xuống con mương bên đường theo lệnh của ông. Ông kể ngay đêm đó, cả đội bắt đầu sốt mê man, đau nhức khớp và nói sảng. Ông kể chiếc máy ủi chết máy từ hôm đó và thợ kiểm tra mãi không tìm ra hỏng hóc cụ thể nào. Ông kể hết, không bớt một chi tiết nào về phần việc của chính mình.

Tuấn ngồi bên cạnh nghe từng lời. Anh nhận ra Dũng không đổ lỗi cho ai khác trong suốt phần trình bày ấy. Ông không nói Tám lái máy. Ông không nói tiến độ ép buộc. Ông chỉ nói đi nói lại một điều bằng nhiều cách khác nhau. Lệnh là của tôi. Quyết định là của tôi. Người phum đã can ngăn, và tôi đã không nghe.

Thanh nghe hết mà không ngắt lời một lần nào. Khi Dũng nói xong, căn phòng im lặng một lúc lâu. Phước lúc này mới lên tiếng bổ sung một phần việc thuộc trách nhiệm ghi chép của mình.

- Anh Thanh, phần bệnh của đội thì tôi ghi đủ vào sổ từ đêm đầu tiên. Không thiếu đêm nào. Còn hai anh em trong đội sợ quá đã nộp đơn xin nghỉ việc. Đơn còn nằm ở chỗ anh Dũng, chưa ký. Sáng nay họ đòi về quê, đội phải khuyên họ chờ sau buổi kiểm tra này.

Thanh quay sang nhìn Dũng.

- Có cả chuyện thợ xin nghỉ vì sợ nữa sao anh Dũng? Chuyện lớn tới mức người ta bỏ việc mà báo cáo của anh chỉ có hai chữ máy hỏng?

- Dạ phải, anh Thanh. Phần đó tôi cũng giấu. Tôi không còn gì để biện minh cho phần báo cáo của mình nữa.

Thanh đặt bút xuống bàn, hỏi tiếp bằng giọng chậm rãi.

- Vậy còn chuyện báo cáo? Mấy ngày qua anh báo cáo với tôi những gì?

Dũng cúi đầu xuống một lúc. Rồi ông ngẩng lên, trả lời thẳng.

- Tôi báo cáo không đúng sự thật, anh Thanh. Tôi chỉ báo máy hỏng. Chuyện đội bệnh tập thể, tôi giấu. Chuyện ủi miếu, tôi cũng không báo. Đó là lỗi của tôi, tôi xin nhận.

Phước ngồi bên cạnh khẽ thở ra một hơi dài. Tuấn nhìn Dũng, thấy hai bàn tay ông đặt trên đầu gối đã thôi run. Người đội trưởng này vừa tự tay đặt xuống cái gánh nặng nhất mà ông mang theo suốt sáu ngày qua. Giá của việc đặt xuống ấy là gì, cả phòng đều hiểu. Nhưng gương mặt ông lúc này lại bình tĩnh hơn bất kỳ lúc nào trong những ngày gần đây.

Thanh đứng dậy, đi tới cửa sổ nhìn ra sân lán một lúc. Rồi ông quay lại bàn, nói rõ ràng từng việc một.

- Anh Dũng, chuyện này vượt quá phạm vi xử lý miệng với nhau. Ban quản lý cần một văn bản giải trình chính thức từ anh. Toàn bộ sự việc, từ lệnh thi công, việc ủi miếu, tình trạng bệnh của đội, cho tới phần báo cáo không đúng sự thật. Tôi cho anh hai ngày để hoàn thành văn bản đó. Hai ngày, không hơn.

- Dạ, tôi sẽ làm đúng hạn, anh Thanh. Ngay tối nay tôi bắt đầu viết. Phần nào thuộc trách nhiệm của tôi, tôi ghi rõ hết, không né tránh chữ nào.

- Trong thời gian chờ xử lý, đoạn qua phum dừng toàn bộ hoạt động thi công. Đội tập trung chăm sóc người bệnh. Việc này tôi sẽ báo cáo lên trên ngay tối nay.

Dũng ngồi yên nghe từng lời phân công. Ông biết hai ngày làm văn bản giải trình kia sẽ là hai ngày nặng nề. Ông sẽ phải tự tay viết xuống từng lỗi của mình, ký tên vào dưới, và gửi nó đi như một phần chính thức của sự việc. Không còn đường nào để những lỗi ấy chỉ tồn tại trong lời nói miệng rồi tan đi nữa. Ông cũng biết, lạ lùng thay, rằng mình không còn muốn chúng tan đi nữa. Sáu ngày giấu giếm đã dạy ông một điều đơn giản. Sự thật càng để lâu trong bóng tối, nó càng nặng. Đặt nó ra ánh sáng, dù phải trả giá, vẫn nhẹ hơn.

Thanh ngồi xuống lại, giọng ông dịu đi một chút khi nói phần cuối cùng của buổi kiểm tra. Ông nhìn sang Tuấn, rồi quay lại nhìn Dũng.

- Còn một việc nữa. Ngôi miếu của người ta, đội mình đã lỡ tay phá. Việc làm lại cho đàng hoàng là việc phải tính ngay từ bây giờ, không chờ xử lý kỷ luật xong mới tính. Đơn vị thi công làm đường cho dân mà để mất lòng dân ở một phum như vầy, thiệt hại đó không đo bằng tiến độ được. Tôi hỏi thật hai anh. Trong phum này, ai là người có thể đứng ra làm lễ làm lại cho đàng hoàng?

Chương khác

Xem thêm