THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 1: Ngôi Nhà Ở Đúng Ngã Ba
Bảy giờ ba mươi phút sáng ngày ba tháng chín, chiếc xe tải chở đồ dừng lại ngay trước ngôi nhà ở ngã ba phố cổ. Nguyễn Văn Đức nhảy xuống trước, chân…
Nội dung chương
Bảy giờ ba mươi phút sáng ngày ba tháng chín, chiếc xe tải chở đồ dừng lại ngay trước ngôi nhà ở ngã ba phố cổ. Nguyễn Văn Đức nhảy xuống trước, chân chạm vỉa hè còn ướt sương đêm. Anh ngẩng đầu nhìn căn nhà hai tầng vừa mua sau gần một năm tìm kiếm. Mặt tiền không rộng nhưng đủ sâu. Tầng trệt có cửa cuốn và hai cánh cửa gỗ cũ. Tầng trên có ban công nhỏ nhìn ra ngã ba. Đức hít một hơi dài. Mùi vôi vữa mới quét quyện với mùi khói xe buổi sớm.
Con đường trước nhà chia làm hai nhánh ngay tại điểm này. Một nhánh chạy thẳng từ phía chợ lên rồi đâm thẳng vào cửa chính nhà anh. Một nhánh rẽ ngang ôm theo dãy phố cũ rồi khuất sau hàng cây. Xe máy qua ngã ba đều phải chậm lại và bóp còi ngắn. Xe đạp chở hàng lách sát mép đường. Đức đứng giữa vỉa hè và nhìn trục đường thẳng tắp kia một lúc. Anh chỉ thấy nó tiện. Khách đi qua là thấy cửa hàng ngay. Không cần biển hiệu lớn cũng có người ngoái đầu.
Trần Thu Hiền xuống xe sau, tay xách túi giấy tờ nhà bọc trong túi nilon. Chị đi vòng quanh thùng xe, đếm lại số thùng carton ghi chữ nhà bếp và phòng ngủ. Nguyễn Minh Khang đỡ em gái Nguyễn Ngọc Lan xuống bậc xe. Khang mười chín tuổi, vai còn gầy nhưng đã biết đỡ thùng nặng giúp bố. Lan mười bốn tuổi, tóc buộc cao, mắt đảo nhanh khắp dãy phố mới. Con bé ôm chặt con gấu bông cũ và chiếc cặp sách trước ngực.
- Nhà mình ở ngay ngã ba thật à bố? - Lan hỏi.
- Ừ. Ngay ngã ba. - Đức đáp. - Tầng dưới bố mở cửa hàng đồ gỗ. Tầng trên nhà mình ở. Xuống nhà là tới chỗ làm, tiện cả đôi đường.
Hiền không trả lời ngay. Chị bước lên thềm đá trước cửa chính và dừng lại. Bên trái thềm, sát mép bậc lên xuống, có một tấm bia đá đứng lặng. Tấm bia cao ngang thắt lưng người lớn. Thân bia là đá xám nguyên phiến, mặt ngoài phủ rêu xanh từng mảng. Rêu bám dày ở chân bia và hai bên mép. Phần mặt trước còn lộ ra năm chữ khắc sâu đã mờ. Nét chữ từng được quét một lớp màu đỏ sẫm nay chỉ còn vệt loang trong rãnh khắc. Đỉnh bia chạm một đầu rồng nhỏ, mắt rồng và bờm rồng đã mòn theo mưa nắng. Một phần ba thân bia chìm dưới nền thềm, chỉ phần trên nhô lên mặt đất.
Hiền đưa tay chạm nhẹ lên mép bia. Đá lạnh và ẩm. Chị rụt tay lại và quay sang chồng.
- Anh Đức, tấm bia này là bia gì vậy? - Chị hỏi. - Sao lại đứng ngay thềm nhà mình?
Đức bước tới nhìn qua loa. Anh gõ nhẹ mu bàn tay lên mặt đá nghe tiếng cộc khô.
- Đá cũ thôi. - Anh nói. - Chắc chủ cũ để đó từ lâu. Rêu phủ thế này thì phải mấy chục năm rồi. Để sau dọn nhà xong anh xem. Giờ khiêng đồ vào đã, trời sắp nắng gắt.
Đội bốc xếp bắt đầu khiêng đồ. Bàn thờ gỗ nhỏ được khiêng lên tầng trên trước. Rồi tới giường, tủ quần áo, bàn học của Lan và giá sách của Khang. Đức chỉ tay từng vị trí. Anh đã vẽ sẵn sơ đồ tầng trệt từ đêm trước. Phía ngoài cùng sát cửa chính sẽ là quầy trưng bày mẫu ghế và bàn ăn. Phía trong là kho gỗ tấm và xưởng nhỏ để cắt sửa khi khách yêu cầu. Anh muốn khách bước vào là thấy mùi gỗ mới và ánh đèn vàng ấm.
Khang khiêng một thùng sách lên cầu thang rồi quay xuống sân. Cậu dừng lại bên tấm bia và cúi xuống nhìn gần hơn.
- Bố ơi, trên này có đầu rồng này. - Khang nói. - Chạm cũng khéo phết. Mà chữ thì con không đọc được. Chữ Tàu à bố?
- Chắc vậy. - Đức đáp vọng ra từ trong nhà. - Đừng nghịch vào đấy. Để nguyên, kẻo trượt chân ngã vào bậc thềm.
Lan chạy tới đứng cạnh anh trai. Con bé đưa ngón tay lần theo rãnh chữ đầu tiên rồi vội rụt lại vì rêu ướt dính vào tay.
- Rêu xanh hết rồi. - Lan nói. - Trông như cục đá trong chùa ấy.
Hiền mang tới một chiếc khăn khô, lau tay cho con gái. Chị nhìn tấm bia thêm một lúc nữa rồi mới quay vào nhà. Đức đứng ở cửa và thấy vợ vẫn ngoái lại phía thềm. Anh nhớ lời người môi giới nói lúc xem nhà lần đầu. Người môi giới nói chủ cũ cần tiền gấp nên bán nhanh. Giá nhà rẻ hơn mặt bằng quanh phố một khoản không nhỏ. Đức mừng vì vớ được nhà mặt phố giá tốt. Còn vợ anh, anh thấy chị vẫn chưa yên hẳn với ngã ba này.
Buổi trưa, đồ đạc cơ bản đã vào vị trí. Hiền nấu nồi mì nhanh trong bếp tạm ở tầng trên. Cả nhà ngồi ăn trên chiếc bàn gỗ thấp kê giữa đống thùng chưa mở. Ngoài cửa sổ, tiếng xe qua ngã ba không ngớt. Mỗi lần có xe tải nhỏ chở hàng chạy từ phía chợ lên, tiếng máy lại dội thẳng vào phòng ăn rồi mới tản ra hai nhánh đường. Đức ăn nhanh và nói về kế hoạch mấy ngày tới.
- Mai anh cho thợ tới đo lại mặt tiền. - Anh nói. - Làm biển hiệu mới, sơn lại khung cửa. Ngày kia hàng gỗ về đợt đầu. Mình phải mở bán sớm mới kịp trả lãi vay mua nhà.
- Tiền vay còn bao nhiêu thời gian nữa hả anh? - Hiền hỏi.
- Ngân hàng cho vay mười hai năm. - Đức đáp. - Nhưng tiền lãi mấy tháng đầu phải trả đều. Cửa hàng mà mở chậm một tuần là mất một tuần doanh thu.
Khang gắp mì và hỏi về phòng của mình. Đức bảo phòng nhỏ phía sau tầng trên là của cậu. Phòng đó có cửa sổ nhìn xuống sân sau và một phần nóc bếp nhà bên. Lan được phòng phía trước, có ban công nhỏ. Con bé nghe vậy thì reo lên và chạy ra ban công nhìn xuống ngã ba. Từ trên cao, trục đường đâm thẳng vào nhà hiện ra rõ hơn. Lan vịn lan can và đếm xe máy chạy qua.
Chiều xuống, Đức cùng Khang kê lại quầy trưng bày ở tầng trệt. Hai cha con đẩy chiếc tủ gỗ lim mẫu vào sát tường trong. Chiếc tủ nặng làm cả hai phải thở dốc. Hiền ở phía ngoài quét sân và thềm. Khi quét tới bên trái thềm, chị tránh chổi ra khỏi chân bia. Phần nền quanh chân bia có một vệt đá cũ khác màu với nền xi măng mới trát lại sau này. Vệt đá đó ôm quanh chân bia thành một khung hẹp. Chị cúi xuống nhìn kỹ. Khung đá cũ đã nứt một đường mảnh nhưng vẫn ôm chặt lấy thân bia.
- Anh ra xem này. - Hiền gọi. - Chân bia này người ta chôn sâu lắm. Không phải đặt hờ trên thềm đâu.
Đức ra cửa, tay còn cầm thước đo. Anh nhìn xuống chân bia rồi nhún vai.
- Người xưa làm gì cũng chắc. - Anh nói. - Chôn sâu cho khỏi đổ thôi. Kệ nó. Mình chưa cần động vào.
- Em chỉ thấy lạ. - Hiền nói. - Nhà ở ngã ba, cửa chính lại hứng thẳng đường lớn. Em nghe người già nói ngã ba là chỗ gió và xe đều dồn vào một điểm.
Đức cười ngắn.
- Gió dồn thì mát. Xe dồn thì có khách. - Anh nói. - Em đừng nghe mấy lời kiêng kỵ vớ vẩn. Mình mua nhà bằng tiền thật, giấy tờ thật. Đá nào giữ được nhà bằng sổ đỏ trong tay mình.
Hiền không cãi thêm. Chị quay vào trong và mở cuốn sổ tay nhỏ của mình ngay trên quầy. Đức đứng ở cửa nhìn vợ ghi mấy dòng đầu tiên về ngôi nhà mới. Chị ghi ngày dọn về là ngày ba tháng chín. Chị ghi tầng trệt mở cửa hàng đồ gỗ. Chị ghi thêm một dòng riêng về tấm bia đá bên trái thềm. Dòng đó ghi mặt khắc năm chữ, đỉnh chạm đầu rồng, chưa rõ là bia gì.
Tối hôm đó, cả nhà ăn cơm trong ánh đèn vàng mới lắp ở tầng trên. Lan kể chuyện trường mới ở gần nhà hơn trường cũ. Khang nói về đợt thực tập xưởng ở trường sắp tới và mong có chỗ để đồ nghề trong nhà mới. Đức nghe con nói mà mắt vẫn liếc xuống cuốn sổ chi tiêu Hiền để mở trên bàn. Các con số vay mua nhà, tiền hàng đợt đầu và tiền thuê thợ sửa mặt tiền nằm chật một trang. Anh tính nhẩm trong đầu và thấy mọi thứ vừa khít. Chỉ cần cửa hàng bán đều từ tháng đầu, dòng tiền sẽ không đứt.
Trước khi trời tối hẳn, Đức đi một vòng quanh nhà để kiểm tra từng ổ khóa và công tắc điện. Anh mở thử cửa cuốn tầng trệt rồi kéo xuống, tiếng kim loại kêu khô và nặng. Anh kiểm tra vòi nước ở sân sau và đường ống dẫn vào bếp. Hiền đi theo sau, tay cầm sổ tay, ghi lại từng chỗ cần thợ sửa trong tuần đầu. Cầu thang gỗ lên tầng trên kêu cót két ở bậc thứ ba. Lan can ban công hơi lung lay ở mối nối bên phải. Đức ghi thêm hai việc đó vào danh sách và bảo Khang mai mang theo bộ đồ nghề nhỏ. Khang gật đầu và hứa sáng mai sẽ siết lại lan can trước khi thợ tới đo mặt tiền. Cả nhà đều mệt sau một ngày khuân vác nhưng ai cũng thấy căn nhà này từ nay là của mình, từng viên gạch và từng bậc thềm đều phải tự tay giữ gìn.
Đêm xuống, phố cổ lên đèn. Ánh đèn vàng từ các cửa hàng quanh ngã ba hắt xuống mặt đường ướt nhẹ sau cơn mưa ngắn. Đức ra ban công đứng một lúc trước khi đi ngủ. Anh nhìn xuống thềm nhà mình. Tấm bia đá nằm trong bóng tối bên trái thềm, rêu xanh gần như đen lại. Một chiếc xe máy chạy từ phía chợ lên, đèn pha quét một vệt sáng thẳng vào cửa chính nhà anh rồi mới rẽ sang nhánh đường ngang. Vệt sáng lướt qua rất nhanh. Đức quay vào phòng và khép cửa ban công. Anh nghĩ ngày mai sẽ là ngày bận nhất. Biển hiệu, thợ đo mặt tiền và hàng gỗ về cùng lúc. Tấm bia cũ kia, anh sẽ tính sau, khi cửa hàng đã vào guồng và tiền đã bắt đầu quay vòng.