THẠCH CẢM ĐƯƠNG NGÃ BA PHỐ CỔ - Chương 5: Ngày Đập Bỏ Tấm Bia

Mười bốn giờ chiều ngày mười hai tháng chín, Phạm Văn Tùng tới nhà Đức với một người phụ việc trẻ. Tùng ba mươi tám tuổi, người tầm thước, tay chân rắn…

Nội dung chương

Mười bốn giờ chiều ngày mười hai tháng chín, Phạm Văn Tùng tới nhà Đức với một người phụ việc trẻ. Tùng ba mươi tám tuổi, người tầm thước, tay chân rắn chắc vì làm nghề xây dựng nhiều năm. Anh mang theo búa tạ, xà beng sắt, đục thép và hai chiếc bao tải dày để đựng mảnh vỡ. Người phụ việc khiêng thêm một máy khoan cầm tay và một cuộn dây điện dài. Đức đã chờ sẵn ở thềm. Anh cho kéo cửa cuốn tầng trệt xuống một nửa để bụi đá không bay vào hàng gỗ bên trong.

Tùng đi quanh tấm bia một vòng. Anh gõ thử búa nhỏ lên thân bia ở ba điểm khác nhau. Tiếng đá đáp lại đặc và nặng. Anh cúi xuống xem phần chân bia chôn dưới nền thềm. Khung đá cũ ôm quanh chân bia đã nứt một đường mảnh. Tùng dùng mũi đục gõ nhẹ vào khe nứt rồi ngẩng lên nói với Đức.

- Đá này là đá nguyên phiến, cứng lắm anh ạ. - Tùng nói. - Phần chôn dưới đất lại sâu. Đập thì đập được nhưng phải phá từ đỉnh xuống dần. Vội là nứt thềm theo đấy.

- Mất bao lâu thì xong? - Đức hỏi.

- Chắc hết buổi chiều nay. - Tùng đáp. - Đập xong tôi dọn mảnh vỡ và san lại mặt hố cho anh. Hai ngày nữa anh cho thợ lát lại thềm là đẹp.

Hiền đứng ở cửa chính nhìn ra. Chị đã biết trước buổi chiều nay sẽ diễn ra việc này. Từ ngày chín tháng chín tới nay, chị không nhắc lại chuyện tấm bia thêm lần nào nữa. Chị hiểu nhắc thêm cũng không đổi được quyết định của chồng. Nhưng khi thấy Tùng đặt mũi đục lên đỉnh bia, chị vẫn phải quay mặt đi một lúc. Bà Sen ở nhà bên cũng bước ra cửa. Bà đứng sau hàng rào hoa giấy nhà mình và nhìn sang. Bà không sang can nữa. Bà chỉ đứng yên và nhìn.

Tùng cho người phụ việc căng một tấm bạt cũ quanh khu vực thềm trái để mảnh đá khỏi văng ra đường. Rồi anh đội mũ bảo hộ, đeo kính và giơ búa tạ lên. Nhát búa đầu tiên giáng xuống đỉnh bia ngay sát đầu rồng. Tiếng đá vỡ vang lên khô và chát, dội thẳng vào cửa chính rồi lan ra ngã ba. Một mảnh đá nhỏ văng ra và rơi xuống bạt. Đầu rồng trên đỉnh bia nứt làm đôi theo đường chạm cũ. Mắt rồng bên trái vỡ mất một phần.

Đức đứng cách đó vài bước và nhìn không chớp mắt. Anh thấy nhát búa đầu tiên đi xuống mà trong lòng không hề hả hê như anh tưởng. Ngược lại, anh thấy tiếng đá vỡ nghe nặng hơn anh nghĩ rất nhiều. Nó không giống tiếng đập một viên gạch cũ. Nó giống tiếng phá một thứ đã đứng yên quá lâu và đã ăn sâu vào nền đất của ngôi nhà này. Nhưng anh không gọi dừng. Anh đã trả lời với vợ và với bà Sen rằng anh đã quyết. Anh cũng đã hẹn thợ và trả trước một phần tiền công. Dừng lại lúc này, với anh, là tự phá vỡ lời nói của chính mình.

Tùng tiếp tục đập theo từng lớp. Anh dùng máy khoan cầm tay khoan mấy lỗ nông trên mặt bia để tạo điểm nứt. Rồi anh dùng đục thép và búa tạ tách từng mảng đá ra khỏi thân bia. Năm chữ khắc sâu trên mặt bia vỡ ra theo từng mảng. Chữ đầu tiên mất một nửa nét sau nhát đục thứ ba. Chữ thứ hai và chữ thứ ba nứt ngang thân chữ. Vệt chu sa đỏ sẫm còn sót trong rãnh khắc rơi xuống bạt thành bụi đỏ lẫn với bụi đá xám. Hiền nhìn vệt bụi đỏ đó mà tay nắm chặt vào khung cửa.

Khang đi học về giữa buổi chiều. Cậu dựng xe đạp ở sân sau rồi ra thềm đứng cạnh bố. Đức thấy con nhìn tấm bia đã mất hẳn phần đỉnh mà đứng lặng một lúc. Thân bia chỉ còn lại một đoạn ngắn lởm chởm. Khang không nói gì với bố rồi quay vào nhà đi lên tầng trên. Đức đứng ở thềm mà vẫn nghe loáng thoáng tiếng hai anh em nói chuyện vọng xuống qua cầu thang. Tiếng búa nghỉ giữa hai đợt đập nên giọng Lan nghe rõ hơn thường ngày.

- Bố cho đập thật à anh? - Lan hỏi rất nhỏ.

- Ừ. Đập gần xong rồi. - Khang đáp vọng xuống. - Em đừng xuống dưới, bụi lắm.

Đức nghe tới đó thì tiếng búa lại vang lên và át hết phần còn lại.

Ở dưới thềm, công việc kéo dài tới gần mười bảy giờ. Phần thân bia trên mặt đất đã vỡ hết thành từng mảnh lớn nhỏ. Tùng chuyển sang đào quanh chân bia để lấy nốt phần chôn sâu dưới nền. Đất quanh chân bia nện rất chặt, phải dùng xà beng nạy từng lớp mới lỏng ra. Phần đá chôn dưới đất cũng là đá nguyên phiến liền với phần trên. Tùng phải khoan thêm hai lỗ nữa mới tách được phần chân bia ra khỏi hố. Khi mảnh chân bia cuối cùng được khiêng lên bạt, hố cũ hiện ra rõ ràng. Hố sâu, thành hố nén chặt, đáy hố còn in vệt đá xám và mấy hạt bụi đỏ li ti của chu sa cũ.

Tùng và người phụ việc xúc toàn bộ mảnh vỡ vào bao tải. Họ buộc miệng bao và khiêng ra để ở góc sân sau theo lời Đức dặn. Đức nói cứ để tạm ở đó, mai xe chở rác công trình qua sẽ mang đi cùng đống gạch vữa cũ. Tùng quét dọn thềm trái, lấp tạm hố bằng cát và đầm phẳng mặt. Anh rửa tay ở vòi nước sân sau rồi quay lại gặp Đức để nhận tiền công.

Lúc Tùng vừa rửa tay xong ở vòi nước sân sau, Lợi từ tiệm ăn đối diện sang xem một lúc. Ông đứng ở mép đường nhìn thềm trái trống trơn rồi nhìn Đức. Ông không can ngăn và cũng không chúc mừng. Ông chỉ hỏi thợ có ở lại lát thềm luôn trong hôm nay không. Đức trả lời rằng hai ngày nữa thợ lát gạch mới tới. Anh nói phải để nền cát lún đều theo đúng lời Tùng đã dặn lúc xem việc. Lợi gật đầu rồi quay về tiệm ăn của mình vì khách chiều bắt đầu đông. Đức nhìn theo ông và thấy nét mặt đó không giống nét mặt của một người hàng xóm vui lây với việc sửa nhà của mình. Nhưng anh tự nhủ hàng xóm phố cũ ai cũng nặng nề với chuyện xưa như vậy. Sống chung một thời gian rồi họ sẽ quen với mặt tiền mới của nhà anh thôi.

Đức đếm tiền và trả đủ ngay tại thềm theo đúng giá đã thỏa thuận. Anh trả thêm một khoản nhỏ vì công việc kéo dài hơn dự tính và đá cứng hơn Tùng nghĩ lúc đầu. Tùng nhận tiền, cảm ơn và dặn Đức hai ngày nữa hãy lát lại thềm cho nền cát kịp lún đều. Hai thầy trò thợ thu dọn đồ nghề và ra về khi trời đã ngả chiều.

Hiền bước ra thềm sau khi thợ đi khỏi. Chị đứng ở mép thềm trái và nhìn khoảng trống vừa hiện ra. Nơi tấm bia đứng suốt mấy chục năm nay chỉ còn một vệt nền cát mới lấp, màu sáng hơn hẳn nền đá cũ quanh đó. Mặt tiền nhà quả thật trông gọn hơn và sáng hơn như Đức nói. Nhưng chị thấy khoảng trống đó trống tới mức lạ lùng. Nó giống như một chiếc răng vừa bị nhổ đi, để lại một hốc trống mà mắt người ta cứ phải nhìn vào mãi.

- Xong rồi đấy. - Đức nói ở sau lưng chị. - Hai ngày nữa lát lại thềm, đặt hai chậu cây vào là mặt tiền đẹp hẳn. Em thấy không, có gì đâu mà phải lo lắng mấy ngày liền.

- Em không nói nữa đâu. - Hiền đáp khẽ. - Việc đã làm xong rồi. Em chỉ mong từ nay nhà mình yên ổn làm ăn là được.

Đức gật đầu và quay vào nhà tính tiền hàng với nhà cung cấp qua điện thoại. Anh nói chuyện rất lâu về đợt gỗ mới và lịch giao hàng tuần sau. Trong lúc anh nói chuyện, bà Sen ở nhà bên lặng lẽ bước sang thềm. Bà không vào nhà. Bà chỉ đứng nhìn vệt cát mới lấp ở thềm trái một lúc rồi quay về. Bà không nói một lời nào với ai trong buổi chiều hôm ấy nữa.

Hiền vào bếp nấu cơm tối trong lúc Đức nghe điện thoại. Đức nói chuyện xong thì bước tới cửa bếp và thấy vợ đang thái rau. Tay chị hơi run nên phải dừng lại một lần và đặt dao xuống thớt. Chị nhìn qua cửa bếp ra góc sân sau, nơi hai bao tải mảnh vỡ đang để ở đó.

- Bà Sen nói một câu mà giờ em mới thấy nặng. - Hiền nói với chồng. - Bà bảo phá một tấm bia chỉ mất một buổi. Nhưng dựng lại cho đúng như cũ thì không ai dám chắc làm được nữa.

Đức nhìn theo mắt vợ ra góc sân sau. Hai bao tải mảnh vỡ nằm im ở đó. Anh biết những mảnh đá trong bao từng là một tấm bia nguyên vẹn. Nhưng anh không nói thêm lời nào và quay về bàn tính nốt tiền hàng.

Tối hôm đó, cả nhà ăn cơm muộn hơn thường lệ vì Đức còn bận nghe điện thoại của khách. Lan ăn ít và xin phép lên phòng sớm vì mệt. Khang giúp mẹ rửa bát rồi cũng lên tầng trên chuẩn bị bài cho ngày mai. Hiền dọn dẹp bếp xong thì xuống tầng trệt kiểm tra khóa cửa. Chị đi qua thềm trái theo thói quen tránh chân bia như mấy ngày trước. Chân chị khựng lại giữa khoảng trống. Không còn tấm bia nào ở đó để chị phải tránh nữa. Chị đứng yên một lúc trong bóng tối của thềm rồi mới kéo cửa cuốn xuống và khóa chặt.

Đức ghi vào sổ chi tiêu của cửa hàng khoản tiền công đập bia và sửa thềm. Anh gạch một đường dưới khoản chi đó rồi khép sổ lại. Với anh, một việc tồn tại mấy ngày trong đầu nay đã giải quyết xong. Anh lên tầng trên, tắm rửa và lên giường sớm vì mai còn nhiều việc của cửa hàng. Anh ngủ rất nhanh trong tiếng xe thưa dần ngoài ngã ba. Anh không hề biết rằng ngay trong đêm nay, tấm bia cũ bị đập bỏ hoàn toàn sẽ là mốc mà cả nhà anh sau này còn nhắc lại rất nhiều lần.

Chương khác

Xem thêm