THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 42: Miệng khe trong bùn đen

Nguyễn Văn Thọ đứng trên bệ đá ngầm dưới mố trụ Chùa Cầu, nước ngập tới ngực, và cảm nhận mặt đá phẳng dưới đế giày bằng một sự yên tâm nghề nghiệp đã…

Nội dung chương

Nguyễn Văn Thọ đứng trên bệ đá ngầm dưới mố trụ Chùa Cầu, nước ngập tới ngực, và cảm nhận mặt đá phẳng dưới đế giày bằng một sự yên tâm nghề nghiệp đã chín mươi năm trong dòng thợ của ông. Mặt đá này không trơn. Nó có độ nhám của đá sông lâu năm, đủ ma sát cho một người đứng vững nếu người đó không cố bước đi nhanh. Ông dồn trọng lượng đều lên hai chân, gối hơi chùng, lưng tựa nhẹ vào dòng nước đang đẩy từ phía lạch ra như tựa vào một bức tường mềm luôn đổi hướng.

Năm ông hai mươi tuổi, thầy của ông đã dẫn ông xuống đoạn lạch này trong một đợt sửa chân cầu. Thầy không cho ông nhìn lâu xuống đáy. Thầy bắt ông nhắm mắt, thò tay xuống bùn, và kể lại bằng đầu ngón tay những gì tay chạm được. Bài học đầu tiên của dòng thợ giữ cầu là học đọc đá bằng tay, vì dưới lạch Chùa Cầu, mắt người gần như không dùng được vào việc gì. Đêm nay, sau gần sáu mươi năm, ông lại đứng trong bài học đó. Mưa và bóng tối lấy đi của ông mọi thứ trừ đôi tay và trí nhớ.

Dây dẫn chạy từ hông ông Thọ về phía sàn giàn, căng vừa đủ để ông biết bờ vẫn còn đó. Hải lặn ở phía bên trái ông, thấp hơn, một tay giữ dây dẫn phụ của thân kiếm, đèn trên vai hắt một quầng sáng đục vào lớp bùn lơ lửng quanh miệng khe. Thanh kiếm đang lơ lửng cách miệng khe một đoạn ngắn, thân kiếm nghiêng theo dòng, mũi kiếm chỉ xuống đáy theo đúng hướng hạ mà Hải đang giữ bằng cả hai tay và sức nặng của chính anh.

Ông Thọ thò tay phải xuống nước, lần theo mép đá của bệ về phía trước, tìm miệng khe theo cách thầy ông đã dạy. Ngón tay ông chạm vào thành đá gồ ghề, rồi trượt vào một khoảng trống hẹp chạy dài theo một hướng quen thuộc. Kẽ nứt mạch đá cũ. Nó chạy dọc theo mạch đá đúng hướng mà ảnh dưới nước ngày 11/12 đã ghi lại, đúng hướng mà lời dặn trong sổ tay giữ cầu mô tả bằng một câu ngắn: khe chạy theo lưng đá, miệng khe quay về phía cầu. Tay ông đi dọc miệng khe một đoạn ngắn. Thành khe sạch. Đá vụn và bùn chèn đã được đội lặn dọn hết trong những ngày qua. Miệng khe đang mở và chờ, tối và lạnh dưới đầu ngón tay ông.

- Miệng khe ở đây. - Ông nói lớn về phía Hải, giọng ông át tiếng mưa trong khoảng nước hẹp quanh hai người. - Hướng khe đúng như lời thầy tôi dặn. Đưa mũi kiếm lại gần tay tôi, chậm thôi.

Hải không đáp bằng lời. Anh dịch người trong nước, kéo dây dẫn phụ từng chút một, đưa thân kiếm nhích về phía tay ông Thọ. Quầng sáng đèn của anh di chuyển theo. Ông Thọ đưa cả hai tay xuống, lòng bàn tay áp nhẹ lên hai bên thân kiếm khi nó tới gần. Lớp đồng đen lạnh và trơn vì bùn mịn. Ông cảm được sức nặng hai trăm mười bốn ký của nó qua độ đầm của thân kiếm trong nước, một sức nặng không nằm hẳn trong tay ông mà treo trên dây hạ, chỉ chờ đôi tay ông chọn hướng cho nó.

Ông dẫn mũi kiếm về phía miệng khe bằng những cử động rất nhỏ. Lệch một phân ở đầu tay là lệch cả một đoạn ở mũi kiếm. Ông nín thở trong những nhịp ngắn, để thân người khỏi rung theo hơi thở, rồi nhích mũi kiếm thêm một chút theo hướng khe. Hải giữ phần thân phía sau, ghì lại mỗi khi dòng nước đẩy thân kiếm trôi ngang. Hai người làm việc không cần nhìn rõ mặt nhau. Họ làm việc bằng tay, bằng dây, và bằng một sự tin cậy đã xây trong chín ngày chuẩn bị.

Mũi kiếm chạm miệng khe lần đầu nhẹ như một cái gõ cửa. Ông Thọ cảm được đầu mũi chạm vào mép đá bên phải của khe, chưa vào giữa lòng khe. Ông giữ nguyên tay, không đẩy thêm, và đọc lại bằng đầu ngón tay vị trí của mũi kiếm so với hai thành khe. Chỉ cần dịch sang trái một đoạn bằng bề ngang một ngón tay nữa là mũi kiếm sẽ lọt vào đúng lòng khe cũ. Ông ra hiệu cho Hải giữ chặt thân kiếm, rồi bắt đầu dịch chuyển rất chậm.

Đúng lúc đó, một thớt nước hút ngang quật qua chân mố. Nó không giống dòng chảy thường. Nó đến như một cái kéo lệch bất ngờ từ phía miệng khe, mạnh và ngắn, hút lớp bùn quanh khe cuộn lên thành một đám mây đen nuốt trọn quầng sáng của đèn. Thân kiếm trong tay ông Thọ bị kéo lệch sang bên. Ông ghì lại bằng cả hai tay, nhưng sức nặng của thân kiếm cộng với lực hút ngang thắng sức tay của một người đang đứng trên đá ướt. Mũi kiếm trượt khỏi miệng khe.

Tiếng cạ của đồng đen trên đá vang lên trầm và ngắn dưới mặt nước. Mũi kiếm cạ dọc theo thành khe một đoạn, tóe lên trong tay ông Thọ một cơn rung khô khốc chạy thẳng lên cánh tay. Rồi lực hút yếu đi đột ngột như lúc nó đến. Thân kiếm chao lại, treo lơ lửng trước miệng khe, mũi kiếm nằm ngoài lòng khe, cách vị trí đúng một đoạn ngắn nhưng rõ ràng.

Ông Thọ nói rõ từng chữ, nói lớn để Hải nghe, và nói để bờ nghe qua tín hiệu sẽ truyền lên ngay sau đó.

- Chưa vào khe. - Ông nói. - Mũi kiếm trượt khỏi miệng khe, cạ vào thành đá. Chưa cắm. Chưa một nhát búa nào được nện. Búa còn nguyên bên hông tôi.

Hải đã ở sát bên thân kiếm. Anh ôm lấy phần thân bằng cả hai tay và sức ép của thân người, giữ cho nó không trôi thêm về phía dòng hút vừa đi qua. Vai anh còn vết trầy cũ từ đêm 12/12, và ông Thọ thấy anh hơi nhăn mặt khi ghì sức, nhưng tay anh không buông. Anh giật dây tín hiệu theo nhịp báo sự cố đã thống nhất: người an toàn, kiếm chưa vào khe, giữ nguyên vị trí chờ lệnh. Trên bờ, nhịp dây đó sẽ được đọc thành tiếng và ghi vào biên bản đúng như nó là: một lần trượt trong lúc chuẩn bị, không phải một lần cắm.

Ông Thọ thò tay xuống kiểm tra lại miệng khe sau cú trượt. Ngón tay ông lần qua chỗ mũi kiếm vừa cạ. Thành đá có một vệt xước mới, nông, nằm ngoài lòng khe. Lòng khe vẫn nguyên, không nứt thêm, không vỡ mép. Ông thở chậm lại. Cú trượt này lấy của đoàn thời gian, nhưng nó không lấy mất miệng khe. Điều kiện thứ nhất của việc cắm lại, cắm đúng kẽ nứt cũ, vẫn còn nguyên vẹn để làm lại trong cửa sổ sắp mở.

Hải giơ cổ tay trái về phía ông Thọ. Mặt đồng hồ lặn của anh sáng mờ dưới nước mưa trên mặt sông. Kim giờ đã qua mốc hai giờ hai mươi. Ông Thọ nhìn con số đó lâu hơn một nhịp thở. Hai giờ hai mươi. Cửa sổ triều đứng mở lúc hai giờ bốn mươi. Còn hai mươi phút nữa dòng hút quanh miệng khe mới yếu xuống mức thấp nhất của đêm. Hai mươi phút đứng trong nước lạnh, giữ một thanh kiếm lơ lửng trước một miệng khe vừa trượt qua tay một lần.

Ông Thọ không ra lệnh thử lại ngay. Thử lại ngoài cửa sổ là đổi một lần trượt có kiểm soát thành một lần trượt có thể cuốn cả kiếm lẫn người. Ông đã chờ sáu ngày kể từ đêm kiếm bật khỏi khe. Dòng thợ của ông đã chờ đợi con số này bằng nhiều thế hệ giữ cầu. Hai mươi phút nữa nằm trong sức chờ của ông.

- Giữ kiếm nguyên vị trí này. - Ông nói với Hải. - Không đưa vào lại khi nước còn hút ngang. Chờ cửa sổ mở. Tôi đứng giữ hướng khe bằng tay phải, anh giữ thân kiếm. Tới giờ nước đứng, ta đưa mũi vào một lần, đúng một lần.

Trên bờ, nhịp dây đó được đọc và đáp lại sau chưa đầy một phút. Dây dẫn ở hông ông Thọ rung lên theo một nhịp chậm và rõ: giữ nguyên vị trí, không kéo người lên, chờ cửa sổ theo phương án. Đó là quyết định của Linh truyền xuống bằng cách duy nhất còn tin được trong đêm bão này. Ông Thọ đáp lại bằng một nhịp ngắn. Người an toàn. Kiếm an toàn. Miệng khe an toàn. Ba dữ kiện đó đi lên bờ trên cùng một sợi dây, và ông biết chúng sẽ được ghi vào biên bản hành động đúng như vậy, không thêm một chữ nào làm nhẹ đi lần trượt vừa rồi.

Cái lạnh bắt đầu ngấm vào người ông theo cách của nước sông mùa mưa. Nó không đến thành cơn rét run ngay. Nó đến ở đầu ngón tay trước, làm cho cảm giác đọc đá của ông chậm lại từng chút một. Ông cử động các ngón tay phải liên tục trên mép khe, vừa để giữ đường khe trong trí nhớ của đôi tay, vừa để máu còn chịu đi tới đầu ngón. Bên cạnh ông, Hải cũng đang trả giá cho những phút chờ này. Anh lặn nửa người trong nước, hơi thở qua ống thở đều nhưng đã nặng hơn đầu ca, và cứ sau vài chục giây anh lại đổi tay giữ thân kiếm để một tay không tê cứng hẳn.

Ông Thọ nhìn quầng sáng đèn của Hải chiếu vào đám bùn đang lắng dần quanh miệng khe. Bùn lắng xuống chậm như tro trong nước. Khi đám mây đen mỏng đi, ông lại thấy lờ mờ đường chạy của miệng khe trên mặt đá, một đường tối hơn mặt đá xung quanh, thẳng và sâu, đúng đường mà mũi kiếm đã nằm trong đó qua nhiều thế kỷ. Chỉ một đoạn ngắn nữa thôi, và chỉ trong khoảng nước đứng yên sắp tới, đường tối đó sẽ nhận lại thanh kiếm của nó. Ông Thọ hít một hơi dài trên mặt nước, giữ hơi thở ở nhịp chậm mà ông đã tập ở gian thờ tối qua, và dồn hết sự chú ý của mình vào lòng bàn tay đang đặt trên mép đá lạnh.

Hải gật đầu trong quầng sáng đèn. Anh giật dây tín hiệu một nhịp dài báo đoàn giữ vị trí chờ cửa sổ. Ông Thọ đặt lòng bàn tay phải lên mép miệng khe, giữ cho trí nhớ của đôi tay không rời khỏi đường khe cũ trong bóng tối và bùn đen, còn tay trái ông nắm lấy thân kiếm đang treo lơ lửng trước mặt. Nước vẫn đẩy, mưa vẫn quất, và đồng hồ trên cổ tay Hải chậm rãi đi về phía hai giờ bốn mươi.

Chương khác

Xem thêm