THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 46: Rửa Gỉ Đồng Bằng Nước Thơm Hoa Bưởi Lúc 16:40
Buổi chiều 24/04/2027, bờ sông Tô Lịch bước vào những giờ chờ đợi cuối. Từ đầu giờ chiều, đội thợ lặn đã kiểm tra lại toàn bộ thiết bị lặn. Dây an toàn,…
Nội dung chương
Buổi chiều 24/04/2027, bờ sông Tô Lịch bước vào những giờ chờ đợi cuối. Từ đầu giờ chiều, đội thợ lặn đã kiểm tra lại toàn bộ thiết bị lặn. Dây an toàn, bình khí và đèn lặn đều được thử lại hai lần. Thợ lặn trưởng là người từng xác nhận thân trụ trong ngày đầu chạm trụ. Anh thuộc lòng vị trí của trụ và hốc khóa dưới đáy sông.
Chậu nước thơm hoa bưởi được đưa từ Đền Bạch Mã ra bờ sông buổi trưa. Nó được đặt trong lán có mái che và có người của nhà đền trông giữ. Tấm vải trắng buộc miệng chậu vẫn còn nguyên dấu buộc của thủ nhang. Không ai mở chậu ra trước khi tới giờ làm lễ rửa gỉ đồng. Hương hoa bưởi thoảng nhẹ quanh góc lán mỗi khi gió thổi qua.
Mai lấy mẫu nước đối chứng đầu giờ chiều tại ba điểm quanh hốc khóa. Cô đánh dấu từng ống mẫu bằng giờ lấy và vị trí lấy cụ thể. Kết quả đo nhanh cho thấy chỉ số bề mặt ổn định như buổi sáng. Cô báo kết quả cho Duy Anh và ghi vào bảng theo dõi của ngày. Chuỗi số liệu của ngày hoàn thổ bắt đầu được khép lại từng bước.
Ông Nghĩa đứng ở bờ kè và quan sát mặt nước để chờ triều rút. Ông đã nói trước rằng ông đọc được dấu chứ không đọc được giờ triều. Giờ triều rút hôm nay do bảng dự báo của Mai quyết định hoàn toàn. Bảng ấy cho thấy nước bắt đầu rút đúng tầm vào cuối buổi chiều. Ông Nghĩa gật đầu chấp nhận hoàn toàn số liệu của kỹ sư môi trường.
- Việc giờ giấc là của số liệu, việc lễ là của nhà đền. Ông Nghĩa nói câu ấy với Duy Anh ngay bên bờ kè. Duy Anh nghe và thấy đó là ranh giới đúng đắn của mỗi người. Anh là người nghiên cứu, Mai là người giữ số liệu môi trường. Ông Nghĩa giữ lệ đền và Lâm giữ vai trò chủ lễ thờ tự. Mỗi người làm đúng phần việc của mình thì việc lớn mới thành.
Khoảng 16:20, mặt nước bắt đầu rút xuống thấy rõ bằng mắt thường. Dải bùn ở chân kè lộ dần ra như những buổi chiều triều rút trước. Đội thợ lặn mặc đồ lặn và kiểm tra lần cuối dây liên lạc. Huy cho toàn bộ người không phận sự lùi ra ngoài vòng an toàn. Chỉ những người có tên trong danh sách mới được ở lại bờ kè.
Lâm từ đàn bài vị bước tới bờ kè cùng ông Nghĩa vào lúc 16:35. Ông tự tay mở tấm vải trắng buộc trên miệng chậu nước thơm. Hương hoa bưởi lan ra rõ rệt trong không khí buổi chiều muộn. Ông múc nước thơm vào hai bình đồng nhỏ để thợ lặn mang xuống nước. Phần nước còn lại trong chậu được giữ cho lễ tạ sau hoàn thổ.
Đúng 16:40, thợ lặn bắt đầu đưa nước thơm hoa bưởi xuống dưới nước. Tuấn đứng trên bờ ghi giờ và đọc lớn mốc giờ cho biên bản nghe. Mốc giờ rửa gỉ đã tới đúng như lịch hoàn thổ đã khóa từ trước. Duy Anh đứng cạnh Tuấn và nhìn xuống mặt nước đang rút dần. Tim anh đập nhanh hơn thường lệ dù anh cố giữ vẻ bình tĩnh.
Dưới nước, thợ lặn dùng khăn mềm thấm nước thơm lau lên thân trụ. Lớp gỉ xanh bám trên trụ bắt đầu bong ra theo từng lượt lau nhẹ. Gỉ bong thành từng mảng nhỏ và trôi theo dòng nước rút. Không ai dùng vật sắc cạo lên bề mặt đồng của thân trụ. Mọi thao tác đều nhẹ và chậm như lời dặn của ông Nghĩa buổi trưa.
Ông Nghĩa đứng trên bờ hướng dẫn thứ tự lau rửa qua dây liên lạc. Ông dặn lau từ phần thân lộ ra nhiều gỉ nhất trước tiên. Sau đó mới lau tới phần gần miệng hốc khóa ở phía dưới. Thợ lặn dưới nước xác nhận từng bước qua tín hiệu dây kéo quy ước. Duy Anh ghi lại thứ tự thao tác ấy vào biên bản hiện trường.
Dần dần, phần đồng đỏ của thân trụ hiện ra rõ dưới ánh đèn lặn. Những nét phù Bát Quái khắc trên trụ cũng hiện rõ trở lại. Các nét khắc sâu và đều, không hề bị gỉ ăn mòn tới mức mất dấu. Duy Anh nghe thợ lặn trưởng báo cáo qua bộ đàm mà lòng nhẹ hẳn. Độ gỉ của trụ giờ đã chuyển sang giai đoạn được rửa sạch.
- Phù hiện rõ rồi, nét nào ra nét ấy, không mất nét nào. Thợ lặn trưởng báo qua bộ đàm với giọng vui mừng khó giấu. Ông Nghĩa nghe xong thì chắp tay hướng về phía đàn bài vị một nhịp. Ông nói đó là công của người xưa giữ vật và người nay giữ lệ. Duy Anh ghi nguyên văn câu báo cáo ấy vào biên bản buổi chiều.
Mai lấy mẫu nước ngay sau khi việc rửa gỉ hoàn tất phần chính. Cô lấy mẫu ở điểm sát hốc khóa và điểm cách hốc mười mét. Kết quả đo nhanh cho thấy chỉ số bề mặt không tăng đột biến. Lớp gỉ bong ra trôi theo dòng rút chứ không làm đục cả vùng nước. Cô báo kết quả cho cả bờ kè nghe trong niềm vui lặng lẽ.
Việc rửa gỉ kết thúc khi thân trụ đã sạch gỉ ở phần thân lộ. Thợ lặn lên bờ theo thứ tự và được kiểm tra sức khỏe ngay tại kè. Cả hai thợ lặn đều khỏe mạnh và không có biểu hiện bất thường nào. Huy bắt tay từng người và cảm ơn họ bằng giọng chân thành. Công việc dưới nước khó nhất của buổi chiều đã hoàn thành tốt đẹp.
Tùng bước tới bờ kè nhìn xuống mặt nước sau khi thợ lặn lên bờ. Anh quan sát một lúc lâu rồi quay lại nói với cả đội. Anh nói trụ bây giờ nhẹ tay đẩy cũng về được hốc khóa. Dòng nước rút như đang tự đưa thân trụ về phía miệng hốc. Lời nói ấy của người lái máy lâu năm khiến cả bờ kè chú ý.
- Như có dòng nước tự đưa nó về, tôi nhìn mà thấy rõ lắm. Tùng nhắc lại câu ấy khi đứng cạnh Duy Anh bên lan can kè. Duy Anh ghi câu nói của anh vào sổ như một nhận xét hiện trường. Anh không vội kết luận gì thêm từ nhận xét chân thật ấy. Việc hoàn thổ sắp tới sẽ trả lời bằng kết quả cụ thể nhất.
Ông Nghĩa nghe Tùng nói xong thì gật đầu rất chậm rãi. Ông nói dòng chảy tự nhiên là phần quan trọng nhất của hoàn thổ. Con người chỉ hỗ trợ và giữ cho trụ đi đúng hướng của dòng. Nếu ép trụ bằng sức máy, việc hoàn thổ sẽ mất hết ý nghĩa. Tùng đáp anh hiểu và sẽ lái máy đúng tinh thần ấy tối nay.
Sau khi thợ lặn lên bờ, Lâm tới kiểm tra chậu nước thơm còn lại. Phần nước ấy sẽ dùng cho lễ tạ ngay sau khi hoàn thổ xong. Ông buộc lại miệng chậu bằng tấm vải trắng như lúc ban đầu. Ông dặn người nhà đền đưa chậu về đặt cạnh đàn bài vị trên bờ. Hương hoa bưởi từ chậu nước theo gió lan nhẹ khắp khu vực đàn. Duy Anh đứng gần đó và thấy mùi hương ấy làm lòng người dịu lại.
Tuấn tranh thủ quãng nghỉ để sao lưu toàn bộ ảnh chụp buổi chiều. Ảnh thân trụ sau khi rửa gỉ được anh đánh dấu riêng trong máy. Những bức ảnh ấy cho thấy nét khắc trên đồng hiện rõ từng đường. Anh cũng sao lưu đoạn ghi âm báo cáo của thợ lặn trưởng vừa rồi. Mọi chứng cứ của mốc rửa gỉ đều được lưu thành hai bản riêng biệt. Duy Anh kiểm tra lại danh sách file trên màn hình và gật đầu yên tâm.
Huy đi dọc bờ kè kiểm tra lại hệ thống đèn làm việc cho buổi tối. Đèn ở khu vực máy xúc và đèn ở điểm lấy mẫu đều sáng tốt. Ông cho thay một bóng đèn yếu ở đầu kè phía tây ngay lập tức. Ông nói buổi tối nay hiện trường không được phép có góc tối nào. An toàn lao động trong lúc hoàn thổ là điều ông đặt lên hàng đầu. Đội điện công trường hoàn thành việc thay bóng trong ít phút ngắn ngủi.
Mai cũng dùng quãng nghỉ để chuẩn bị bộ ống mẫu cho sau hoàn thổ. Cô xếp sẵn ống mẫu vào hộp theo thứ tự thời gian đã định trước. Cô ghi nhãn từng ống bằng bút không phai và kiểm tra nắp đậy. Sau hoàn thổ, cô chỉ việc lấy mẫu theo đúng thứ tự ấy mà thôi. Sự chuẩn bị chu đáo ấy giúp hiện trường buổi tối không bị rối loạn. Duy Anh ghi nhận công tác chuẩn bị của cô vào trang sổ riêng.
Duy Anh ngồi xuống ghế xếp ở lán và uống một ngụm nước ấm. Anh nhìn lại toàn bộ ngày dài đã trôi qua từ lúc tờ mờ sáng. Buổi sáng thỉnh bài vị ở đền, buổi trưa phụng nghinh ra bờ sông. Buổi chiều rửa sạch gỉ đồng trên thân trụ dưới làn nước rút. Mỗi bước đều diễn ra đúng giờ và đúng lệ đã chốt từ trước. Anh thấy biết ơn sự phối hợp nhịp nhàng của tất cả mọi người. Không một ai trong ngày hôm nay làm việc qua loa hay tắt trách nhiệm.
Ông Nghĩa tới ngồi cạnh anh và rót thêm trà vào cốc của anh. Ông nói người xưa làm việc với sông nước luôn giữ nhịp chậm rãi. Vội một nhịp là hỏng việc, chậm một nhịp cũng hỏng việc không kém. Quan trọng là làm đúng lúc dòng nước cho phép con người ra tay. Duy Anh nghe và hiểu buổi tối nay cũng phải giữ đúng nhịp ấy. Anh nhìn về phía mặt sông đang rút dần trong ánh sáng cuối ngày.
Trời bắt đầu ngả về chiều muộn và mặt sông nhuộm màu vàng nhạt. Đàn bài vị trên bờ kè vẫn nghi ngút khói hương chưa từng tắt. Cả đội tranh thủ ăn nhẹ và nghỉ ngơi trước mốc giờ quan trọng nhất. Duy Anh nhìn đồng hồ rồi nhìn về chiếc máy xúc đang chờ lệnh. Chỉ còn ít lâu nữa, thân trụ sẽ được đưa về hốc khóa cũ. Và cả bờ sông đang chờ giây phút ấy trong im lặng trang nghiêm.