THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 44: Thỉnh Bài Vị Tại Đền Bạch Mã Lúc 05:30
Rạng sáng 24/04/2027, Duy Anh có mặt ở Đền Bạch Mã khi trời chưa sáng. Anh tới nơi lúc 05:05 và đứng lặng ở sân trước của đền. Sương sớm phủ mờ mái ngói…
Nội dung chương
Rạng sáng 24/04/2027, Duy Anh có mặt ở Đền Bạch Mã khi trời chưa sáng. Anh tới nơi lúc 05:05 và đứng lặng ở sân trước của đền. Sương sớm phủ mờ mái ngói và bậc đá dẫn lên gian chính. Đèn lồng trước cổng đền tỏa ánh sáng vàng dịu trong sương. Trong hậu cung, tiếng chuẩn bị lễ vật khẽ khàng vọng ra từng lúc.
Tuấn tới ngay sau anh với máy quay và sổ ghi giờ trên tay. Anh kiểm tra pin máy quay rồi mở sẵn trang sổ cho buổi lễ. Trang sổ ấy đã ghi sẵn ngày 24/04/2027 ở đầu dòng thứ nhất. Chỉ còn thiếu mốc giờ bắt đầu lễ để điền vào ô trống. Tuấn nói anh sẽ ghi giờ theo đồng hồ của đền cho thống nhất.
Bùi Văn Lâm xuất hiện ở cửa hậu cung với lễ phục chỉnh tề. Ông năm nay năm mươi tám tuổi và giữ vẻ mặt trang nghiêm của người chủ lễ. Sau lưng ông, người nhà đền bưng mâm lễ vật đi rất nhẹ chân. Nguyễn Trọng Nghĩa đứng ở hiên đền, tay cầm cuốn sổ lệ đã mở sẵn. Ông gật đầu với Duy Anh như một lời chào không tiếng động.
Duy Anh tự nhắc mình về vị trí của anh trong buổi lễ này. Anh không phải người làm lễ và cũng không phải người thỉnh thần. Anh chỉ là cố vấn văn hóa của dự án, đi theo để chứng kiến. Mọi nghi lễ đều do Lâm chủ trì và ông Nghĩa hướng dẫn thứ tự. Anh đã ghi rõ điều ấy trong hồ sơ từ những ngày đầu dự án.
Đúng 05:30, Lâm thắp nén hương đầu tiên trước bàn thờ trong hậu cung. Mốc giờ ấy được Tuấn ghi ngay vào sổ và đọc nhỏ cho Duy Anh nghe. Khói hương bay lên chậm rãi trong gian thờ còn tối mờ. Lâm khấn xin phép theo đúng bài khấn cũ của nhà đền. Giọng ông trầm, đều và không một chữ nào bị đọc vội.
Nội dung lễ xin phép là trình bày việc hoàn thổ trụ ở ngã ba sông. Người xưa lập cột mốc giữ dòng nước ngầm, nay con người lỡ làm xê dịch. Nay dự án xin thỉnh bài vị ra bờ sông để thần chứng giám việc sửa sai. Mọi lời khấn đều nói rõ việc người làm, không cầu thần làm thay. Duy Anh nghe từng lời và thấy chúng khớp với biên bản đã chốt.
Ông Nghĩa đứng bên cạnh Lâm và nhắc thứ tự từng bước của lễ. Ông không tự làm bất cứ nghi thức nào thay cho thủ nhang. Ông chỉ đọc lệ và ra hiệu khi tới lượt chuyển bước tiếp theo. Sự phân vai ấy rõ ràng như trong mọi buổi làm việc ở đền trước đây. Duy Anh ghi lại phân vai ấy vào sổ chứng kiến của mình.
Sau phần khấn xin phép, Lâm tiến tới bàn thờ đặt bài vị. Bài vị Thần Long Đỗ được đặt trang trọng giữa hậu cung từ lâu đời. Tấm vải đỏ phủ bài vị được Lâm mở ra bằng hai tay rất chậm. Ông nâng bài vị lên ngang ngực và giữ nguyên tư thế trang nghiêm. Người nhà đền đứng hai bên đều cúi đầu trong im lặng tuyệt đối.
- Bài vị chỉ rời đền khi việc ở sông đã rõ ràng và có biên bản. Lâm nói khẽ với ông Nghĩa trước khi chuyển bài vị lên kiệu. Ông Nghĩa đáp rằng hôm nay mọi điều kiện ấy đều đã đủ đầy. Cam kết không phá trụ đã ký và lịch hoàn thổ đã khóa cứng. Lâm gật đầu rồi đặt bài vị ngay ngắn vào trong kiệu rước.
Kiệu rước bằng gỗ sơn son được đưa vào sân trong của đền. Bài vị được an đặt giữa kiệu và phủ lại vải đỏ theo lệ. Hai người khiêng kiệu là người nhà đền, mặc áo dài sẫm màu. Họ thử nhấc kiệu lên một quãng ngắn để kiểm tra đòn khiêng. Kiệu vững và không nghiêng về bất cứ phía nào khi di chuyển thử.
Tuấn ghi hình toàn bộ quá trình đặt bài vị lên kiệu rước. Anh cũng chụp lại đồng hồ treo tường của đền ở thời điểm ấy. Bức ảnh giờ giấc ấy sẽ nằm trong hồ sơ như một chứng cứ mốc thời gian. Duy Anh đứng sau Tuấn và không chen vào khung hình ghi lễ. Anh hiểu hồ sơ cần sự thật, không cần hình ảnh của chính anh.
Trước khi đoàn rước khởi hành, Lâm làm thêm một lượt hương ở sân đền. Ông dặn đoàn đi chậm, giữ kiệu thẳng và không nói chuyện ồn ào. Đường từ đền ra bờ sông không xa nhưng phải đi đúng tuyến đã định. Người đi đường buổi sớm sẽ nhường lối cho đoàn rước theo lệ làng. Ông Nghĩa đi cạnh kiệu và giữ nhịp bước cho cả đoàn.
Duy Anh đi bộ theo đoàn ở vị trí sau kiệu vài bước chân. Anh không phát biểu bất cứ kết luận nào trong suốt buổi lễ. Mọi điều cần kết luận về trụ đã được anh nói ở công trường rồi. Sáng nay, lời nói thuộc về thủ nhang và sự im lặng thuộc về anh. Anh thấy sự im lặng ấy là đúng đắn và cần thiết nhất.
Đoàn rước rời hậu cung và tiến dần ra phía cổng chính của đền. Kiệu đi qua sân trước trong tiếng bước chân đều và rất khẽ. Người dân quanh đền đứng nép bên đường nhìn đoàn rước đi qua. Không ai chen lấn và không ai giơ điện thoại lên chụp lia lịa. Buổi sớm trang nghiêm khiến cả con phố nhỏ cũng như chậm lại.
Khi đoàn rước vừa ra khỏi cổng đền, một làn hương thơm lạ thoảng qua. Hương thơm dịu và sạch, gợi nhớ buổi sớm trên mặt sông tháng trước. Nó lan qua cổng đền trong vài giây rồi tan hẳn vào sương sớm. Duy Anh ngẩng lên nhìn quanh nhưng không thấy khói hương nào bất thường. Anh ghi vào sổ rằng hương thơm ấy chỉ thoảng qua rồi tan. Anh cũng ghi rõ nó không phải một lần hiện dấu có đếm số. Nó chỉ là một làn hương thoảng trong buổi lễ thỉnh bài vị. Không ai trong đoàn nói thêm điều gì về làn hương ấy cả.
Ông Nghĩa đi cạnh kiệu cũng khẽ dừng bước trong một nhịp ngắn. Ông nhìn về phía cổng đền rồi lại tiếp tục bước đi đều. Ông không tuyên bố điều gì và không gọi đó là điềm báo. Thái độ ấy của ông khiến Duy Anh càng tin vào cách ghi chép của mình. Mọi hiện tượng đều được ghi đúng mức của nó, không hơn không kém.
Trên đường rước, Duy Anh tranh thủ quan sát nếp sinh hoạt buổi sớm hai bên phố. Các hàng quán ven đường chưa mở cửa và phố còn rất vắng người. Một bà cụ bán hoa đứng nép ở góc phố nhìn đoàn rước đi qua. Bà chắp tay khẽ cúi đầu khi kiệu bài vị ngang qua trước mặt. Người khiêng kiệu bước chậm lại một nhịp như để đáp lại lòng thành ấy.
Tuấn đi lùi từng đoạn ngắn để ghi hình toàn cảnh đoàn rước buổi sớm. Anh cẩn thận không gây tiếng động và không chắn lối đi của đoàn. Thỉnh thoảng anh dừng lại ghi giờ tại các điểm mốc trên tuyến đường. Mỗi điểm mốc đều được anh đọc nhỏ cho Duy Anh nghe để đối chiếu. Duy Anh gật đầu sau mỗi lần nghe và không nói thêm lời nào.
Ông Nghĩa thỉnh thoảng quay lại nhìn toàn bộ đoàn rước phía sau. Ông kiểm tra khoảng cách giữa kiệu và những người đi theo đoàn. Ông ra hiệu cho đoàn giữ hàng ngay ngắn khi qua đoạn phố hẹp. Mọi người đều làm theo hiệu lệnh ấy trong im lặng hoàn toàn. Duy Anh thầm kính trọng sự chặt chẽ của lệ đền trong từng bước nhỏ.
Lâm đi cạnh kiệu suốt chặng đường và không rời mắt khỏi bài vị. Tay ông giữ nhẹ ở thành kiệu mỗi khi đường có đoạn gồ ghề. Ông nhắc người khiêng bước đều chân khi qua cầu nhỏ bắc qua mương. Kiệu qua cầu vững vàng và vải đỏ phủ trên kiệu không hề xô lệch. Duy Anh ghi lại chi tiết ấy vào sổ như một phần của biên bản lễ.
Dọc đường, một cơn gió sớm thổi qua làm sương tan nhanh hơn hẳn. Ánh sáng đầu ngày bắt đầu hiện rõ trên mái nhà hai bên phố. Duy Anh nhìn đồng hồ và thấy đoàn đang đi đúng tiến độ đã định. Không có sự cố nào và không có chậm trễ nào trên tuyến rước. Anh biết ở bờ sông, Huy và Tùng đang chờ đoàn trong im lặng. Cả công trường sáng nay thức dậy sớm hơn mọi ngày trong tháng.
Khi đoàn rước rẽ vào con đường dẫn xuống bờ sông, sương đã mỏng hẳn. Mặt sông hiện ra ở cuối đường với ánh nước sáng mờ trong sớm mai. Tiếng nước vỗ bờ khẽ khàng vọng lên theo từng cơn gió nhẹ. Duy Anh cảm thấy bước chân mình chậm lại theo nhịp trang nghiêm của đoàn. Anh biết lễ thỉnh đã thành và phần phụng nghinh đang chờ ở phía trước.
Đoàn rước tiếp tục đi về hướng bờ sông Tô Lịch trong sương sớm. Kiệu bài vị lắc nhẹ theo nhịp bước đều của hai người khiêng. Vải đỏ phủ kiệu nổi bật giữa làn sương trắng của buổi sớm tháng tư. Duy Anh bước theo đoàn và nghe tiếng chuông đền xa dần phía sau lưng. Anh biết chặng đường sáng nay mới là bước đầu tiên của ngày dài. Phía trước còn buổi chiều rửa gỉ và buổi tối hoàn thổ đang chờ. Nhưng bước đầu tiên đã diễn ra đúng giờ và đúng lệ đã định. Trong sổ của Tuấn, mốc 05:30 đã được khoanh tròn bằng mực đỏ.
Trước khi đoàn đi xa, Duy Anh nhìn lại cổng đền một lần cuối. Bậc đá trước cổng còn ướt sương và dấu chân đoàn rước in mờ. Anh nghĩ về những lần tới đền trong hơn một tháng qua của mình. Lần đầu anh tới đây chỉ để xem một tấm bia cũ mòn chữ. Lần này anh rời đền trong một đoàn rước trang nghiêm và lặng lẽ. Sự khác biệt ấy khiến anh hiểu chặng đường dự án đã đi xa thế nào. Anh bước nhanh hơn một nhịp để theo kịp đoàn rước phía trước.