THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 41: Chuẩn Bị Nước Thơm Hoa Bưởi Và Đàn Phụng Nghinh
Sáng 21/04/2027, Duy Anh tới Đền Bạch Mã lúc trời còn mờ sương. Đồng hồ trên điện thoại của anh chỉ đúng 08:00 khi anh bước qua cổng đền. Sân đền còn ướt…
Nội dung chương
Sáng 21/04/2027, Duy Anh tới Đền Bạch Mã lúc trời còn mờ sương. Đồng hồ trên điện thoại của anh chỉ đúng 08:00 khi anh bước qua cổng đền. Sân đền còn ướt hơi đêm và mùi nhang sớm thoảng nhẹ trong không khí. Anh mang theo cặp hồ sơ đã kẹp sẵn biên bản chốt phương án của ngày hôm trước. Trong biên bản ấy, ba bước hóa giải đã được ghi rõ từng mốc giờ. Duy Anh đọc lại một lần nữa trước khi bước vào hậu cung. Anh tự nhắc mình rằng từ nay anh không kết luận khi thiếu bằng chứng. Bài học của hai lần thua thật vẫn còn nóng trong hồ sơ dự án.
Bùi Văn Lâm đã chờ sẵn ở gian giữa với áo dài sẫm và khăn xếp ngay ngắn. Ông Lâm năm nay năm mươi tám tuổi và giữ đền bằng nếp sống chậm rãi. Ông gật đầu chào Duy Anh rồi chỉ tay về phía sân sau. Nguyễn Trọng Nghĩa cũng đã có mặt, tay cầm cuốn sổ lệ đền bìa vải. Ông Nghĩa nói hôm nay chỉ làm việc chuẩn bị, chưa làm lễ gì cả. Duy Anh nghe vậy thì yên tâm và mở sổ tay ghi chép.
- Hôm nay ta chuẩn bị nước thơm và dựng đàn, chưa thỉnh gì hết. Ông Nghĩa nói chậm rãi và rõ từng chữ cho cả sân nghe. Duy Anh gật đầu rồi ghi đúng câu ấy vào sổ của mình. Anh hiểu lệ đền có thứ tự và không ai được làm tắt. Mọi việc ở đền đều phải chờ đúng ngày và đúng giờ đã chốt.
Lâm dẫn cả nhóm ra giếng đá ở góc sân sau của đền. Giếng đền sâu và nước trong, mặt nước lặng như một tấm gương mờ. Ông nói nước giếng này chỉ dùng cho việc thờ tự trong đền. Hoa bưởi dùng cho lễ phải là hoa tươi hái trong vườn đền. Vườn sau đền có ba cây bưởi đang đúng mùa hoa nở rộ. Hoa trắng muốt và hương thơm dịu lan khắp khoảng sân nhỏ.
Tuấn tới sau ít phút, tay xách túi máy ảnh và một cuốn sổ dày. Lê Minh Tuấn là trợ lý của Duy Anh và giữ toàn bộ hồ sơ dự án. Anh được giao ghi lại quy trình chuẩn bị nước thơm vào hồ sơ. Tuấn mở sổ và hỏi Lâm từng bước một cách cẩn thận. Lâm trả lời chậm và cho Tuấn xem tận tay từng việc nhỏ.
- Hoa phải rửa bằng nước sạch trước, rồi mới ngâm vào nước giếng. Lâm vừa nói vừa nhặt từng cánh hoa rơi trên chiếu. Ông dặn không được dùng hoa đã héo hay hoa mua ngoài chợ. Hoa héo thì hương đã nhạt và lệ đền không chấp nhận. Duy Anh đứng cạnh ghi thêm điều ấy vào lề sổ tay.
Một người giúp việc trong đền mang ra chiếc chậu sành lớn màu men nâu. Chậu đã được rửa sạch và úp khô từ chiều hôm trước. Lâm tự tay múc từng gáo nước giếng đổ vào chậu sành. Nước giếng mát lạnh và trong tới mức nhìn rõ đáy chậu. Sau đó ông thả từng nắm hoa bưởi tươi vào mặt nước. Cánh hoa trắng nổi lững lờ và hương thơm bắt đầu lan ra.
Ông Nghĩa đứng bên cạnh quan sát và nhắc lại lệ cũ của đền. Ông nói nước thơm hoa bưởi ở đền vốn dùng để lau rửa đồ thờ. Mỗi mùa xuân, người giữ đền đều làm một chậu nước như thế này. Nước ấy mang ý tạ lễ và làm sạch, không mang ý trấn áp. Duy Anh nghe và ghi nguyên văn lời dặn ấy vào hồ sơ.
- Nước này để rửa gỉ và để tạ, không phải để trấn áp. Ông Nghĩa nói câu ấy hai lần để Tuấn ghi cho thật đúng. Tuấn gật đầu và đọc lại câu vừa ghi cho cả nhóm nghe. Lâm nghe xong thì gật đầu xác nhận không sai một chữ. Câu dặn ấy sau này sẽ được ghi vào biên bản của dự án.
Duy Anh nhìn chậu nước hoa bưởi và nghĩ về thân trụ dưới sông. Lớp gỉ xanh trên trụ đã bong và lộ ra phần đồng đỏ. Ngày mai và ngày kia, công trường vẫn phải trực bờ giữ hiện trường. Tới chiều 24/04, chậu nước này sẽ được đưa xuống bờ sông. Thợ lặn sẽ dùng nước thơm ấy rửa sạch gỉ trên thân trụ. Mọi việc phải đúng lệ và đúng giờ đã khóa trong biên bản.
Lâm đậy lên chậu sành một tấm vải trắng sạch và buộc miệng chậu. Ông nói chậu nước phải để yên trong gian hậu cung tới ngày rước. Không ai được mở ra xem và không ai được pha thêm thứ gì. Chỉ có hoa bưởi tươi và nước giếng đền trong chậu ấy thôi. Duy Anh kiểm lại danh mục vật lễ và đánh dấu đã đủ.
Sau việc nước thơm, cả nhóm chuyển sang bàn việc dựng đàn phụng nghinh. Đàn sẽ dựng ở bờ sông Tô Lịch, ngay đoạn ngã ba quen thuộc. Vị trí đàn phải theo đúng điểm đã đánh dấu trên bản đồ cũ. Bản đồ mạch nước cũ được Tuấn trải ra trên chiếu để đối chiếu. Đường mạch ngầm trên bản đồ chạy đúng qua vị trí đàn dự kiến.
Ông Nghĩa nói đàn phụng nghinh không phải đàn trấn yểm gì cả. Đàn chỉ là nơi an vị bài vị để thần chứng giám việc người làm. Người xưa dựng đàn bên sông khi làm việc lớn liên quan tới dòng nước. Lệ ấy được chép trong sổ đền và Lâm thuộc lòng từng khoản. Duy Anh nghe và thấy lòng mình nhẹ đi một phần.
- Đàn phải quay mặt ra sông, lưng tựa vào phía bờ cao. Lâm chỉ tay về hướng đông nam khi nói về thế đàn. Ông dặn bàn đàn phải kê vững và không được kê chênh vênh. Trên đàn chỉ đặt bài vị, lư hương và đĩa hoa quả tạ lễ. Ngoài những thứ ấy, không đặt thêm vật gì lạ lên đàn.
Tuấn ghi lại kích thước đàn và danh sách vật phẩm cần mang ra sông. Chiều nay, đội công trường sẽ chở khung đàn ra bờ sông để dựng. Huy đã hứa cử người hỗ trợ dựng đàn theo đúng bản vẽ. Duy Anh gọi điện cho Huy ngay tại sân đền để nhắc lại. Huy ở đầu dây bên kia xác nhận đội của anh đã sẵn sàng.
- Chiều nay tôi cho người dựng khung đàn theo đúng vị trí anh đánh dấu. Huy nói qua điện thoại với giọng chắc và không chút do dự. Duy Anh cảm ơn rồi tắt máy và ghi lại giờ gọi. Anh nhận ra Huy đã thay đổi nhiều từ ngày ký cam kết. Người chỉ huy ấy giờ nói về trụ bằng giọng của người chịu trách nhiệm.
Buổi trưa, nhóm ở lại đền ăn cơm chay do nhà đền chuẩn bị. Bữa cơm đơn giản với rau luộc, đậu phụ và canh chua chay thanh đạm. Trong bữa cơm, Lâm kể chuyện lệ rước bài vị của đền ngày xưa. Ông nói bài vị chỉ rời đền khi có việc lớn và có người chịu trách nhiệm. Người thỉnh phải đi bộ theo đoàn và giữ lòng thành kính suốt đường. Duy Anh nghe từng lời và tự biết phần việc của mình.
Ông Nghĩa nhắc Duy Anh rằng trong lễ anh không cần phát biểu gì. Việc của anh là chứng kiến và ghi lại đúng sự thật đã diễn ra. Mọi kết luận về trụ đã xong từ ngày công bố ở công trường. Từ giờ tới lúc hoàn thổ, chỉ còn việc làm đúng ba bước đã chốt. Duy Anh gật đầu và nói anh hiểu rõ phần việc ấy.
Chiều xuống, Duy Anh cùng Tuấn ra bờ sông kiểm tra vị trí dựng đàn. Khung đàn bằng gỗ đã được đội công trường đưa tới nơi. Bờ kè đoạn ngã ba được dọn sạch cỏ rác từ buổi sáng. Mặt sông buổi chiều lặng và vệt nước ngả vàng vẫn còn quanh hốc. Duy Anh đứng nhìn vệt vàng ấy và ghi giờ quan sát vào sổ.
Công nhân kê khung đàn đúng điểm Tuấn đã cắm cọc đánh dấu. Mỗi chân đàn đều được chèn đá cho vững trên nền đất bờ. Ông Nghĩa từ đền ra tới nơi và đi một vòng quanh khung đàn. Ông gật đầu nói vị trí này khớp với điểm trên bản đồ cũ. Ông dặn che bạt lên khung đàn qua đêm để tránh mưa sương.
- Đàn dựng xong thì giữ nguyên, không ai tự ý xê dịch nữa. Ông Nghĩa dặn đội công trường bằng giọng nghiêm nhưng ôn hòa. Tùng đứng trong đội hỗ trợ và gật đầu ghi nhớ lời dặn. Anh là người sẽ lái máy hỗ trợ hoàn thổ trong ngày cuối. Duy Anh nhìn Tùng và thấy anh bình tĩnh hơn những ngày trước.
Khi trời sẩm tối, khung đàn đã dựng xong và được phủ bạt kín. Chậu nước thơm hoa bưởi vẫn để yên trong hậu cung của đền. Mọi vật lễ cho ngày 24/04 đều đã được kiểm đếm hai lần. Duy Anh ký vào biên bản chuẩn bị và trao một bản cho Tuấn giữ. Anh biết hai đêm tới sẽ là hai đêm khó ngủ của cả đội. Nhưng anh cũng biết mọi việc đã đi vào đúng thứ tự của nó. Trước khi rời bờ sông, anh đứng lặng nhìn mặt nước một lúc lâu. Ông Nghĩa đứng cạnh anh và nhắc lại câu dặn cuối cùng của ngày. Nước thơm là để rửa gỉ và để tạ ơn thần đã chứng giám. Nó không trấn áp bất cứ thứ gì dưới lòng sông này cả.
Tối hôm ấy, Duy Anh quay lại lán chỉ huy để đối chiếu hồ sơ lần cuối. Tuấn trải danh mục vật lễ lên bàn và đọc từng mục một. Nước thơm hoa bưởi đã chuẩn bị xong và đang để yên ở đền. Khung đàn phụng nghinh đã dựng xong ở bờ sông và phủ bạt kín. Kiệu rước bài vị sẽ được nhà đền chuẩn bị vào sáng ngày rước. Lư hương, đĩa hoa và vải phủ đàn đều đã đủ theo lệ.
Duy Anh kiểm tra thêm phần việc của đội môi trường cho ngày hoàn thổ. Mai sẽ lấy mẫu nước trước và sau khi rửa gỉ đồng. Cô cũng sẽ theo dõi chỉ số nước trong suốt buổi chiều hôm ấy. Mọi kết quả đều phải ghi giờ cụ thể vào biên bản hiện trường. Duy Anh dặn Tuấn chuẩn bị sẵn mẫu biên bản cho từng mốc giờ.
- Ngày mai tôi trực bờ cùng ca của Tùng từ buổi chiều. Duy Anh nói với Tuấn trong lúc gấp lại tập hồ sơ dày. Tuấn hỏi anh có lo về những đêm còn lại trước ngày rước không. Duy Anh đáp rằng lo thì có, nhưng hồ sơ giờ đã đủ căn cứ. Ba loại bằng chứng đã khớp nhau và phương án đã được chốt bằng biên bản. Việc còn lại của cả đội là giữ hiện trường và làm đúng lịch.
Đêm xuống, bờ sông Tô Lịch chìm vào yên tĩnh của một đêm không thi công. Đèn bảo vệ ở khu vực phong tỏa vẫn sáng đều như mọi đêm. Duy Anh đứng ở cửa lán nhìn ra mặt sông tối và lặng. Anh nghĩ về chậu nước hoa bưởi đang để yên trong hậu cung. Hương hoa bưởi ở đền thơm dịu và sạch, khác hẳn mùi bùn sông. Anh tin thứ nước ấy sẽ làm tròn việc rửa gỉ cho thân trụ. Rồi anh quay vào lán, tắt đèn bàn và khép hồ sơ lại.