THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 47: Lưng Cá Nâng Ghe Thoát Xoáy
Sau khi văn tế khấn xong, mặt nước bên mạn ghe rơi vào một khoảng lặng mà ông Thọ sẽ nhớ là khoảng lặng dài nhất trong đêm án. Con cá khổng lồ nằm tự do…
Nội dung chương
Sau khi văn tế khấn xong, mặt nước bên mạn ghe rơi vào một khoảng lặng mà ông Thọ sẽ nhớ là khoảng lặng dài nhất trong đêm án. Con cá khổng lồ nằm tự do trong nước ngay bên mạn ghe, không còn một vòng thép nào giữ nó lại. Vây lưng rách toạc còn đang loang máu xuống nước đục, nhưng nó không lặn đi ngay như bất cứ con cá nào vừa thoát lưới cũng sẽ làm. Nó cũng không quẫy thêm một nhịp nào nữa. Thân cá nằm yên trong quầng đèn pha nghiêng, đôi mắt xanh biếc của nó hướng lên mặt nước, và cả chiếc ghe đang chìm nửa thân trong miệng xoáy như bị giữ lại trong cùng một nhịp thở chậm với nó. Ông Thọ đứng trong khoang nước bên mạn ghe, tay ông vẫn đặt hờ trên mặt nước ngay trên đầu cá, và ông không nói thêm một lời nào, không gọi cá, không ra lệnh cho cá, không xin thêm điều gì. Vì phần việc của người trên ghe đã làm trọn ở mốc một giờ ba mươi tám, và phần còn lại của đêm án, nếu còn có phần còn lại, là phần cá tự quyết định theo cách của cá ở vực sâu này.
Sơn nằm rạp ở mạn ghe là người đầu tiên nhận ra chuyển động mới dưới nước. Anh gọi nhỏ xuống cho ông Thọ: thân cá đang trườn chậm vào phía dưới thân ghe. Ông Thọ bám mạn ghe, cúi người nhìn xuống vùng nước ngay dưới khoang nước ông đang đứng. Và ông thấy sống lưng rộng và xám mốc của con cá lướt chậm vào phía dưới chiếc ghe đang nghiêng, ngay dưới phần thân ghe đang chìm sâu nhất về phía miệng xoáy. Cá không dùng đầu húc vào ghe, không dùng đuôi quất thêm một nhịp nào như nhịp quất gãy cần cẩu lúc một giờ ba mươi. Nó dùng chính tấm lưng rộng của mình, tấm lưng mang theo vây lưng đang rách toạc và còn đang chảy máu, trườn vào dưới thân ghe và nâng dần chiếc ghe lên từ phía dưới. Từng chút một, trong khi chiếc đuôi lớn của nó đạp nước chậm và sâu ở phía sau để giữ cả thân cá và thân ghe khỏi bị miệng xoáy hút trở xuống.
Đúng một giờ năm mươi phút ngày hai tháng mười một, chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn bắt đầu thoát khỏi miệng xoáy ngầm. Ông Thọ cảm được sự thay đổi đó qua chính đôi chân đang đứng trong khoang nước của mình trước tiên: nước quanh thắt lưng ông hạ xuống chậm. Mạn ghe trong tay ông dâng lên từng phân một, và góc nghiêng của sàn ghe phía trên đầu ông thẳng lại dần sau nhiều phút nghiêng hẳn về một phía. Tân ở khoang máy hét lên một tiếng báo động biến thành tiếng mừng không giấu được: nước trong khoang đang rút xuống, ghe đang nổi lên lại. Anh tăng máy bơm lên mức cao nhất và giữ máy ghe chạy đều ở mức ga nhỏ để ghe có thêm sức tự di chuyển khi lưng cá đẩy nó về phía mép xoáy. Hùng và Sơn ở giữa ghe dồn toàn bộ sức giữ cho thân ghe thăng bằng trong những phút ghe được nâng lên, hai người di chuyển chậm theo hiệu lệnh ngắn của Tân từ khoang máy. Dồn trọng lượng về phía mạn cao mỗi khi thân ghe chao qua một nhịp nước xoáy cuối cùng.
Quá trình thoát xoáy kéo dài trong nhiều phút mà không người nào trên ghe dám nói một câu dài. Lưng cá nâng ghe lên khỏi vùng nước hút sâu nhất của miệng xoáy, rồi thân cá trườn tiếp về phía đường nước chảy ra khỏi miệng vực, đẩy chiếc ghe sắt hai mươi tấn đi chậm qua vùng bọt trắng đang xoáy tròn. Qua vệt nước đục nặng nhất của miệng vực, và ra tới vùng nước ở mép vực nơi dòng chảy đã trở lại thành dòng chảy xuôi bình thường của sông Tiền trong đêm triều. Tới đó, ông Thọ cảm được tấm lưng rộng dưới thân ghe trượt chậm ra khỏi vị trí nâng, lùi dần về phía nước sâu, và chiếc ghe tự nổi hoàn toàn bằng sức nổi của chính nó trên mặt nước mép vực. Chao mạnh một nhịp cuối rồi đứng yên lại trên dòng sông, nửa thân ghe từng chìm trong xoáy giờ đã trở lại trên mặt nước, khoang ghe còn đầy nước nhưng không dâng thêm nữa. Cá đã dùng lưng rộng nâng ghe thoát khỏi miệng xoáy ngầm rồi bắt đầu lặn xuống.
Ông Thọ bám vào mạn ghe, trèo từ khoang nước lên lại sàn ghe với sự giúp sức của Sơn, người đã chờ sẵn ở mạn ghe với cả hai tay đưa xuống kéo ông lên. Ông ngồi xuống sàn ván còn ướt sũng, lưng tựa vào trụ tời, cổ ông trống trơn không còn chiếc khăn rằn đỏ, áo khoác của ông ướt đẫm nước sông, và ông nhìn qua mạn ghe về phía miệng vực phía sau ghe. Trong quầng đèn pha giờ đã được Tân chỉnh lại cho thẳng, ông thấy lần cuối cùng trong đêm án sống lưng xám mốc của con cá lướt chậm một nhịp ở mặt nước phía miệng vực, vây lưng rách của nó khuất dần vào nước đục. Rồi toàn bộ thân cá khổng lồ chìm xuống sâu, xuống mãi về phía đáy vực sâu nhất vùng, và mặt nước ở miệng vực phẳng lại dần sau khi nó đi qua, chỉ còn những vòng bọt trắng nhỏ tan chậm trong đêm. Sau mốc một giờ năm mươi phút đó, Thần Ngư không hiện thân lại một lần nào nữa ở tuyến hiện tại của đêm án và của cả mùa nước này.
Cả bốn người trên ghe đều sống sót qua đêm án. Tân kiểm tra lại khoang máy, máy ghe vẫn chạy được ở mức ga nhỏ dù đã ngấm nước, và anh bắt đầu bơm cạn khoang ghe theo từng nhịp đều. Sơn ngồi ở đuôi ghe, hai tay anh vẫn còn run vì lạnh và vì sức giữ khung lưới lúc cắt lưới. Nhưng anh cười thành tiếng một mình khi anh nhận ra dàn phao và dây tay của anh giờ chỉ còn là một sợi dây trống trơn buông xuống mặt nước. Vì toàn bộ dàn lưới thép đã đứt khỏi ghe và chìm xuống đáy vực trong lúc ông Thọ cắt lưới ở khoang nước bên mạn ghe. Hùng đứng giữa ghe, hắn nhìn nửa trên của cần cẩu sắt đã gãy đôi đang nằm chìm một nửa ở mặt nước cạnh ghe. Nhìn sợi cáp chính giờ chùng xuống vô dụng trên trống tời, nhìn sàn ghe ngập nước và bốn người ướt đẫm đang ngồi quanh hắn, và hắn không nói lời nào trong một lúc rất lâu. Những mất mát của chiếc ghe trong đêm án đã rõ ràng và không có cách nào lấy lại được: cần cẩu sắt đã gãy đôi, dàn lưới thép đã đứt mất ở vực sâu. Chiếc móc sắt đã chìm cùng nửa cần cẩu gãy, và chiếc khăn rằn đỏ của ông Thọ đã mất hẳn trong nước đục ở miệng vực. Không một thứ gì trong số đó trở lại với chiếc ghe trong đêm nay.
Trên đường ghe chạy chậm ra khỏi vùng nước của miệng vực, Tân đi một vòng quanh ghe kiểm tra từng người như lệ của thợ máy sau một chuyến ghe gặp nạn. Anh xác nhận thành tiếng cho cả ghe nghe: bốn người đều còn đủ trên ghe, không ai bị rơi xuống nước trong lúc xoáy nhấn ghe, không ai bị thương nặng. Sơn chỉ bị dây tay siết đỏ hai cổ tay và xây xát ở đầu gối khi trườn trên sàn ván. Hùng bị nửa cần cẩu gãy va quệt một vệt dài ở cánh tay khi nó đổ xuống mặt nước. Tân bị cần tời giật mạnh làm bầm một bên vai. Ông Thọ là người ướt đẫm và lạnh nhất ghe sau quãng đứng trong khoang nước bên mạn ghe, tay phải của ông run không ngừng được trong nhiều phút sau khi lên lại sàn ghe, nhưng ông không bị vết thương nào chảy máu. Tân nói rõ kết quả kiểm tra đó cho hoa tiêu nghe, và ông Thọ gật đầu ghi nhận: đêm án ở vực Vàm Nao, với một chiếc ghe bị kéo giật lùi. Một cần cẩu gãy đôi và nửa thân ghe chìm trong xoáy ngầm, đã đi qua mà không lấy đi một người nào trong đội ghe bốn người.
Ông Thọ ngồi tựa vào trụ tời, ông nghĩ về câu chuyện nghề ông đã kể cho Sơn nghe đêm năm tháng mười trên ghe nhỏ ngoài rìa vực: cá hô sống lâu năm ở vực sâu cảm nhận được tâm can thiện ác của người trên sông. Đêm nay, ông không gọi đó là một điều ông biết chắc, vì người thợ sông chỉ được nói điều mình thấy tận mắt. Điều ông thấy tận mắt là một con cá bị thương trong lưới thép, được cắt đứt hết lưới, được thả khăn và khấn văn tế tạ tội bởi chính người thợ già từng săn cá hô trong cùng một đội ghe đã kéo nó lên. Rồi nó tự quyết định ở lại thêm một nhịp nước để nâng chiếc ghe đang chìm lên khỏi miệng xoáy trước khi lặn về đáy vực của nó. Ông không ra lệnh cho nó làm việc đó, ông không hứa trước với bất cứ ai trên ghe rằng nó sẽ làm việc đó, và tới tận lúc lưng cá trườn vào dưới thân ghe. Ông vẫn đứng trong khoang nước với hai tay trống và một cái cổ trống trơn không còn khăn, chờ đợi như mọi người khác trên chiếc ghe này. Phần đền ơn đó là của cá, nguyên vẹn và duy nhất, và ông ghi nhận nó trong lòng với đúng vị trí của một người vừa được trả ơn chớ không phải một người vừa điều khiển được cá thần.
Ông Thọ ghi vào sổ tay nghề, trang giấy đã ướt một phần vì nước sông trong lúc ông ở dưới khoang nước. Một dòng ông phải viết chậm vì tay phải còn run sau quãng cắt lưới: một giờ năm mươi phút ngày hai tháng mười một, cá ngừng quẫy. Dùng lưng rộng nâng ghe thoát khỏi miệng xoáy ngầm rồi lặn sâu xuống đáy vực, cả bốn người trên ghe còn sống, ghe thoát chìm, cần cẩu đã gãy đôi và dàn lưới đã đứt không lấy lại được. Ông cất cuốn sổ ướt vào túi áo, ngẩng lên nhìn Hùng đang đứng giữa ghe, và hai người đàn ông nhìn nhau một lúc lâu trên sàn ghe vừa thoát khỏi miệng xoáy. Trong lúc Tân lái ghe chạy chậm bằng mức ga nhỏ nhất về phía bãi bồi bờ An Giang theo đường nước ông Thọ vừa chỉ bằng một cái gật đầu về phía vệt đèn vàng mờ của bến Vàm Nao ở rất xa trong đêm.