ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 1: Sà Lan Neo Trên Kênh Vĩnh Tế

Sáu giờ ba mươi phút sáng ngày năm tháng mười, mặt kênh Vĩnh Tế còn phủ một lớp sương mỏng. Nước lũ đầu mùa cuộn đỏ phù sa chảy qua đoạn kênh gần Châu…

Nội dung chương

Sáu giờ ba mươi phút sáng ngày năm tháng mười, mặt kênh Vĩnh Tế còn phủ một lớp sương mỏng. Nước lũ đầu mùa cuộn đỏ phù sa chảy qua đoạn kênh gần Châu Đốc với tiếng rì rào đều đặn đập vào bờ đất bồi. Lê Quốc Trung đứng ở mũi sà lan khảo sát, tay vịn lan can còn ướt sương, nhìn anh em công nhân lần lượt kéo dây neo từ thuyền máy sang cọc chôn trên bờ. Anh bốn mươi hai tuổi, làm nghề khảo sát địa chất lòng kênh đã gần hai mươi năm, quen với mùi bùn non, mùi dầu máy và cả cái lạnh se của buổi sớm trên sông nước miền Tây. Hôm nay là ngày đầu đội của anh chính thức neo đậu để phục vụ dự án nạo vét và kè bờ. Một dự án mà trên giấy tờ được ghi là hạng mục chỉnh trị lòng dẫn kết hợp gia cố bờ kênh. Nghe khô khan nhưng dưới mặt nước là cả một hệ thống việc phải làm cho đúng từng tọa độ.

Trần Hữu Phước, chỉ huy sà lan và thuyền khảo sát, đứng ở buồng lái, tay cầm bộ đàm, mắt không rời mặt nước đang xiết ở giữa dòng. Phước bốn mươi tám tuổi, da sạm nắng, giọng nói trầm và ít lời thừa. Ông đã chạy ghe máy trên đoạn kênh này từ khi còn trẻ, biết chỗ nào nước xoáy ngầm, chỗ nào bờ đất mềm chỉ cần cắm sào mạnh là lún. Lúc này ông đang chỉ huy hai chiếc thuyền nhỏ giữ cho sà lan không bị dòng lũ đẩy lệch khỏi đường neo đã vạch sẵn trên bản đồ.

- Giữ bên trái thêm hai mét nữa. - Phước nói vào bộ đàm. - Dòng đang đẩy mạnh, đừng để mũi sà lan chệch vào vùng nước xoáy.

Tiếng máy thuyền gầm lên một nhịp rồi dịu xuống. Sà lan nặng nề dịch chuyển, dây cáp thép căng ra kêu răng rắc, bọt nước trắng xóa bám theo mạn sắt. Trung cúi xuống nhìn vệt nước quẩn quanh chân vịt, trong lòng tính toán độ ổn định của thân sà lan khi khoan thăm dò sau này. Nếu neo chệch dù chỉ vài mét, toàn bộ số liệu địa chất sẽ lệch theo, mà lệch số liệu ở lòng kênh mùa lũ thì hoặc phải làm lại từ đầu, hoặc tệ hơn là khoan cọc nhồi sai vị trí khi thi công thật.

Đặng Trọng Nghĩa bước lên boong từ cầu thang sắt phía sau, tay cầm cặp hồ sơ bọc nilon chống nước, áo sơ mi vẫn còn nếp gấp phẳng phiu dù trời đã bắt đầu nóng. Nghĩa bốn mươi lăm tuổi, đại diện nhà thầu, người chịu trách nhiệm tiến độ với chủ đầu tư. Ông ta đi thẳng tới chỗ Trung đang đứng, không vòng vo.

- Anh Trung, tôi nói rõ ngay từ sáng đầu tiên cho cả đội cùng nghe. - Nghĩa mở cặp hồ sơ, rút ra một tờ lịch tiến độ có đóng dấu đỏ. - Hạn chót của gói khảo sát bổ sung này tính theo ngày. Mỗi ngày chậm so với mốc trong hợp đồng, nhà thầu bị trừ tiền trực tiếp, trừ lũy tiến. Không có ngoại lệ vì trời mưa hay nước lớn.

Trung gật đầu, mắt vẫn nhìn về phía bờ kênh nơi mấy người dân chèo xuồng đi chợ sớm đang lặng lẽ lướt qua.

- Anh cứ công bố con số cụ thể để anh em nắm. - Trung nói. - Đội khảo sát làm theo số liệu, không làm theo lời hứa miệng.

Nghĩa lật tờ giấy, đọc to đủ cho cả Phước ở buồng lái và mấy kỹ sư trẻ đang kiểm tra thiết bị trên boong cùng nghe. Theo lời ông ta, mốc khoan cọc nhồi thử phải giữ nguyên như thiết kế đã duyệt, đội khảo sát chỉ có nhiệm vụ xác nhận địa chất tại đúng tọa độ đó, không tự ý đề xuất đổi tuyến nếu không có chứng cứ kỹ thuật đủ mạnh. Mỗi ngày trễ, khoản phạt được tính theo phần trăm giá trị gói thầu, nghe qua tưởng nhỏ nhưng cộng dồn mười ngày thì đủ làm cả một tổ đội mất trắng tiền thưởng quý.

Đỗ Minh Quân, kỹ sư vận hành máy siêu âm quét đáy, từ trong khoang điều khiển bước ra, tay ôm chiếc máy tính xách tay bọc túi chống ẩm. Quân hai mươi chín tuổi, gầy, đeo kính, là người trẻ nhất trong đội chính thức nhưng lại là người rành nhất về xử lý tín hiệu. Cậu nghe Nghĩa đọc tới đoạn phạt tiến độ thì khẽ nhíu mày.

- Nếu đáy kênh có dị thường thật thì sao, anh Nghĩa? - Quân hỏi.

- Dị thường thì phải có số liệu. - Nghĩa đáp ngay, giọng không cao nhưng dứt khoát. - Số liệu đo được, lặp lại được, ký tên được. Còn cảm giác thì không ai đem ra họp với chủ đầu tư được.

Phạm Thanh Hà đang ngồi xổm bên thùng mẫu bùn ở góc boong, nghe tới đó thì đứng dậy phủi tay. Hà ba mươi mốt tuổi, nữ kỹ sư địa chất phụ trách mẫu bùn, mô hình tầng đất và an toàn khí cho cả đội. Cô buộc lại mái tóc cho gọn, nhìn Nghĩa bằng ánh mắt bình tĩnh của người quen tranh luận trên số liệu.

- Em đồng ý là phải có số liệu. - Hà nói. - Nhưng anh cũng phải đồng ý một điều, nếu số liệu cho thấy rủi ro an toàn thì lịch tiến độ phải nhường. Lòng kênh mùa lũ không giống mặt đất khô, khoan vội một mũi sai chỗ là cả sà lan phải gánh.

Nghĩa cười nhạt, gập tờ lịch lại.

- Tôi không cãi chuyện an toàn. Tôi chỉ nhắc là đồng hồ phạt đang chạy từ hôm nay. Các anh chị làm nhanh, làm đúng, thì không ai phải nhường ai cả.

Trung không chen vào thêm. Anh hiểu vị trí của mỗi người trong buổi sáng đầu tiên này. Nghĩa phải giữ tiến độ vì hợp đồng đè trên vai ông ta. Hà phải giữ an toàn vì cô là người ký vào cột đánh giá khí và tầng đất. Quân phải giữ cho thiết bị chạy ổn định vì mọi kết luận sau này đều bắt đầu từ những dải tín hiệu cậu ghi được. Còn anh, kỹ sư trưởng, phải giữ cho cả ba thứ đó không xô nhau đến mức đổ vỡ, và quan trọng nhất là giữ cho tọa độ neo hôm nay thật chuẩn.

Phước từ buồng lái bước xuống, tay cầm sổ tay nhỏ đã sờn gáy, trong đó ông ghi chép tọa độ bằng bút chì theo thói quen cũ.

- Neo chính đã vào đúng điểm thiết kế. - Phước nói, chìa sổ cho Trung xem. - Sai số nằm trong giới hạn cho phép của máy định vị. Tôi cho thả thêm neo phụ phía thượng lưu để giữ sà lan khỏi xoay khi nước lên nhanh buổi chiều.

Trung cúi xuống xem dãy số, đối chiếu với bản in tọa độ anh mang theo trong túi áo ngực. Hai dãy số khớp nhau. Anh gật đầu.

- Tốt. Anh Phước cho anh em kiểm tra lại độ căng của cáp neo phụ, rồi ghi giờ neo xong vào nhật ký sà lan. Sáu giờ ba mươi chúng ta bắt đầu, neo xong lúc bảy giờ mười, con số đó phải rõ ràng.

Võ Văn Sơn, công nhân khoan kỳ cựu năm mươi hai tuổi, người địa phương Châu Đốc, đang cùng Thạch Văn Kha thu dọn dây thừng trên boong. Sơn làm nghề khoan đã hơn hai mươi năm, bàn tay chai dày, nói chuyện hay kèm theo những câu chuyện cũ về con kênh này. Kha ba mươi tám tuổi, công nhân người Khmer ở địa phương, ít nói hơn Sơn nhưng mỗi khi nói về khúc kênh trước mặt thì đều nói bằng giọng chắc chắn của người lớn lên bên bờ nước. Cả hai nghe lệnh của Phước thì chia nhau đi kiểm tra cáp, tiếng dép lẹp xẹp trên mặt boong sắt ướt sương.

Khi vòng kiểm tra kết thúc, Trung trở vào khoang điều khiển. Trong khoang, Quân đã bật máy siêu âm để kiểm tra tình trạng đầu dò, màn hình hiện lên những đường tín hiệu nền đều đặn của dòng nước chảy. Hà đang sắp xếp lại các ống đựng mẫu theo thứ tự ngày tháng, dán nhãn trắng lên từng ống. Không khí trong khoang có mùi nhựa mới của thiết bị và mùi cà phê pha vội từ bình giữ nhiệt của Phước.

Trung mở tủ hồ sơ cá nhân, lấy ra một cuốn sổ bìa cứng mới tinh, giấy còn thơm mùi in. Đây là cuốn sổ anh đã mua ở Châu Đốc chiều hôm trước, dự định dùng riêng cho công trình này. Anh lật trang đầu tiên, nắn nót viết dòng chữ mở sổ bằng bút mực đen. Anh ghi ngày tháng, ghi tọa độ neo sà lan, ghi thành phần đội có mặt trong buổi sáng đầu tiên, ghi cả lời công bố hạn tiến độ của Nghĩa với khoản trừ tiền theo ngày. Viết xong, anh ghi thêm một mục riêng ở cuối trang, đặt tên mục đó là nhật ký hiện tượng và công tác, rồi gạch một đường thẳng bên dưới.

- Anh mở sổ mới à? - Quân ngẩng lên hỏi.

- Ừ. - Trung đáp. - Công trình này neo dài ngày giữa mùa lũ, việc gì lạ cũng phải ghi. Ghi ngay lúc xảy ra, ghi giờ giấc rõ ràng. Sau này họp hành hay tranh cãi, sổ sẽ nói thay mình.

Hà nghe vậy thì gật đầu.

- Em cũng sẽ ghi song song nhật ký mẫu bùn. Hai sổ đối chiếu nhau mới chắc.

Buổi sáng trôi qua với những công việc dựng đội tỉ mỉ. Sơn và Kha lắp thêm lan can phụ gần giàn khoan, Phước cho thuyền máy chạy một vòng kiểm tra dây neo dưới nước, Quân hiệu chuẩn máy siêu âm, Hà kiểm tra máy đo khí và ghi số hiệu thiết bị vào danh mục an toàn. Đến gần trưa, sương tan hết, mặt kênh hiện rõ màu đỏ phù sa, sóng từ xuồng máy chở hàng đập vào mạn sà lan làm thân sà lan khẽ chao rồi ổn định lại nhờ hệ neo phụ.

Nghĩa quay lại khoang điều khiển trước giờ nghỉ trưa, tay vẫn cầm cặp hồ sơ.

- Chiều nay anh Trung cho tôi lịch quét đáy chi tiết nhé. - Nghĩa nói. - Tôi cần lịch để báo lên trên là đội đã vào việc đúng ngày đầu tiên.

- Chiều tôi gửi. - Trung đáp. - Lượt quét đầu tiên sẽ chạy dọc hành lang tọa độ thiết kế, quét nền trước, chưa kết luận gì vội.

- Tốt. Cứ đúng lịch là tốt nhất cho tất cả.

Nghĩa rời sà lan bằng thuyền máy về bờ để họp với văn phòng dự án. Tiếng máy thuyền xa dần, mặt nước sau thuyền khép lại thành một vệt sóng dài rồi tan. Trung nhìn theo một lúc, rồi quay lại trang sổ vừa mở buổi sáng. Anh bổ sung thêm một dòng ở cuối trang. Anh ghi rằng vị trí neo đã chốt theo tọa độ thiết kế do Phước xác nhận. Đội bắt đầu công tác khảo sát từ hôm nay. Mọi hiện tượng bất thường nếu có sẽ được ghi tiếp vào các trang sau theo đúng giờ giấc thực tế. Anh đóng sổ lại, đặt ngay ngắn lên kệ hồ sơ trong khoang điều khiển, nơi anh có thể với tay lấy bất cứ lúc nào, kể cả giữa đêm trực. Ngoài kia, nước lũ vẫn chảy đỏ và đều, sà lan đứng yên trên mặt kênh như một dấu chấm nhỏ giữa dòng nước rộng, và công việc của cả đội mới chỉ vừa bắt đầu.

Chương khác

Xem thêm