ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 4: Kim La Bàn Không Yên
Ba giờ bốn mươi phút chiều ngày tám tháng mười, nắng đã dịu xuống nhưng hơi nóng từ mặt nước bốc lên vẫn làm boong thuyền khảo sát hầm hập. Lê Quốc Trung…
Nội dung chương
Ba giờ bốn mươi phút chiều ngày tám tháng mười, nắng đã dịu xuống nhưng hơi nóng từ mặt nước bốc lên vẫn làm boong thuyền khảo sát hầm hập. Lê Quốc Trung ngồi ở băng ghế giữa thuyền, tay giữ bản đồ tuyến đo đã được bọc nilon, mắt quan sát hai bên bờ kênh lùi dần về phía sau. Trần Hữu Phước cầm lái ở phía đuôi, tay lái giữ rất chắc, thỉnh thoảng lại liếc nhìn mặt nước phía trước để đoán dòng chảy qua màu nước và qua những xoáy nhỏ nổi lên rồi tan. Phạm Thanh Hà ngồi ở mũi thuyền, ôm hộp đựng la bàn dự phòng và máy định vị cầm tay, chuẩn bị cho lượt đo bổ sung dọc theo mép ngoài của hành lang tín hiệu bất thường vừa ghi nhận được ở lòng kênh.
Lượt đi thuyền chiều nay không nằm trong lịch gốc của tuần. Trung quyết định bổ sung nó sau khi đối chiếu bản đồ. Hành lang dải đậm dưới lớp phù sa có một đầu mép vươn tới gần chân khúc cua hiểm. Anh muốn kiểm tra xem trên mặt nước, ngay tại khúc cua đó, các thiết bị định hướng thông thường có cho ra số liệu ổn định hay không. Đây là cách làm quen thuộc của anh, khi một thiết bị cho kết quả lạ thì dùng một thiết bị độc lập khác để soi lại cùng một không gian, tránh việc cả đội bị dẫn dắt bởi một nguồn dữ liệu duy nhất.
Thuyền chạy đều qua đoạn bờ thẳng, máy nổ nhỏ và êm. Hà đọc tọa độ theo từng chặng, Trung ghi vào sổ tay chống nước. La bàn chính đặt trong hộp kính trước mặt Phước chỉ hướng ổn định, kim giữ yên như mọi chuyến đi trước. Phước còn cẩn thận đặt thêm chiếc la bàn cầm tay của ông lên nắp hộp dụng cụ, nói đùa rằng hai chiếc la bàn mà cùng nói dối thì ông sẽ nghỉ chạy thuyền.
- Đoạn thẳng này số liệu sạch lắm. - Hà nói, mắt nhìn máy định vị. - Sai số nhỏ, hướng đi ổn định, không có gì để ghi thêm ngoài hai chữ bình thường.
Thuyền tiến gần tới khúc cua hiểm. Từ xa, Trung đã thấy mặt nước ở giữa cua đổi màu, một vùng nước sẫm hơn và phẳng hơn kéo dài ngang dòng, khác hẳn những gợn sóng lăn tăn ở hai bên. Những mảng lục bình trôi tới vùng nước đó thì chậm lại, xoay nửa vòng rồi mới thoát ra. Phước giảm ga từ sớm, cho thuyền trôi vào cua bằng quán tính và bằng kinh nghiệm giữ lái của ông, thay vì cố cắt thẳng qua giữa dòng như những ghe máy chở hàng vẫn làm khi vội.
Đúng lúc mũi thuyền vừa chạm vào mép vùng nước phẳng, chiếc la bàn trong hộp kính bỗng rung lên. Kim la bàn không còn chỉ yên một hướng nữa. Nó giật sang trái, giật sang phải, rồi bắt đầu quay tròn liên tục, vòng sau nhanh hơn vòng trước, tiếng kim chạm vào mặt kính kêu lách cách rất khẽ nhưng đủ cho cả ba người trên thuyền cùng nghe thấy. Chiếc la bàn cầm tay trên nắp hộp dụng cụ cũng quay theo gần như cùng một nhịp.
- Anh Phước, anh thấy không? - Hà kêu lên, tay giữ chặt hộp la bàn dự phòng thứ ba mà cô vừa mở ra, kim của nó cũng đang quay tít không dừng.
Phước không trả lời ngay. Ông tắt bớt ga, giữ thuyền trôi chậm, mắt vừa nhìn mặt nước vừa nhìn hai chiếc la bàn đang quay. Ông làm nghề sông nước đủ lâu để biết la bàn có thể nhiễu khi gần khối kim loại lớn hoặc khi thiết bị điện trên thuyền rò rỉ. Nhưng biểu hiện quay tròn đều và kéo dài như lúc này thì ông chưa từng gặp trên chính chiếc thuyền quen thuộc của mình.
Sự việc kéo dài gần một phút, đủ dài để Trung kịp nhìn đồng hồ, ghi giờ và ghi mô tả vào sổ tay. Rồi khi thuyền trôi qua hết vùng nước phẳng ở giữa cua, kim la bàn chậm dần, rung thêm vài nhịp yếu rồi dừng lại, trở về chỉ đúng hướng đi thực tế của thuyền như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Cả ba chiếc la bàn trên thuyền cùng ổn định lại trong vòng vài giây.
- Ghi chính thức đi anh Trung. - Hà nói, giọng còn chưa hết căng thẳng. - Ba thiết bị cùng quay, cùng dừng, không thể là một chiếc hỏng đơn lẻ được.
Trung gật đầu, viết vào sổ tay dòng ghi nhận sự kiện là lần la bàn quay tít thứ 1, kèm giờ giấc, vị trí bắt đầu và vị trí kết thúc, và tên của ba người cùng chứng kiến trên thuyền. Anh viết chậm và rõ, vì anh biết một ghi nhận như vậy khi đưa vào họp sẽ bị hỏi đi hỏi lại rất nhiều lần.
Phước cho thuyền tấp vào một đoạn bờ lặng nước phía sau khúc cua, neo tạm để cả đội kiểm tra thiết bị ngay tại chỗ. Ông mở hộp dụng cụ, kiểm tra từng món đồ kim loại lớn trên thuyền, từ bình ắc quy, thùng nhiên liệu, neo sắt cho tới hộp đồ nghề của đội khoan. Không có món nào vừa được di chuyển tới gần vị trí đặt la bàn trong buổi chiều nay. Hà tháo pin của máy định vị ra rồi lắp lại, kiểm tra dây điện chạy dọc thân thuyền, không phát hiện chỗ nào chập chờn hay rò điện. Quân ở trên sà lan được gọi qua bộ đàm để hỏi về tình trạng từ trường ghi trong tài liệu cũ của tuyến kênh, và cậu trả lời rằng tài liệu dự án không hề ghi nhận bất kỳ dị thường từ tính nào ở đoạn kênh này.
- Nếu là do khối kim loại chìm dưới đáy thì kim phải lệch dần rồi giữ lệch, chứ không quay tròn như chong chóng rồi tự yên khi qua hết cua. - Phước nói, tay lau mồ hôi trên trán. - Tôi nói theo kinh nghiệm thôi, không dám kết luận thay phần kỹ thuật của các cô cậu.
Hà trải bản đồ ra trên nắp thùng, dùng bút đánh dấu tọa độ của khúc cua vừa xảy ra sự việc, rồi kéo một đường nối tới bản đồ hành lang siêu âm. Cô ngẩng lên nhìn Trung, ánh mắt lộ rõ sự tập trung cao độ.
- Tọa độ giữa cua, nơi la bàn quay mạnh nhất, trùng với mép ngoài của dải đậm dưới lớp phù sa. - Hà nói. - Trùng ở mức rất sát, anh Trung ạ. Hai hiện tượng ở hai tầng khác nhau, một ở đáy kênh, một ở mặt nước, nhưng lại gặp nhau ở cùng một mép không gian.
Trung nhìn vệt bút chì trên bản đồ một lúc lâu. Anh không nói ra miệng điều gì vượt quá dữ kiện. Trong đầu anh, hai sự kiện của hai ngày liên tiếp bắt đầu đứng cạnh nhau như hai cột mốc trên cùng một đoạn bờ, chưa đủ để dựng thành một kết luận. Nhưng đã đủ để anh không còn coi chúng là hai sự cố rời rạc không liên quan. Anh gấp bản đồ lại, bảo Phước cho thuyền quay về sà lan theo tuyến bờ lặng, tránh đi lại qua giữa cua trong buổi chiều nay.
Trước khi thuyền rời khúc cua, Hà đề nghị làm thêm một lượt kiểm tra đối chứng ngay tại chỗ để sau này không ai có thể nói cả đội đã hoảng hốt mà ghi sai. Cô lấy chiếc la bàn dự phòng ra khỏi hộp, đặt nó lên một thùng gỗ khô ở giữa thuyền, cách xa mọi vật kim loại ít nhất một sải tay, rồi yêu cầu mọi người ngồi yên không di chuyển trong một phút. Kim la bàn đặt trên thùng gỗ khô nằm yên hoàn toàn, chỉ đúng hướng theo thân thuyền đang neo vào bờ lặng, không rung và không chao đảo trong suốt phút kiểm tra. Trung ghi lượt đối chứng này vào sổ tay, ghi rõ điều kiện đặt thiết bị trên thùng gỗ khô ở chỗ nước lặng bên bờ, kết quả kim nằm yên ổn định, đối chiếu với lần quay tít vừa xảy ra ở giữa vùng nước phẳng của khúc cua. Hà chụp lại vị trí thuyền trên máy định vị ở thời điểm kiểm tra này, lưu thành một điểm mốc riêng biệt để đối chiếu với tọa độ giữa cua đã đánh dấu trước đó. Từ hai kết quả đặt cạnh nhau, cả đội rút ra kết luận đối chứng rõ ràng là chỉ khi thuyền vào vùng hiện tượng ở giữa cua thì kim mới quay, còn khi ở ngoài vùng đó, neo yên bên bờ lặng nước, thì kim nằm yên ổn định. Phước nhìn điểm mốc trên màn hình, khẽ lắc đầu, nói rằng ông sẽ đánh dấu vùng nước này trong đầu như một chỗ phải chạy chậm và giữ tay lái thật vững mỗi khi đưa đội qua cua vào những ngày tới. Bất kể thiết bị trên thuyền có biểu hiện gì hay không.
Trên đường về, không ai nói nhiều. Tiếng máy thuyền nổ đều, hai bên bờ kênh bắt đầu lên đèn ở những căn nhà sàn ven nước. Hà ôm hộp la bàn trong lòng như ôm một bằng chứng mong manh, thỉnh thoảng lại mở nắp nhìn kim đang nằm yên. Phước giữ lái vững vàng, nhưng Trung để ý thấy ông chạy chậm hơn thường lệ và luôn giữ thuyền cách xa vùng nước giữa cua một khoảng rộng hơn mọi lần.
Về tới sà lan, Trung lập tức vào khoang điều khiển, mở sổ nhật ký hiện tượng và chép lại toàn bộ ghi chép từ sổ tay chống nước vào trang chính thức của ngày hôm nay. Anh ghi việc thuyền khảo sát qua khúc cua hiểm và la bàn quay tít, ghi việc Phước kiểm tra và không thấy vật kim loại lớn nào trên thuyền gây nhiễu, ghi việc Hà đánh dấu tọa độ khúc cua trùng với mép dải siêu âm. Cuối trang, anh thêm một dòng thận trọng như mọi lần, ghi rằng hiện tượng chưa được giải thích bằng nguyên nhân kỹ thuật thông thường nào đã kiểm tra trong ngày, và cần được theo dõi ở những chuyến đi tiếp theo qua cùng khúc cua. Ngoài khoang, trời sập tối nhanh trên mặt kênh, tiếng nước vỗ vào mạn sà lan nghe đều và gần, còn trong đầu Trung, hình ảnh chiếc kim la bàn quay tròn giữa khúc cua lặng nước vẫn chưa chịu dừng lại.