ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 13: Dải Đậm Di Chuyển Dưới Đáy

Mười một giờ mười phút ngày mười bảy tháng mười, phòng điều khiển trên sà lan chật hơn thường ngày. Ngoài đội khảo sát còn có Huỳnh Ngọc Mai ngồi ở góc…

Nội dung chương

Mười một giờ mười phút ngày mười bảy tháng mười, phòng điều khiển trên sà lan chật hơn thường ngày. Ngoài đội khảo sát còn có Huỳnh Ngọc Mai ngồi ở góc bàn phía sau Đỗ Minh Quân, tay đặt trên tập bản đồ cũ đã chụp lại và in ra thành bản sao. Bà tới từ sớm, theo đúng lời hẹn sau buổi làm việc hôm qua, để chứng kiến lượt quét đối chứng mà Lê Quốc Trung đã xin được bằng phần ngân sách rút gọn còn lại. Ngoài cửa khoang, nắng trưa hắt xuống mặt kênh thành một lớp sáng chói, nước lũ vẫn chảy mạnh, nhưng bên trong khoang, mọi con mắt đều dồn vào màn hình quét đáy đang tối dần khi đầu dò bắt đầu lượt chạy đầu tiên.

Đỗ Minh Quân điều chỉnh tần số quét chậm hơn thường lệ, theo yêu cầu của Lê Quốc Trung.

- Lượt này tôi quét chậm và quét hai vòng chồng lên nhau. - Đỗ Minh Quân nói. - Vòng đầu lấy nền, vòng hai lấy đối chứng. Nếu dải đậm nằm yên, hai vòng phải trùng khít nhau tới từng điểm ảnh. Nếu nó lệch, lệch ở vòng nào tôi chỉ ra được ngay trên màn hình này, không phải đoán.

Phạm Thanh Hà đứng bên cạnh, tay cầm bảng tọa độ neo và kết quả kiểm tra dây neo buổi sáng. Sà lan không trôi. Trần Hữu Phước đã kiểm tra cả bốn dây neo và cọc giữ từ lúc tám giờ, ghi rõ sức căng đều, vị trí sà lan so với mốc bờ không đổi quá vài phân, nằm trong sai số cho phép của neo trên sông. Điều đó có nghĩa là mọi dịch chuyển nhìn thấy trên màn hình hôm nay không thể đổ cho sà lan trôi được nữa.

Trần Hữu Phước bước vào khoang, báo trực tiếp với Lê Quốc Trung rằng bốn dây neo đều căng đều và cọc giữ không xê dịch. Lê Quốc Trung gật đầu, bảo anh ghi kết quả vào sổ trực rồi mới cho bắt đầu lượt quét.

Vòng quét đầu tiên chạy qua hành lang quen thuộc. Dải đậm hiện lên ở vị trí mà cả đội đã thuộc lòng, dài, sẫm, mép trên hơi cong theo hướng bờ trong của khúc cua. Đỗ Minh Quân lưu ảnh nền, đánh dấu thời gian, rồi cho đầu dò chạy vòng thứ hai trên đúng cùng một tuyến, cùng tốc độ, cùng tần số. Lê Quốc Trung đứng sau lưng anh, không nói một lời, chỉ nhìn hai lớp ảnh đang chồng lên nhau theo thời gian thật.

Lớp ảnh thứ hai hiện dần. Phần lớn đáy kênh trùng khít với nền, từng gò bồi nhỏ, từng vệt rãnh cạn đều khớp. Nhưng dải đậm thì không. Nó đã đổi vị trí. Không nhiều, chỉ một quãng ngắn so với toàn bộ hành lang, nhưng đủ rõ để cả khoang nhìn thấy cùng một lúc. Dải đậm dịch về phía bờ trong, ngược với hướng bồi lắng thông thường của đoạn kênh này. Ở đoạn kênh Vĩnh Tế gần Châu Đốc, phù sa theo dòng lũ thường bồi từ bờ trong ra và lấn dần về phía giữa dòng theo mùa. Một khối vật chất nằm dưới lớp bồi mà dịch ngược về phía bờ trong, ngược hướng bồi, ngược cả hướng dòng chảy ở đáy, là điều Phạm Thanh Hà phải nhìn lại sổ ghi mẫu của mình tới hai lần mới lên tiếng.

- Dịch ngược hướng bồi lắng thông thường. - Phạm Thanh Hà nói chậm. - Nếu đây là một khối bùn lỏng tự trượt, nó phải trượt xuôi theo độ dốc đáy và theo dòng. Đằng này nó đi ngược. Tôi chưa giải thích được bằng mô hình bồi lắng mà tôi đang dùng.

Đỗ Minh Quân đóng băng màn hình, bật chế độ so sánh hai vòng quét cạnh nhau, rồi đọc to kết quả định lượng mà phần mềm vừa tính.

- Đây là lần siêu âm báo vật thể chuyển động thứ 2. - Đỗ Minh Quân nói, giọng chắc và rõ. - Tôi ghi đúng cụm đó vào nhật ký máy. Hai vòng quét cách nhau mười bốn phút, cùng tuyến, cùng thông số, sà lan không trôi neo. Dải đậm đổi vị trí giữa hai vòng, có số đo hẳn hoi, không phải mắt người nhìn nhầm.

Huỳnh Ngọc Mai lúc này mới đứng dậy, mang bản sao bản đồ cũ tới đặt cạnh màn hình. Bà không chạm vào màn hình, chỉ dùng bút chì chỉ dọc theo hướng dịch chuyển mà Đỗ Minh Quân vừa vẽ mũi tên trên ảnh đối chứng.

- Hướng nó dịch, anh coi. - Huỳnh Ngọc Mai nói với Lê Quốc Trung. - Nó đi dọc theo tuyến này. Trên bản đồ tay, tuyến này là tuyến kênh đào cũ nhất, tuyến mà người xưa đào bằng tay trước khi lòng kênh được nạo vét và chỉnh lại qua nhiều đợt sau này. Đất đào lên ngày đó được đắp về phía bờ trong, và khoanh đất trủng cũng nằm men theo tuyến đào cũ đó. Dải dưới đáy của anh dịch theo đúng tuyến đào tay, không dịch theo tuyến dòng chảy bây giờ.

Lê Quốc Trung cúi xuống nhìn hai đường chỉ, một đường trên màn hình điện tử và một đường trên giấy cũ ngả vàng. Chúng không trùng khít hoàn toàn, nhưng hướng của chúng song song với nhau một cách khó bỏ qua. Anh yêu cầu Đỗ Minh Quân xuất thêm một bản đồ chồng lớp. Bản đồ phải in cả hướng dịch chuyển của hai lượt quét đã ghi nhận được từ đầu tới nay lên cùng một tờ, để thấy quỹ đạo của dải đậm qua thời gian chứ không chỉ trong một buổi trưa.

Trong lúc máy in chạy, điện thoại bàn trong khoang reo lên. Đặng Trọng Nghĩa gọi từ văn phòng dự án, hỏi kết quả lượt quét đối chứng để báo cáo nhanh cho buổi họp chiều. Lê Quốc Trung bật loa ngoài theo thói quen khi có biên bản cần nhiều người cùng nghe, và trình bày ngắn gọn kết quả vừa đo được, có số liệu, có thời gian hai vòng quét, có xác nhận không trôi neo.

Đầu dây bên kia im lặng vài giây, rồi giọng Đặng Trọng Nghĩa vang lên, rõ ràng là không hài lòng.

- Anh Trung, tôi nói thẳng. - Đặng Trọng Nghĩa nói. - Dải đậm dịch chuyển trên màn hình là một chuyện, còn nó là vật thể thật đang chuyển động dưới đáy lại là chuyện khác hẳn. Phần mềm xử lý tín hiệu của máy quét đó ghép nhiều lớp ảnh lại với nhau. Chỉ cần thông số ghép lệch một chút, hoặc đáy kênh có lớp bùn nhão phản xạ không đều, là ảnh nó tự nhảy vị trí. Theo tôi, đây là lỗi xử lý tín hiệu, và tôi yêu cầu đội không ghi kết quả này vào báo cáo chính thức gửi chủ đầu tư. Ghi vào là dự án phải mở thêm một vòng thẩm định, lịch khoan lại lùi, mà căn cứ thì chỉ là một cái ảnh nhảy trên màn hình.

Phạm Thanh Hà lên tiếng ngay, giọng giữ bình tĩnh nhưng không nhường.

- Nếu là lỗi ghép ảnh, nó phải nhảy ngẫu nhiên, lúc xuôi lúc ngược, lúc sang trái lúc sang phải. - Phạm Thanh Hà nói. - Đằng này cả hai lần ghi nhận, nó đều dịch theo cùng một hướng, ngược hướng bồi lắng. Lỗi ngẫu nhiên không đi theo hướng cố định như vậy, anh Nghĩa.

- Cô Hà, tôi không tranh luận kỹ thuật qua điện thoại. - Đặng Trọng Nghĩa đáp. - Tôi chỉ nhắc trách nhiệm báo cáo. Đội muốn ghi nội bộ thế nào là việc của đội. Còn báo cáo chính thức thì phải ghi những gì đo được bằng phương pháp mà hợp đồng công nhận. Siêu âm quét đáy để tìm vật thể chuyển động không nằm trong danh mục đó.

Cuộc gọi kết thúc trong không khí nặng nề. Lê Quốc Trung đặt điện thoại xuống, nhìn quanh khoang. Đỗ Minh Quân ngồi im trước màn hình đã đóng băng, hai tay đan vào nhau. Anh là người vận hành máy, là người hiểu rõ nhất tín hiệu đó có phải lỗi hay không, và cũng là người vừa bị phủ nhận toàn bộ công việc của mình bằng một câu nói qua điện thoại. Lê Quốc Trung hiểu cảm giác đó, vì anh đã nếm nó trong phòng họp cách đây mấy ngày.

- Quân, cậu xuất toàn bộ dữ liệu thô của hai vòng quét hôm nay ra ổ riêng, kèm thông số máy và nhật ký hiệu chuẩn. - Lê Quốc Trung nói. - Hà, cô viết biên bản đối chứng, ghi cả ý kiến của anh Nghĩa rằng đây là lỗi xử lý tín hiệu và yêu cầu không ghi vào báo cáo chính thức. Ghi nguyên văn ý kiến đó, có giờ gọi. Tôi ký biên bản. Báo cáo chính thức gửi lên sẽ theo đúng phạm vi hợp đồng, tôi không cãi việc đó ở đây. Nhưng dữ liệu thô và biên bản đối chứng của đội thì lưu đầy đủ, không thiếu một trang. Sau này ai hỏi, đội mình trả lời bằng dữ liệu, không trả lời bằng trí nhớ.

Đỗ Minh Quân gật đầu, bắt đầu sao lưu dữ liệu. Huỳnh Ngọc Mai thu lại bản đồ cũ, nói nhỏ với Lê Quốc Trung rằng bà đã thấy đủ cho buổi hôm nay. Trước khi rời khoang, bà chỉ nói thêm một câu về hướng dịch chuyển dọc tuyến đào cũ. Bà nói người xưa đào kênh theo đường đất cao để tránh chỗ trũng sụp lở. Vì vậy, tuyến đào tay và khoanh đất trủng luôn đi liền nhau trên bản đồ của người giữ đình. Việc dải đậm dưới đáy đi theo đúng hướng đó, với bà, nặng hơn một sự trùng hợp.

Buổi chiều, Lê Quốc Trung ở lại khoang điều khiển một mình sau khi đội đã xuống bếp ăn cơm muộn. Anh mở bản đồ chồng lớp vừa in, đặt cạnh tấm ảnh vệt sóng phẳng lặng mà anh đã mô tả bằng chữ trong buổi sáng thấy thuyền lạ, và nhìn hai tờ giấy rất lâu. Một thứ ở dưới đáy đang dịch ngược dòng bồi. Một thứ ở trên mặt nước đã lướt ngược dòng chảy. Cả hai đều đi ngược, đều nằm trong cùng một hành lang, và đều không để lại cách giải thích nào vừa ý người nghe ở văn phòng dự án. Anh kẹp bản đồ chồng lớp vào tập biên bản đối chứng và khóa tủ hồ sơ. Rồi anh ra boong đứng nhìn mặt kênh đang chảy xuôi không ngừng dưới nắng chiều. Trong lúc đó, dưới lớp phù sa kia, có một dải đậm vừa lặng lẽ đi ngược lại tất cả những gì dòng nước này vẫn làm từ đầu mùa lũ tới nay.

Chương khác

Xem thêm