ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 41: Hơi Khí Từ Lỗ Thăm Dò

Tám giờ bốn mươi phút sáng ngày mười hai tháng mười một. Lê Quốc Trung đang ngồi trong phòng điều khiển của sà lan khảo sát để rà lại tập hồ sơ an toàn…

Nội dung chương

Tám giờ bốn mươi phút sáng ngày mười hai tháng mười một. Lê Quốc Trung đang ngồi trong phòng điều khiển của sà lan khảo sát để rà lại tập hồ sơ an toàn sẽ mang theo trong buổi làm việc với chủ đầu tư sau lễ tế. Thì chuông điện thoại nội bộ trên bàn reo lên bằng một hồi chuông ngắn và gấp, khác hẳn nhịp chuông của các cuộc gọi điều hành thường ngày. Người gọi là Trần Hữu Phước, và ông không rào đón một câu nào. Ông nói ca thăm dò tuyến phụ do Đặng Trọng Nghĩa điều hành vừa xảy ra sự cố ở lỗ thăm dò nông gần mép hành lang cũ. Hơi khí xì mạnh lên từ miệng lỗ đúng lúc Phạm Thanh Hà đang cúi xuống đọc chỉ số của máy đo khí cầm tay. Cô đã hít phải khí và lảo đảo ngay tại chỗ, ông vừa kéo được cô ra khỏi vùng xì và đang cho thuyền máy đưa cô về phía sà lan. Trung đứng bật dậy, hỏi đúng hai câu ngắn, cô còn tỉnh hay đã mê, và máy đo khí lúc xì lên tới chỉ số bao nhiêu, rồi cầm theo tập biên bản trắng và chiếc máy đo khí dự phòng của đội chạy thẳng ra boong.

Thuyền máy của Phước cập vào mạn sà lan chưa đầy mười phút sau cuộc gọi, đi đầu mũi là vệt bọt nước bị xé vội. Khác hẳn cách ông vẫn cho thuyền áp sát chậm rãi mỗi khi chở mẫu bùn hay chở người của đội qua lại giữa hai sà lan. Hà nằm trên băng ghế dài giữa thuyền, áo bảo hộ đã được cởi phanh hàng nút trên cùng, mặt cô tái đi và hơi thở ngắn, dốc, như người vừa bị rút hết không khí khỏi lồng ngực trong một nhịp thở. Phước một tay giữ lái, một tay giữ chặt thành ghế cho cô khỏi trượt khi thuyền qua vệt sóng của chính nó, và ngay khi thuyền vừa chạm mạn. Ông nói nhanh với Trung rằng cô chưa mê hẳn, vẫn còn đáp lại được khi gọi tên, nhưng mắt đã lờ đờ và nói không thành câu trọn vẹn kể từ lúc được kéo lên khỏi miệng lỗ. Hai công nhân của đội đỡ cô lên sà lan bằng cáng mềm, đặt nằm nghiêng ở khoảng boong thoáng gió nhất, nới lỏng cổ áo, và một người quạt đều tay theo đúng bài sơ cứu mà đội đã tập huấn hồi đầu mùa lũ.

Trung quỳ xuống bên cáng, gọi tên cô hai lần. Hà mở mắt, nhận ra anh, và cố nói mấy lời dặn mà anh phải cúi sát xuống mới nghe được qua hơi thở đứt quãng. Cô nói không rõ từng chữ, nhưng ý thì rõ ràng tới mức anh không cần nghe lại lần thứ hai. Cô nhắc anh ghi chỉ số máy đo, ghi đúng giờ xì khí, và đừng để ai ghi sự cố này thành một dòng qua loa trong nhật ký ca. Anh gật đầu, hứa thành tiếng ngay bên tai cô rằng mọi chỉ số sẽ được ghi đúng như máy đã báo, rồi đứng dậy ra lệnh cho thuyền máy quay đầu ngay lập tức. Đưa cô thẳng về bến Châu Đốc để chuyển lên trạm y tế, Phước đích thân cầm lái và một công nhân biết sơ cứu đi cùng để giữ cô nằm đúng tư thế suốt quãng đường nước. Thuyền máy rời mạn sà lan với tiếng máy gằn lên, và Trung đứng nhìn theo cho tới khi nó khuất sau khúc cua, nơi những người chèo ghe qua đó vẫn giữ thói quen hạ giọng từ bao đời nay.

Phần việc còn lại của buổi sáng hôm đó diễn ra ở thuyền thăm dò tuyến phụ, cách sà lan khảo sát một quãng nước ngắn. Trung đi ghe máy sang hiện trường cùng Đỗ Minh Quân, mang theo máy đo khí dự phòng và tập biên bản an toàn khẩn cấp. Lỗ thăm dò nông nằm trên một bè thăm dò nhỏ neo ở mép hành lang cũ, thuộc ca thăm dò bổ sung mà Nghĩa đã cho triển khai từ sáng sớm cùng ngày để lấy thêm số liệu địa chất cho tuyến phụ. Một ca làm việc nằm ngoài danh mục việc mà phương án dịch chuyển đang chờ duyệt, và được điều hành trực tiếp bởi tổ của nhà thầu dưới quyền Nghĩa. Miệng lỗ vẫn còn xì hơi lên thành từng nhịp ngắn, nghe rõ tiếng rít nhỏ mỗi khi một bọt khí đẩy qua lớp bùn loãng phủ trên miệng. Và mùi trứng thối thoang thoảng bốc lên theo từng nhịp đó, thứ mùi mà cả đội đã nhận ra từ mẫu bùn đen của những ngày cuối tháng mười. Quân đứng ở đầu gió, giơ máy đo khí ra phía miệng lỗ theo đúng khoảng cách an toàn, đọc to từng chỉ số cho Trung ghi. Và các con số ở khoảng cách đó vẫn còn cao hơn hẳn mức nền của những buổi đo bình thường trên mặt kênh. Dù gió sông đang thổi đều và loãng khí rất nhanh.

Trung yêu cầu tổ thăm dò tạm ngừng tay ngay tại chỗ. Anh nói rõ ràng, trước mặt tổ trưởng tổ thăm dò và những công nhân đang có mặt, về tư cách của mình trong buổi sáng hôm nay. Rằng anh không giữ quyền chỉ huy thi công của dự án, quyết định tạm giao điều hành cho nhà thầu vẫn còn hiệu lực. Và anh có mặt ở đây với tư cách kỹ sư trưởng của đội khảo sát, người chịu trách nhiệm về phần an toàn kỹ thuật trong hồ sơ của đội. Nhưng cũng chính vì tư cách đó, anh lập biên bản an toàn khẩn cấp ngay tại hiện trường, ghi đầy đủ giờ xì khí. Chỉ số máy đo tại miệng lỗ và ở khoảng cách an toàn, vị trí lỗ thăm dò so với mép hành lang cũ và mô hình túi khí mà Hà đã ký kết luận hai ngày trước. Cùng tình trạng của người bị nạn đã được chuyển đi cấp cứu. Trong biên bản, anh ghi đề xuất dừng toàn bộ công tác thăm dò trong ngày trên cả hai tuyến, niêm phong miệng lỗ xì khí bằng nắp chuyên dụng và rào dây cảnh báo quanh bè thăm dò. Chờ chủ đầu tư quyết định sau khi có báo cáo đầy đủ. Phước, người vừa quay lại hiện trường sau chuyến đưa Hà vào bờ, đọc biên bản một lượt rồi ký xác nhận phần việc của mình. Phần kéo người ra khỏi vùng xì và phần chuyển người đi cấp cứu, bằng nét chữ dứt khoát của một người hiểu rằng chữ ký đó sẽ đi theo hồ sơ rất lâu.

Đặng Trọng Nghĩa tới hiện trường gần một giờ sau khi sự cố xảy ra, đi trên thuyền máy của nhà thầu với tốc độ mà từ xa đã nghe rõ tiếng máy. Ông ta bước lên bè thăm dò, nhìn miệng lỗ đã được đậy nắp và rào dây, nhìn tập biên bản trên tay Trung. Và hỏi câu đầu tiên là ca thăm dò này theo lịch của ai, như thể một cái tên đúng trong câu trả lời có thể chia lại phần trách nhiệm của buổi sáng hôm nay. Trung không tranh cãi về câu hỏi đó. Anh đưa biên bản cho Nghĩa đọc tại chỗ, chỉ vào từng mục đã ghi, và nói chậm rãi rằng lịch ca này do phía nhà thầu điều hành. Lỗ thăm dò này nằm trong vùng mà mô hình an toàn của đội đã cảnh báo bằng văn bản, và người vừa được đưa đi cấp cứu là kỹ sư địa chất của đội khảo sát. Người đã ký chính mô hình cảnh báo đó. Anh nói thêm rằng anh không tới đây để buộc tội ai trong lúc người còn đang nằm ở trạm y tế, anh tới để sự cố này được ghi đúng một lần duy nhất. Ngay từ đầu, không cắt bớt và không làm nhẹ đi ở bất kỳ khâu nào về sau.

Nghĩa đọc hết biên bản trong im lặng, đọc lại một lần nữa phần chỉ số khí, rồi ký vào ô tiếp nhận của phía nhà thầu mà không ghi thêm một dòng ý kiến nào. Ông ta nói, giọng đã thấp xuống hẳn so với mọi lần Trung từng nghe ông ta nói về tiến độ, rằng ông ta sẽ cho dừng toàn bộ ca thăm dò của nhà thầu trong ngày hôm nay theo đúng biên bản này. Và phần lịch bị mất phía nhà thầu tự chịu, không ai phải nhắc tới khoản phạt nào trong buổi hôm nay nữa. Rồi ông ta đứng nhìn miệng lỗ đã niêm phong một lúc lâu, giữa tiếng nước vỗ vào bè thăm dò, và không nói thêm gì cho tới khi thuyền máy của nhà thầu quay đầu đưa ông ta trở lại sà lan khoan.

Buổi trưa hôm đó, Trung ngồi một mình trong phòng điều khiển, hoàn tất bản sao của biên bản an toàn khẩn cấp để gửi lên chủ đầu tư kèm theo báo cáo sự cố. Và ghi sự việc vào sổ nhật ký của mình bằng những dòng ngắn và khô, đúng như cách anh vẫn ghi mọi việc cần phải nhớ chính xác về sau. Anh ghi giờ xì khí, ghi chỉ số máy đo, ghi tên người đã kéo Hà ra khỏi vùng xì và tên người đã cầm lái đưa cô đi. Và ghi cả câu nói đứt quãng của cô trên cáng về việc đừng ghi sự cố này thành một dòng qua loa. Ở mục đánh giá mức độ trong biểu mẫu báo cáo sự cố của dự án, anh ghi đúng phân loại mà trạm y tế đã thông báo qua điện thoại sau khi tiếp nhận cô, ngạt khí nhẹ, đã qua cơn nguy hiểm, đang được theo dõi. Đó là thương nhẹ thứ 2 được ghi vào hồ sơ của dự án này kể từ ngày đội neo sà lan trên đoạn kênh. Và là cái giá bằng người thật, không còn là một con số trên biểu đồ mô hình, cho tất cả những cảnh báo đã được viết ra mà vẫn bị đi vòng qua trong những ngày tiến độ bị ép chặt nhất.

Chiều xuống, gió trên mặt kênh đổi hướng và mùi ở khu vực bè thăm dò đã tan hẳn, chỉ còn dây cảnh báo vàng căng quanh một khoảng nước trống và chiếc nắp niêm phong nằm im trên miệng lỗ. Trung đứng ở mũi sà lan nhìn về phía bờ Châu Đốc, nơi trạm y tế nằm khuất sau rặng cây và những mái nhà thấp, và nghĩ về buổi lễ tế sẽ diễn ra sau hai ngày nữa bên bờ kênh này. Trong sổ của anh, thứ tự của những việc phải làm vẫn không thay đổi, lễ tế trước, dịch chuyển vị trí khoan sau, nhưng kể từ buổi sáng hôm nay, thứ tự đó không còn là một kế hoạch nằm trên giấy nữa. Nó đã có một người đang nằm trong phòng theo dõi của trạm y tế để làm chứng cho cái giá của việc làm tắt bất kỳ bước nào trong đó.

Chương khác

Xem thêm