ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 8: Luồng Xoáy Giữa Dòng Kênh

Hai giờ ba mươi phút chiều ngày mười hai tháng mười, thuyền khảo sát rời sà lan trong nắng gắt và gió sông thổi mạnh từng cơn. Lê Quốc Trung ngồi ở giữa…

Nội dung chương

Hai giờ ba mươi phút chiều ngày mười hai tháng mười, thuyền khảo sát rời sà lan trong nắng gắt và gió sông thổi mạnh từng cơn. Lê Quốc Trung ngồi ở giữa thuyền, tay giữ thùng đựng dụng cụ lấy mẫu đã được buộc chặt vào thành thuyền. Phạm Thanh Hà ngồi phía trước với hộp ống mẫu rỗng và máy đo độ đục cầm tay. Cô chuẩn bị cho buổi lấy mẫu nước và mẫu bùn ở mép ngoài hành lang tín hiệu. Đó là một phần việc nằm trong lượt công tác đối chứng rút gọn vừa được văn phòng dự án duyệt một phần ngân sách. Trần Hữu Phước cầm lái, mắt liên tục quét mặt nước phía trước, vì buổi chiều nay gió mạnh làm mặt kênh nổi sóng lăn tăn, che đi những dấu hiệu nhỏ của dòng chảy ngầm mà ông thường dựa vào để đoán xoáy.

Thuyền chạy dọc đoạn bờ thẳng một cách suôn sẻ. Hà lấy mẫu nước ở hai điểm đầu tiên theo đúng tọa độ đã định, ghi giờ và ký hiệu mẫu, Trung hỗ trợ giữ thuyền ổn định bằng cách bám vào thành và điều chỉnh trọng tâm theo nhịp sóng. Mọi việc diễn ra theo đúng quy trình quen thuộc, tới mức Trung bắt đầu nghĩ buổi chiều nay sẽ kết thúc bằng một xấp số liệu sạch và một chuyến quay về yên ổn trước khi trời tối.

Điểm lấy mẫu thứ ba nằm ngay ở mép ngoài của khúc cua hiểm, sát vùng nước phẳng mà đội đã ghi nhận trong những ngày trước. Phước giảm ga từ xa, cho thuyền tiếp cận điểm mẫu theo hướng vòng cung rộng, tránh cắt thẳng vào giữa cua. Hà vừa cúi xuống chuẩn bị thả ống lấy mẫu thì mặt nước ngay trước mũi thuyền bỗng đổi khác. Một vùng nước giữa dòng kênh xoáy tròn đột ngột. Ban đầu nó chỉ là một vòng xoáy nhỏ như miệng phễu, rồi lớn nhanh trong vài giây. Nó kéo theo lục bình và bọt nước quay thành một vòng tròn rõ rệt. Vòng xoáy khác hẳn mọi xoáy nước tự nhiên mà Trung từng thấy tan dần đều trên mặt kênh.

- Giữ chặt thành thuyền. - Phước hét lên, tay ghì chặt tay lái. - Xoáy đang dựng lên ngay trước mũi.

Lời của ông vừa dứt thì một luồng nước mạnh từ vùng xoáy hất thẳng vào mạn trái của thuyền. Thân thuyền nghiêng hẳn sang một bên, nước tràn qua mép mạn thành một lớp mỏng lạnh buốt, thùng dụng cụ trượt mạnh về phía Hà rồi dừng lại nhờ sợi dây buộc. Trung cảm thấy cả thân thuyền bị một bàn tay vô hình dưới nước kéo lệch khỏi hướng đi, tim anh đập mạnh, hai tay bám chặt vào thành thuyền bằng tất cả sức lực. Hà ngồi thụp xuống đáy thuyền theo phản xạ an toàn đã được huấn luyện, một tay vẫn giữ chặt hộp ống mẫu, tay kia bám vào khung sắt giữa thuyền.

Sự việc được ghi nhận sau này trong biên bản của đội là lần suýt lật vì xoáy thứ 1, và trong lúc nó đang diễn ra, không ai trên thuyền có thời gian để nghĩ tới biên bản hay con số. Phước làm điều mà kinh nghiệm mấy chục năm sông nước mách bảo ông trong tích tắc. Ông cắt máy hoàn toàn, buông cho thuyền trôi tự do theo lực kéo của vùng xoáy thay vì chống lại nó bằng động cơ. Thân thuyền xoay chậm nửa vòng quanh mép xoáy. Nó nghiêng thêm một nhịp nữa khiến Trung tưởng như mặt nước đã chạm tới ngực mình. Rồi nó bất ngờ nhẹ bẫng đi khi thuyền thoát ra khỏi vùng lực kéo chính và trôi vào vùng nước lặng hơn ở phía trong của khúc cua.

Vùng xoáy giữa dòng cũng tan nhanh một cách bất thường. Chỉ trong chưa đầy một phút sau khi đạt đỉnh, vòng xoáy thu nhỏ lại, mặt nước phẳng dần, lục bình tản ra trôi theo dòng chảy bình thường như chưa từng bị cuốn vào một vòng tròn nào. Nếu không có lớp nước tràn còn ướt đẫm trên sàn thuyền và những ống mẫu rỗng lăn lóc ở đáy thuyền, người ta có thể nghĩ cả ba người vừa trải qua một cơn chao đảo do sóng lớn thông thường.

- Có ai bị thương không? - Trung hỏi ngay khi thuyền vừa ổn định, giọng còn gấp vì hơi thở chưa đều.

- Em không sao. - Hà đáp, tay vẫn hơi run khi nhặt lại từng ống mẫu. - Hộp mẫu giữ được, người không va đập vào đâu.

- Tôi cũng không sao. - Phước nói, tay lau nước trên mặt. - Nhưng tôi phải nói rõ cho biên bản, xoáy vừa rồi không phải xoáy mùa lũ thường. Xoáy thường lên từ từ và tan từ từ, có dấu hiệu mặt nước báo trước. Xoáy này dựng lên thẳng đứng và tắt cũng thẳng đứng, ngay đúng chỗ nước phẳng mà mấy hôm nay mình vẫn để ý.

Trung gật đầu, lấy sổ tay chống nước ra ghi ngay tại chỗ, tay còn ướt làm giấy hơi nhăn. Anh ghi giờ xảy ra sự việc, tọa độ điểm lấy mẫu thứ ba, mô tả luồng xoáy bất thường đúng khúc cua, việc nước hất nghiêng mạn thuyền rồi tan nhanh, việc Phước cắt máy và cho thuyền trôi qua vùng xoáy. Anh ghi thêm tình trạng sức khỏe của cả ba người là không ai bị thương, thiết bị chỉ bị xáo trộn nhẹ và không mất mẫu nào đã lấy trước đó.

Sau khi thuyền ổn định hoàn toàn, Hà vẫn quyết định hoàn thành phần việc còn lại của buổi chiều ở một vị trí lùi xa vùng xoáy hơn. Cô thả ống lấy mẫu xuống mép xoáy đã tan, thu mẫu nước và mẫu bùn theo đúng quy trình, niêm phong và ghi ký hiệu riêng cho mẫu ở vùng vừa xảy ra sự việc, tách khỏi các mẫu nền ở đoạn bờ thẳng. Trung hiểu ý của cô mà không cần hỏi. Mẫu bùn và mẫu nước ở đúng nơi vừa dựng xoáy bất thường sẽ là một dữ kiện độc lập quý giá. Sau này, khi đối chiếu với kết quả phân tích, đội có thể biết tầng nước và tầng bùn ở khúc cua có gì khác biệt so với đoạn kênh bình thường hay không.

Trên đường quay về sà lan, Phước chạy thuyền vòng theo tuyến bờ trong, giữ khoảng cách rất xa với giữa khúc cua, dù điều đó làm chuyến về dài hơn thường lệ. Ông không giải thích, Trung cũng không hỏi. Cả ba người đều hiểu sự thận trọng đó đến từ đâu. Mặt trời chiều chiếu xiên trên mặt kênh, sóng nhỏ lấp lánh, khúc cua hiểm nằm lại phía sau với vẻ phẳng lặng đánh lừa của nó.

Về tới sà lan, Trung lập tức tập hợp những người có mặt, thông báo sự việc buổi chiều và cho mọi người xem trang ghi chép còn ướt nước của mình. Sơn nghe xong thì nói rằng người dân ven bờ vẫn dặn nhau là qua khúc cua vào những buổi chiều gió mạnh và nước đang lên thì phải chạy sát bờ trong, đừng ham đi tắt qua giữa dòng cho nhanh. Kha gật đầu, nói thêm rằng xoáy ở khúc cua này có tiếng là lên bất ngờ từ xưa. Ghe nhỏ của người trong xóm từng bị hất nghiêng ở đúng vùng nước đó vào những mùa lũ trước. May mà chưa từng có ai mất mạng ở đó trong trí nhớ của anh.

Sau khi biên bản được ký xong, Trung còn ở lại trên boong thêm một lúc lâu để cùng Phước kiểm tra lại toàn bộ thân thuyền khảo sát dưới ánh đèn pin. Hai người soi kỹ mạn trái nơi luồng nước vừa hất vào, kiểm tra từng mối hàn, từng đinh tán và đường keo chống thấm dọc theo thân gỗ bọc thép. May mắn là thân thuyền không nứt, không rò nước, chỉ có một vệt xước dài do thùng dụng cụ trượt qua để lại trên lớp sơn. Phước dùng tay sờ lên vệt xước, nói rằng ông sẽ cho người sơn lại ngay trong buổi tối để sáng mai đội nhìn vào thuyền mà không còn ám ảnh chuyện buổi chiều. Quân từ trong khoang bước ra với máy tính bảng, báo rằng thiết bị siêu âm cầm tay mang theo trên thuyền vẫn hoạt động bình thường và dữ liệu vị trí trong suốt buổi chiều không bị gián đoạn, kể cả trong đúng lúc thuyền bị hất nghiêng. Hà nghe vậy thì ghi bổ sung thông tin đó vào hồ sơ mẫu, vì một thiết bị vẫn ghi vị trí liên tục trong lúc thuyền chao mạnh sẽ giúp đội sau này dựng lại chính xác quỹ đạo trôi của thuyền qua vùng xoáy. Trung nhìn ba người trẻ và già đang làm việc lặng lẽ quanh mình dưới đèn boong vàng ấm. Trong lòng anh thấy biết ơn sự điềm tĩnh của họ. Thứ điềm tĩnh ấy đã giữ cho một buổi chiều suýt lật thuyền chỉ dừng lại ở một biên bản cảnh báo nghiêm túc, thay vì biến thành một tai nạn phải báo cáo lên nhiều cấp.

Đêm xuống, Hà mang các ống mẫu thu được trong buổi chiều ra khoang điều khiển để sắp xếp lại dưới ánh đèn trắng, dán thêm nhãn phụ ghi rõ mẫu nào lấy trước khi xảy ra xoáy và mẫu nào lấy ở mép xoáy sau khi nước đã yên. Cô làm việc chậm rãi và cẩn thận, thỉnh thoảng dừng lại ghi thêm một dòng mô tả vào phiếu mẫu bằng nét chữ nhỏ và đều. Trung ngồi bên cạnh đối chiếu danh sách mẫu với bản đồ tọa độ, bảo đảm không có ống mẫu nào bị lẫn ký hiệu sau cơn chao đảo trên thuyền. Khi công việc kết thúc, Hà nói khẽ rằng cô sẽ ưu tiên gửi mẫu ở mép xoáy đi phân tích trước trong đợt gửi mẫu ngày mai. Nếu tầng bùn ở đó có thành phần khác biệt, đội sẽ có thêm một lý do kỹ thuật vững vàng để yêu cầu dự án thận trọng hơn với hành lang này.

Trung chép toàn bộ ghi chép từ sổ tay vào sổ nhật ký hiện tượng chính thức trong khoang điều khiển, ký tên và mời Phước cùng Hà ký xác nhận. Anh ghi ở cuối trang một nhận định rất thận trọng, rằng luồng xoáy bất thường ở khúc cua cần được đưa vào đánh giá an toàn cho mọi chuyến thuyền qua lại trong thời gian tới, bất kể nguyên nhân của nó được giải thích theo hướng nào. Đêm đó, anh nằm trong khoang nghỉ của sà lan, nghe tiếng nước vỗ vào mạn sắt và tiếng gió thổi qua dây neo. Trong đầu anh vẫn còn nguyên cảm giác thân thuyền nghiêng đi dưới chân và mặt nước lạnh tràn qua mạn. Đó là một cảm giác thật đến mức không một bảng tính phạt tiến độ nào ở văn phòng dự án có thể làm nó nhẹ đi.

Chương khác

Xem thêm