ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 25: Dật Chu Vẽ Mặt Thử Và Phải Tẩy Làm Lại

Sáng ngày 22 tháng 08 năm 2026, lúc chín giờ rưỡi, Thẩm Dật Chu ngồi một mình trước bàn hóa trang trong phòng hóa trang của rạp Thiên Lạc. Buổi tập chung…

Nội dung chương

Sáng ngày 22 tháng 08 năm 2026, lúc chín giờ rưỡi, Thẩm Dật Chu ngồi một mình trước bàn hóa trang trong phòng hóa trang của rạp Thiên Lạc.

Buổi tập chung của đoàn phải tới đầu giờ chiều mới bắt đầu. Anh tới rạp sớm hơn mọi người gần một buổi sáng. Trong đầu anh từ tối hôm trước đã nảy ra một ý nghĩ mà anh không nói với ai. Anh muốn tự vẽ thử toàn bộ mặt Chung Quỳ lên mặt mình một lần, trước ngày tổng duyệt cuối. Anh muốn biết đường nét của bản vẽ cũ trong sách hóa trang khi lên mặt thật sẽ giữ được tới đâu. Anh muốn biết da mặt mình ăn màu ra sao sau nhiều giờ diễn liên tục. Ý nghĩ ấy nghe qua rất hợp lý. Nhưng sâu bên dưới nó là một sự nóng vội mà chính anh lúc ấy chưa chịu nhận với mình.

Trên bàn hóa trang bày sẵn hộp màu vẽ mặt của đoàn. Trong hộp có một hũ chu sa thường dùng để vẽ các nét đỏ trên mặt nhiều vai diễn khác nhau. Dật Chu mở hũ chu sa ấy ra. Màu đỏ trong hũ tươi và mịn. Anh tự nhủ đây chỉ là buổi vẽ thử đường nét. Anh không điểm nhãn. Anh chỉ vẽ khung mặt, mày, râu và các đường chính. Thứ chu sa trộn rượu hùng hoàng của đêm diễn sẽ do Vân Trang chuẩn bị riêng. Hôm nay anh dùng chu sa thường để thử tay cũng không sao.

Anh đã nghĩ như vậy và bắt đầu đặt nét đầu tiên lên trán mình.

Nét đầu tiên đã lệch. Đường trán của Chung Quỳ trong bản vẽ cũ phải cao và rộng, mở ra như một vầng trán của người gánh việc lớn. Dật Chu đặt tay hơi vội, đường nét đầu tiên ăn sang phía trái nhiều hơn dự định. Anh dừng lại, nhìn vào gương và tự bảo mình cứ đi tiếp, tới cuối sẽ sửa lại bằng nét phủ. Đó là sai lầm thứ hai của buổi sáng. Vẽ mặt Chung Quỳ không sửa được bằng cách phủ chồng lên nhau như vẽ trên giấy. Mỗi nét phủ thêm chỉ làm mặt dày màu hơn và đường nét mờ đi.

Anh đi tiếp tới phần mày. Đường mày trong bản vẽ cũ kéo dài về phía thái dương, như Vân Trang đã đối chiếu hôm trước. Dật Chu kéo đường mày bên phải khá đúng. Tới đường mày bên trái, tay anh run nhẹ vì phải với qua phía tay không thuận. Đường mày trái ngắn hơn đường mày phải thấy rõ và hơi chúc xuống ở phần đuôi. Anh nhìn hai đường mày lệch nhau trong gương mà trong lòng bắt đầu bực với chính mình. Càng bực, tay anh càng vội. Anh chuyển xuống vẽ phần râu quanh cằm, nét nào cũng đặt nhanh hơn nét trước. Khí sắc của mặt Chung Quỳ phải là khí sắc trầm và nặng, giữ được sự uy nghiêm trong từng đường nét. Mặt trong gương lúc này lại mang một vẻ hấp tấp và rối, như một người đang cố tỏ ra uy nghiêm mà trong lòng đầy lo âu.

Tới phần hai hốc mắt, anh chừa trống hai vòng tròn theo đúng lệ, không đặt nét vào đó. Chỉ riêng việc ấy là anh làm đúng trong suốt buổi sáng. Anh ngồi lùi lại, nhìn toàn bộ khuôn mặt đã vẽ thử của mình trong gương. Trán lệch. Mày lệch. Râu rối. Màu đỏ của chu sa thường lên da mặt anh cũng không giữ được độ sẫm cần thiết. Nó tươi quá và bóng quá, khác hẳn sắc đỏ sẫm mà anh từng thấy trong chén mực ở miếu. Anh hiểu ra một điều rất rõ ngay lúc ấy. Chu sa thường không thay được chu sa trộn rượu hùng hoàng trong đêm diễn. Không chỉ vì lệ cấm. Vì chính sắc màu và độ bám của nó cũng khác hẳn. Mặt Chung Quỳ vẽ bằng thứ màu này sẽ không giữ nổi thần thái qua hai giờ diễn dưới ánh nến xanh.

Tiếng cửa phòng hóa trang mở ra làm anh giật mình. Vân Trang bước vào, tay ôm chồng khăn sạch cho buổi tập chiều. Cô nhìn thấy mặt anh và dừng lại ngay ở cửa. Cô không cười. Cô cũng không trách một lời nào ngay lúc ấy. Cô đặt chồng khăn xuống bàn, bước lại gần và nhìn khuôn mặt vẽ thử của anh thật kỹ, từ trán xuống tới cằm.

- Anh vẽ từ lúc nào, cô hỏi.

- Từ lúc tới rạp. Anh muốn thử một lần cho biết tay. Anh dùng chu sa thường trong hộp của đoàn. Anh không đụng vào phần điểm nhãn. Hai hốc mắt anh chừa trống đúng lệ.

- Em thấy rõ hai hốc mắt còn trống. Nhưng phần còn lại thì hỏng hết rồi. Anh có biết vì sao nó hỏng không. Không phải vì tay anh kém. Tay anh vẽ các vai khác vẫn rất chắc. Nó hỏng vì anh vội. Anh đặt nét đầu tiên đã lệch mà không chịu dừng lại tẩy đi làm lại từ đầu. Anh cứ phủ thêm nét mới lên nét sai. Vẽ mặt cho vai này là việc phải đi từng nét một trong sự bình tĩnh tuyệt đối. Anh mang cái đầu đang nghĩ tới tổng duyệt, đang đếm ngày tới đêm diễn vào bàn hóa trang thì nét nào cũng thành nét vội.

Dật Chu im lặng nghe cô nói hết. Anh biết cô nói đúng từng chữ. Buổi sáng nay anh không ngồi vào bàn hóa trang với tâm thế của người làm nghề. Anh ngồi vào đó với tâm thế của một người muốn kiểm chứng thật nhanh một điều đang làm mình lo lắng. Sự lo lắng ấy đã đi thẳng từ đầu anh xuống bàn tay cầm cọ.

Vân Trang lấy dầu tẩy trang ấm và khăn mềm đặt trước mặt anh.

- Tẩy hết đi. Tẩy sạch toàn bộ, không giữ lại một nét nào. Sau đó anh ngồi yên, thở cho đều lại. Em sẽ vẽ lại từ đầu cho anh xem một lần, đúng thứ tự, đúng tốc độ. Hôm nay là buổi học bằng một lần hỏng. Anh phải nhớ cái hỏng này cho tới đêm diễn. Đêm diễn mà hỏng như sáng nay thì không có lần tẩy làm lại thứ hai đâu.

Dật Chu tẩy trang theo lời cô. Dầu ấm làm lớp màu tan dần trên da mặt. Từng nét lệch, nét rối biến mất khỏi gương mặt anh, để lại làn da hơi đỏ lên vì cọ xát. Anh rửa mặt bằng nước sạch, ngồi yên trước gương và thở đều lại theo đúng cách anh vẫn tập cho phần đọc chú. Mười hơi thở sâu. Tới hơi thứ mười, vai anh hạ xuống và bàn tay đặt trên đùi hết run.

Vân Trang bắt đầu vẽ lại từ đầu. Cô đặt nét trán đầu tiên rất chậm, dừng lại kiểm tra độ cân xứng rồi mới đi tiếp. Mỗi đường nét của cô đều có một quãng dừng ngắn để nhìn lại toàn cục. Đường mày hai bên được cô đo bằng cán cọ trước khi đặt màu. Phần râu quanh cằm được cô đi thành từng lớp mỏng, lớp sau chỉ đặt khi lớp trước đã yên vị. Dật Chu ngồi yên nhìn quá trình ấy qua gương mà không nói một lời. Anh nhận ra tốc độ đúng của việc vẽ mặt này chậm hơn gấp đôi tốc độ anh tự vẽ lúc sáng. Và chính sự chậm ấy mới giữ được khí sắc cho khuôn mặt đang thành hình.

Khi Vân Trang vẽ xong toàn bộ khung mặt, chừa lại hai hốc mắt trống theo lệ, khuôn mặt Chung Quỳ trong gương đã khác hẳn khuôn mặt lúc sáng. Trán cân. Mày đều. Râu trầm. Dật Chu nhìn khuôn mặt ấy và nói một câu thật lòng.

- Sáng nay anh thua vì vội. Anh ghi nhận lần thua này như một bài học chính thức của mình, không phải một chuyện nhỏ bỏ qua được. Em ghi nó vào sổ hóa trang giúp anh. Ngày 22 tháng 08, Dật Chu tự vẽ mặt thử bằng chu sa thường, nét lệch, khí sắc không giữ được, phải tẩy toàn bộ làm lại dưới sự giám sát của người hóa trang. Nguyên nhân ghi rõ là nóng vội.

Vân Trang ghi đúng những lời ấy vào sổ hóa trang của đoàn, không bớt một chữ. Cô nói thêm một quyết định mà Kiến Văn cũng đồng ý ngay khi nghe kể lại vào buổi trưa hôm ấy. Từ nay tới đêm diễn, Dật Chu không tự vẽ mặt một mình nữa. Mọi lần vẽ thử đều phải có người hóa trang ngồi bên cạnh giám sát. Đêm diễn, mặt của anh sẽ do chính tay cô vẽ theo đúng thứ tự đã tập hôm nay, còn phần điểm nhãn là phần của riêng anh, làm đúng lệ đã học, không sớm không muộn.

Trước giờ tập chiều, Vân Trang kiểm tra lại da mặt của Dật Chu một lần nữa. Lớp đỏ do cọ xát lúc tẩy trang đã dịu xuống nhiều. Cô dặn anh tối nay về phải đắp khăn ấm lên mặt và ngủ sớm. Da mặt của người vẽ Chung Quỳ trong đêm diễn phải ở trạng thái tốt nhất. Một làn da đang rát vì tẩy trang vội sẽ làm màu ăn không đều và làm người diễn mất tập trung giữa buổi. Dật Chu ghi cả lời dặn ấy vào sổ. Anh hiểu việc giữ gìn khuôn mặt của mình từ nay cũng là một phần của việc giữ lệ, không kém gì việc tập hơi thở hay tập giữ mắt.

Buổi chiều, cả đoàn tập chung như thường lệ. Không ai trêu chọc Dật Chu về buổi sáng. Bà Lục khi nghe chuyện chỉ nói một câu ngắn gọn trong giờ nghỉ.

- Biết mình thua ở đâu trước đêm diễn là may. Người đáng sợ nhất là người chưa từng thua trong lúc tập mà lại thua ngay trong đêm diễn thật. Cậu đã trả học phí cho bài học này bằng một buổi sáng. Đừng trả thêm lần thứ hai.

Dật Chu nghe câu ấy và ghi nó vào sổ tay của mình, ngay bên dưới dòng ghi về hơi thở đã đủ của ngày hôm trước. Hai dòng ghi nằm cạnh nhau làm anh thấy rõ con đường tập luyện của chính mình. Hơi thở đã dài ra nhờ tập đều mỗi ngày. Bàn tay lại vừa cho anh thấy nó vẫn có thể vội vàng khi lòng người nóng ruột. Anh khép sổ lại và bước lên sân khấu tập tiếp lớp diễn của buổi chiều với từng bước chân có chủ ý chậm lại. Sáu ngày nữa theo lịch là tới đêm diễn. Anh biết mình không còn nhiều buổi sáng để trả học phí thêm lần nào nữa.

Chương khác

Xem thêm