ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 28: Đoàn Cam Kết Diễn Trọn Dù Mất Rạp
Tối ngày 23 tháng 08 năm 2026, lúc bảy giờ, cả đoàn Hồi Xuân họp mặt đầy đủ ở hậu trường rạp Thiên Lạc. Ghế được xếp thành một vòng tròn nhỏ quanh chiếc…
Nội dung chương
Tối ngày 23 tháng 08 năm 2026, lúc bảy giờ, cả đoàn Hồi Xuân họp mặt đầy đủ ở hậu trường rạp Thiên Lạc.
Ghế được xếp thành một vòng tròn nhỏ quanh chiếc bàn giữa phòng. Trên bàn đặt cuốn sổ riêng bìa đen của Kiến Văn, đang mở ở những trang ghi về hai lần giấu tin. Bên cạnh cuốn sổ là cuốn nhật ký chung của đoàn và tấm bảng nhỏ chép năm quy tắc nghề. Bà Lục cũng có mặt trong buổi họp tối nay. Bà ngồi ở ghế đầu vòng tròn, hai tay đặt trên đầu gậy, im lặng nghe như một người chứng kiến già của đoàn.
Kiến Văn đứng dậy trước tiên. Anh ta làm đúng như lời đã hứa vào buổi sáng. Anh ta đọc lại toàn bộ hai lần giấu tin của mình, từ chuyện biết rạp từng cháy trước khi ký thuê cho tới cuộc gọi về đội đo vẽ vào chiều hôm trước. Anh ta đọc cả những dòng chữ trong sổ riêng mà sáng nay mới lần đầu được mở ra trước mặt mọi người. Anh ta không né một chi tiết nào, kể cả chi tiết anh ta đã trả lời vòng tránh khi Dật Chu hỏi thẳng vào tối hôm trước. Đọc xong, anh ta đặt cuốn sổ xuống và nói phần nhận lỗi của mình.
- Anh đã giấu đoàn hai lần. Cả hai lần đều nhân danh việc sợ đoàn tan. Tối nay anh nói hết sự thật và anh đặt một câu hỏi thật cho cả đoàn quyết định. Đoàn mình còn muốn diễn trọn vở Âm Hí vào đêm rằm nữa hay không. Ai muốn dừng lại, cứ nói thẳng tối nay. Anh sẽ không trách một người nào. Anh cũng sẽ không dùng tư cách trưởng đoàn để ép ai ở lại. Quyết định tối nay phải là quyết định của những người đã biết hết sự thật.
Cả vòng tròn im lặng một lúc khá lâu sau câu hỏi ấy. Người lên tiếng đầu tiên là Vân Trang. Cô nói rõ ràng, từng ý một, như cách cô vẫn đối chiếu từng đường nét trên một khuôn mặt vẽ.
- Em nói phần của em trước. Em giận anh Văn về hai lần giấu tin. Cái giận ấy tối nay vẫn còn nguyên và em không giả vờ là nó đã hết. Nhưng vở diễn này không phải việc riêng của anh Văn. Nó là việc của cả đoàn và là món nợ của rạp này theo lệ cũ mà tất cả chúng ta đã cùng nghe, cùng học và cùng ghi vào sổ. Em ở lại diễn. Em ở lại không phải vì tha thứ cho anh ngay tối nay. Em ở lại vì em đã hứa với nghề của mình từ ngày nhận vai. Đường mày của mặt Chung Quỳ em đã đối chiếu xong. Phục trang em đã may xong. Em không bỏ một công việc đã làm tới chừng này chỉ vì giận một người, dù người ấy là trưởng đoàn.
Nhạc Sinh nói tiếp, giọng ông trầm và ít chữ như mọi khi.
- Tôi nói ngắn thôi. Tôi đã chép xong toàn bộ nhịp của ba hồi. Tôi đã tập bài đổi sang phách cho tình huống xấu nhất trong đêm diễn. Tay tôi đã thuộc hết vở này rồi. Một người nhạc công bỏ đoàn trước đêm diễn thì cả vở sụp từ gian nhạc cụ sụp lên. Tôi ở lại. Còn chuyện rạp mất hay còn sau đêm rằm, đó là chuyện của giấy tờ. Chuyện của tôi là ba hồi diễn phải được gảy trọn.
Tiểu Bảo là người nói sau cùng trong số các thành viên trẻ. Cậu đứng dậy, hai tay nắm chặt vào nhau, nói hơi nhanh vì hồi hộp.
- Em là người mới nhất và yếu nghề nhất trong đoàn này. Em cũng là người vừa suýt phạm lệ ghế đầu cách đây hai tối. Đêm ấy em sợ lắm. Nhưng chính cái sợ ấy làm em hiểu ra một điều. Em không muốn sau này nhớ lại mùa diễn này như một mùa diễn bỏ dở. Các anh chị đã kéo em lại kịp một lần. Bây giờ tới lượt em góp phần kéo cả vở diễn này đi tới cuối. Em ở lại. Dù sáng sau đêm diễn đoàn phải dọn rạp trả mặt bằng, em cũng dọn cùng mọi người tới thùng đồ cuối cùng.
Dật Chu ngồi nghe từng người nói mà trong lòng thấy một khối nặng dần được nhấc ra khỏi ngực. Anh là người nói cuối cùng trước bà Lục. Anh nói về phần của mình với sự thẳng thắn mà anh đã tự hứa với mình từ buổi sáng.
- Em nói phần của em. Em đã thua một lần vì nóng vội khi tự vẽ mặt thử. Em đã đoán đúng một việc mà không dám nói ra vì sợ gieo lời đồn. Em không phải người ngoài cuộc trong những lỗi của đoàn này. Em ở lại diễn vì ba lý do rõ ràng. Một, vở diễn này là món nợ nghề mà đoàn đã nhận trước lệ cũ của rạp. Hai, khán giả vô danh của đêm diễn ấy, theo điều đoàn đã học được tới hôm nay, chỉ chờ xem tiếp một vở còn dang dở. Có lẽ họ đã chờ rất lâu rồi. Em không muốn là người làm cho sự chờ ấy kéo dài thêm. Ba, dù rạp có bị thu hồi ngay sau rằm, một vở diễn trọn vẹn vẫn là của đoàn mình, không ai thu hồi được nó khỏi tay nghề của mỗi người.
Bà Lục lúc này mới lên tiếng. Bà nói không dài, nhưng từng câu của bà đều rơi xuống vòng tròn như một tiếng phách chốt nhịp.
- Tôi nghe đủ rồi. Đoàn này vừa làm được một việc mà nhiều đoàn lớn hơn không làm nổi. Nói hết sự thật với nhau trước đêm diễn lớn. Giận thì cứ giận. Giận không làm hỏng vở diễn. Chỉ có giấu nhau mới làm hỏng vở diễn. Tối nay các cậu đã bỏ được cái giấu nhau ấy xuống. Từ ngày mai, tôi không muốn nghe thêm một lời bàn ra nào về chuyện bỏ diễn nữa. Ai còn điều gì chưa nói, nói hết trong tối nay. Qua ngày mai, cả đoàn chỉ còn một việc duy nhất là đi tới đêm rằm.
Kiến Văn nghe bà nói xong thì đề nghị cả đoàn chốt lại cam kết bằng một hình thức rõ ràng để ghi vào nhật ký chung. Anh ta đọc to bản cam kết mà anh ta đã thảo sẵn trong sổ, đọc từng điều một cho mọi người cùng nghe và cùng sửa.
- Điều một. Đoàn Hồi Xuân diễn trọn vở Chung Quỳ Tróc Quỷ, đủ ba hồi, vào đúng đêm rằm tháng Bảy tại rạp Thiên Lạc, theo đúng giờ đã hẹn với lệ cũ. Điều hai. Việc thu hồi rạp và bàn giao mặt bằng sau rằm không làm thay đổi quyết định diễn, dù đội đo vẽ có tới thêm hay phương án cải tạo có được chốt sớm hơn dự kiến. Điều ba. Từ hôm nay, mọi tin tức liên quan tới rạp và đoàn đều được thông báo cho cả đoàn trong ngày, không giấu, không dời. Điều bốn. Năm quy tắc nghề vẫn giữ nguyên vẹn trong mọi buổi tập còn lại và trong đêm diễn. Ai đồng ý với cả bốn điều này, xin ký tên vào trang cam kết trong nhật ký chung tối nay.
Từng người trong vòng tròn lần lượt đứng dậy ký tên vào trang cam kết. Vân Trang ký đầu tiên. Nhạc Sinh ký thứ hai, nét chữ của ông run nhẹ vì tuổi tác nhưng rất rõ ràng. Tiểu Bảo ký thứ ba, ký chậm và nắn nót từng chữ trong tên mình. Dật Chu ký thứ tư. Kiến Văn ký sau cùng, ngay bên dưới dòng chữ ghi chức danh trưởng đoàn của mình. Bà Lục không ký vào trang cam kết của đoàn. Bà chỉ đặt tay lên trang giấy ấy một lúc như một người làm chứng già, rồi nói rằng chữ ký của bà nằm ở những năm tháng bà đã đứng trên sân khấu của rạp này, không cần thêm một nét bút nào nữa.
Trước khi chốt buổi họp, Kiến Văn đọc lại lịch của những ngày còn lại để cả đoàn cùng nắm rõ. Ngày mai, đoàn tập nhẹ vào ban ngày và giữ sức cho những ngày cuối. Tới sáng ngày kia, đoàn làm buổi tổng duyệt lần hai, đi trọn cả vở một mạch để chốt thời lượng và thứ tự ra vào sân khấu. Sau buổi duyệt ấy, đoàn bước vào những ngày chuẩn bị cuối cùng cho đêm rằm. Anh ta đọc lịch ấy thành tiếng, ghi lên bảng phân công ở hậu trường và để mọi người cùng nhìn thấy. Không còn một mốc việc nào nằm riêng trong sổ của một người nữa. Dật Chu nhìn tấm bảng phân công sáng đèn mà thấy rõ những ngày còn lại của đoàn đã được đặt hết lên mặt bàn chung, đúng như cam kết điều ba vừa ký.
Buổi họp khép lại bằng một việc rất nhỏ mà Dật Chu nhớ mãi về sau. Kiến Văn tự tay mang cuốn sổ riêng bìa đen của mình đặt lên kệ chung của hậu trường, bên cạnh cuốn nhật ký chung của đoàn. Từ tối nay, nó nằm ở chỗ ai cũng lấy xuống đọc được. Không còn một cuốn sổ khóa kín nào trong đoàn này nữa.
Cả đoàn ra về khi phố đã lên đèn từ lâu. Dật Chu đi bên cạnh Vân Trang ra tới cổng rạp. Cô nói với anh một câu rất khẽ, chỉ đủ cho hai người nghe.
- Em vẫn còn giận anh Văn. Nhưng tối nay em ngủ được rồi. Giận một người đã nói hết sự thật vẫn dễ ngủ hơn nhiều so với việc thương một người đang giấu mình chuyện đo vẽ.
Dật Chu nghe câu ấy mà thấy lòng mình nhẹ hẳn. Anh biết xung đột trong đoàn chưa tan hết thành hơi nước sau một buổi tối. Nó sẽ còn âm ỉ trong những ngày tập cuối. Nhưng nó đã đổi hẳn tính chất. Từ một mối nghi ngờ giấu kín, nó thành một cơn giận được nói thẳng ra và một cam kết được ký tên rõ ràng. Đoàn sẽ bước vào những ngày cuối cùng trước đêm rằm bằng bộ mặt ấy. Một bộ mặt không giấu nhau điều gì nữa. Anh khóa cửa rạp, kiểm lại ổ khóa hai lần như thói quen, rồi bước ra phố đêm với cuốn sổ tay ghi thêm một dòng mới. Ngày 23 tháng 08, đoàn cam kết diễn trọn. Không điều kiện nào kèm theo.