ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 30: Tổng Duyệt Lần Hai Đúng Thời Lượng

Sáng ngày 25 tháng 08 năm 2026, lúc tám giờ, đoàn Hồi Xuân bắt đầu buổi tổng duyệt lần hai tại rạp Thiên Lạc. Đây là buổi duyệt quan trọng nhất trong…

Nội dung chương

Sáng ngày 25 tháng 08 năm 2026, lúc tám giờ, đoàn Hồi Xuân bắt đầu buổi tổng duyệt lần hai tại rạp Thiên Lạc.

Đây là buổi duyệt quan trọng nhất trong toàn bộ những ngày tập ở rạp này. Kiến Văn nói rõ quy định của buổi sáng nay ngay từ đầu. Cả đoàn đi trọn vở một mạch từ hồi một tới hồi ba. Không dừng giữa chừng vì bất cứ lỗi nhỏ nào. Ai sai ở đâu thì ghi nhớ trong đầu, hết vở mới cùng nhau sửa sổ. Nhạc Sinh đặt một chiếc đồng hồ bấm giờ ở gian nhạc cụ để đo toàn bộ thời lượng của buổi duyệt. Tiểu Bảo đứng trực ở cánh gà với cuốn sổ thứ tự ra vào sân khấu đã chép từ buổi duyệt lần đầu. Vân Trang kiểm tra lần cuối toàn bộ phục trang và đạo cụ trước khi màn tập được kéo mở.

Dật Chu đứng sau màn nhung, hít thở đều vài lượt trước khi bước ra. Đêm qua anh ngủ không sâu vì câu nhịp trọn vẹn của hồi hai cứ vang trong đầu. Nhưng sáng nay, đứng ở vị trí chờ ra sân khấu, anh lại thấy đầu mình tỉnh táo lạ thường. Anh đã đi qua một lần vẽ mặt hỏng vì nóng vội. Anh đã đi qua một lần suýt phạm lệ ở hàng ghế đầu trong đoàn mình. Anh đã đi qua hai lần giấu tin và một buổi họp nói hết sự thật. Đoàn của sáng nay không còn là đoàn của những ngày đầu bước vào rạp nữa. Họ là một đoàn đã trả đủ học phí cho sự non nớt của mình và đang đứng ở bước cuối cùng trước đêm diễn thật.

Màn nhung mở ra. Hồi một bắt đầu.

Dật Chu bước ra giữa sân khấu trong vai Chung Quỳ, giữ hơi ở bảy phần sức ngay từ lớp đầu như đã sửa từ buổi duyệt lần đầu. Câu hát nhận lệnh vang đều khắp khán phòng. Nhạc Sinh giữ nhịp chắc và không một tiếng lỡ. Lớp thử tài đi qua trơn tru, quạt xếp và thẻ lệnh được Tiểu Bảo đưa ra đúng tay và đúng nhịp. Lớp lên đường khép lại hồi một gọn gàng. Dật Chu liếc nhìn về phía gian nhạc cụ trong một nhịp nghỉ ngắn. Nhạc Sinh giơ một ngón tay ra hiệu cho anh biết thời lượng hồi một đang đi đúng như dự tính. Anh không đáp lại bằng lời. Anh chỉ giữ nguyên thế đứng và bước vào quãng chuyển cảnh ngắn trước hồi hai.

Hồi hai mở ra bằng câu nhịp mà cả đoàn đã thuộc lòng. Nhạc Sinh gảy câu nhịp mở đầu hồi hai bằng chính cây đàn của mình, giữa ban ngày, trước mặt cả đoàn. Tiếng đàn vang lên rõ ràng và vững vàng. Dật Chu nghe câu nhịp ấy mà nhớ tới tiếng gõ trọn câu trong đêm trực hôm qua. Hai âm thanh khác nhau ở mọi điểm. Một bên là tiếng gõ lạ từ gian nhạc cụ trống trong bóng tối. Một bên là tiếng đàn của người nhạc công trong đoàn, dưới ánh sáng ban ngày. Nhưng chúng gặp nhau ở cùng một câu nhịp và cùng một ý nhắc. Vở diễn này phải được đi cho trọn. Anh bước vào lớp đầu của hồi hai với một sự tập trung cao nhất trong suốt những ngày tập vừa qua.

Lớp đối đáp trong nhà hoang đi qua không một lần dừng. Dật Chu giữ thế đứng giữa sân khấu vững như đã tập trong buổi tập đêm dưới ánh nến. Mắt anh giữ hướng xiên qua khán phòng theo đúng thói quen đã rèn. Dù buổi duyệt hôm nay diễn ra giữa ban ngày với đèn sáng đầy đủ, anh vẫn không cho mắt mình nhìn thẳng xuống hàng ghế. Thói quen ấy đã vào thân anh như một phản xạ của nghề. Lớp giao đấu diễn ra ngay sau đó. Kiếm gỗ vạch đúng vòng cung. Dây thừng được đưa ra đúng nhịp. Chiếc ghế gỗ của cảnh nhà hoang đứng yên ở đúng vạch phấn của nó, không còn cảnh suýt va chạm như buổi duyệt lần đầu. Tới lớp mở cửa cuối hồi, ánh đèn tập nâng sáng dần và Dật Chu hát trọn câu kết của hồi hai, không đứt một chữ, không hụt một hơi.

Buổi duyệt sáng nay không phải không có lỗi. Ở cuối lớp đối đáp của hồi hai, một chiếc đèn dầu đạo cụ được đặt lệch khỏi vạch phấn gần một gang tay so với vị trí đã khóa. Tiểu Bảo phát hiện ra điều ấy từ cánh gà ngay trong lúc vở đang diễn. Cậu không bước ra sân khấu giữa lớp diễn. Cậu đợi tới đúng quãng chuyển lớp ngắn nhất, luồn theo mép cánh gà và đặt lại chiếc đèn về đúng vạch phấn bằng một động tác gọn trong bóng tối của mép sân khấu. Không một người nào trong đoàn phải dừng lại vì việc ấy. Sau buổi duyệt, Kiến Văn ghi lỗi đặt lệch đèn vào sổ và khen cách xử lý tại chỗ của Tiểu Bảo. Anh ta nói, đêm diễn thật sẽ có những lỗi nhỏ như vậy. Điều giữ cho vở không đổ không phải là sự hoàn hảo tuyệt đối. Điều giữ cho vở đứng vững là mỗi người biết sửa lỗi của phần mình mà không làm cả vở phải dừng lại.

Ở lớp giao đấu, giọng của Dật Chu cũng có một chỗ hơi khàn đi ở câu hát cao nhất. Anh không cố gằn giọng lên cho bằng được. Anh hạ giọng xuống nửa bậc theo đúng cách Nhạc Sinh đã tập cùng anh từ trước, để câu hát đi qua an toàn mà không rách tiếng. Nhạc Sinh ở gian nhạc cụ nghe thấy sự thay đổi ấy và giữ nguyên nhịp đàn, không một tiếng gõ phụ thừa. Hai người phối hợp với nhau qua một chỗ khó như vậy mà không cần nhìn nhau, không cần ra hiệu bằng lời. Đó là thứ ăn ý mà chỉ những buổi tập dài ngày mới tạo ra được.

Bà Lục ngồi ở hàng ghế phía sau khán phòng suốt buổi duyệt sáng nay. Bà là người duy nhất trong rạp ngồi ở phía khán phòng để nghe toàn bộ vở từ vị trí của người xem. Khi hồi hai khép lại, bà không nói một lời nào. Bà chỉ chống gậy đứng dậy, đi ra hành lang uống nước rồi quay lại ngồi vào chỗ cũ nghe tiếp hồi ba. Dật Chu nhìn thấy bà quay lại ghế ngồi của mình mà trong lòng yên tâm hơn hẳn. Anh đoán bà ở lại nghe tới cuối vì vở diễn sáng nay đã giữ được bà ở lại, như giữ một người xem khó tính nhất ở lại với sân khấu của mình.

Cả đoàn đi tiếp sang hồi ba không nghỉ dài. Đây là chỗ buổi duyệt lần đầu làm Dật Chu lo nhất về hơi thở. Sáng nay, anh bước vào cảnh khép án với hơi thở còn giữ được nhiều hơn hẳn lần trước. Câu hát dài nhất của hồi ba được anh đi hết trong một lần lấy hơi chủ động ở đúng chỗ Nhạc Sinh đã đánh dấu trong tờ phổ. Nhạc Sinh hạ nhịp đỡ cho anh nửa bậc ở đoạn giữa câu hát, đúng như hai người đã thỏa thuận từ trước. Lớp cảm tạ diễn ra với thứ tự ra sân khấu khớp tuyệt đối với sổ. Vân Trang bước ra đầu tiên. Các vai phụ lần lượt bước ra theo đúng hàng. Tiểu Bảo trong vai tiểu đồng giữ ấn bước ra sau cùng, bước chân lần này chậm và đều, khớp hẳn với nhịp đàn mà không cần một tiếng phách phụ nào kéo lại.

Phần tạ màn khép lại buổi duyệt. Dật Chu đứng giữa sân khấu, cúi đầu thật thấp và lùi dần vào hậu trường. Mười hai bước lùi, mỗi bước đều vững. Màn nhung khép lại sau lưng anh. Nhạc Sinh gảy câu nhạc kết và bấm dừng chiếc đồng hồ ở gian nhạc cụ cùng một lúc.

Cả sân khấu im lặng vài giây. Rồi Nhạc Sinh giơ chiếc đồng hồ lên cho mọi người cùng nhìn. Thời lượng toàn bộ buổi duyệt nằm đúng trong khoảng đoàn đã dự tính cho đêm diễn. Không dài hơn. Không ngắn hơn tới mức phải lo. Hồi một, hồi hai và hồi ba cộng lại cùng những đoạn chuyển cảnh vừa tròn hai giờ đồng hồ. Đó là thời lượng một vở diễn trọn vẹn cần có, và là thời lượng mà đêm rằm sẽ giữ nguyên không đổi.

Kiến Văn tập hợp cả đoàn giữa sân khấu và chốt lại toàn bộ những việc còn lại bằng giọng nói rõ ràng nhất của anh ta trong nhiều ngày qua.

- Buổi duyệt hôm nay đạt. Tôi chốt lại ba việc vào sổ chung ngay tại đây. Một, thứ tự ra vào sân khấu của cả ba hồi khóa đúng như sổ thứ tự của Tiểu Bảo vừa dùng sáng nay, không đổi một vị trí nào nữa. Hai, vị trí hậu trường của từng người trong đêm diễn khóa đúng như vị trí mọi người vừa đứng trong buổi duyệt này. Ba, thời lượng của vở khóa ở mức hai giờ như vừa đo được. Từ ngày mai, đoàn chỉ tập nhẹ giữ sức và chuẩn bị những việc cuối cùng cho đêm rằm. Không tập nặng thêm. Không sửa thêm một lớp diễn nào nữa. Vở đã thành hình. Việc còn lại là giữ cho nó nguyên vẹn tới giờ mở màn.

Vân Trang ghi ba điều chốt ấy vào nhật ký chung. Tiểu Bảo dán bản thứ tự ra vào sân khấu mới nhất lên tường cánh gà, ngay bên cạnh bản cũ của buổi duyệt lần đầu, để ai cũng thấy được sự tiến bộ của cả đoàn qua hai buổi duyệt. Nhạc Sinh cất chiếc đồng hồ bấm giờ vào hộp đàn của mình. Ông nói, chiếc đồng hồ này sẽ chỉ được dùng thêm một lần nữa trong rạp này, là để đo thời lượng của chính đêm diễn thật.

Dật Chu ngồi xuống bậc thềm sân khấu, nhìn quanh rạp một vòng dài. Hai sợi dây trước hàng ghế đầu vẫn căng nguyên. Bàn hóa trang trong phòng phía sau đã sẵn sàng cho những ngày chuẩn bị cuối. Cuốn sổ diễn cũ nằm trong tủ kính nhỏ ở phòng quản lý, khép lại sau nhiều ngày được mở ra đọc đi đọc lại. Mọi thứ trong rạp này đều đã ở đúng vị trí của nó. Ba ngày nữa theo lịch là tới ngày mở màn duy nhất của cả mùa diễn. Anh không còn thấy sợ như những ngày đầu. Anh chỉ thấy một sự yên tĩnh chắc chắn trong lòng, thứ yên tĩnh của người đã làm hết những việc có thể làm bằng sức của mình.

Anh đứng dậy, đi vào hậu trường và treo chiếc quạt xếp đạo cụ của hồi một lên đúng móc của nó. Bên cạnh móc quạt, tấm bảng trắng chép năm quy tắc nghề vẫn treo ngay ngắn, nét chữ của chính anh từ những ngày học lệ vẫn còn rõ từng dòng. Anh đọc lại năm dòng ấy một lần trong yên lặng, như đọc lại một lời hứa mình đã ký tên vào từ rất lâu rồi. Rồi anh tắt đèn hậu trường và bước ra sân rạp ngập nắng trưa, nơi cả đoàn đang chờ anh để cùng đi ăn một bữa trưa chung, bữa trưa đầu tiên của những ngày chuẩn bị cuối cùng.

Chương khác

Xem thêm