Âm Hôn - Chương 1: Cuộc gọi
9 giờ 47 phút sáng thứ Sáu, Mỹ Linh ngồi trước hai màn hình ở studio tầng năm đường Võ Văn Ngân. Màn hình trái mở bảng moodboard cho dự án rebranding một…
Nội dung chương
9 giờ 47 phút sáng thứ Sáu, Mỹ Linh ngồi trước hai màn hình ở studio tầng năm đường Võ Văn Ngân. Màn hình trái mở bảng moodboard cho dự án rebranding một startup fintech Singapore, màn hình phải chạy Figma với ba bản phối màu chưa chốt. Ly trà ô long cô pha từ sáng đã nguội từ lâu, để cạnh viên kẹo gừng bóc dở. Dạ dày cô yếu từ hồi đại học. Năm nào cô cũng tái khám một lần. Kẹo gừng là thói quen chữa buồn nôn rẻ tiền nhất cô duy trì được.
Bút Wacom kéo thêm một đường vector nữa. Cô nheo mắt nhìn khoảng trắng giữa hai mảng màu, tính thêm một đường nữa thì điện thoại rung trên bàn. Tên người gọi hiện chữ "Mẹ", ngay sát một bức ảnh in nhỏ 6x4 cm chụp cô và Khôi ở Đà Lạt tháng 12 năm ngoái. Trong ảnh cô cười rộng, tóc buộc cao, còn mặt Khôi nửa quay đi, đang nhìn ra ngoài khung hình.
Cô nhấc máy, kẹp điện thoại vào vai, tay vẫn rê bút. "Mẹ đợi con tí, con đang việc."
Đầu dây bên kia không đợi. Mẹ Quyên nói bằng tiếng Việt giọng pha Quảng nhẹ. Cái giọng ấy mỗi khi căng thẳng lại lộ rõ âm sắc Hoa hơn bình thường. "Bà nhập viện An Bình tối qua, bác sĩ nói còn vài tuần. Con nghe rõ không?"
Mỹ Linh đặt bút Wacom xuống mặt bàn gỗ ép. Bút lăn một vòng nhỏ rồi nằm im. Cô ngồi yên, nhìn màn hình Figma đột nhiên rất xa.
"Bệnh gì hả mẹ."
"Ung thư phổi giai đoạn 4. Bà giấu từ tháng 12 năm ngoái. Bà bảo không cho con biết tới khi cần."
Cô nhớ tháng 12 năm ngoái bà vẫn gọi video một lần. Bà mặc áo bà ba xám, ngồi dưới tầng trệt nhà phố Triệu Quang Phục, ánh đèn vàng hắt sau lưng, hỏi cô "Mei-lihng a, Tết này về không". Cô bảo dạ chắc về, rồi Tết không về. Có một job gấp từ khách Malaysia, cô ở lại Thủ Đức, chuyển khoản cho mẹ 5 triệu nhờ mua quà Tết cho bà.
Mẹ Quyên nói tiếp: "Con về Q.5 hôm nay được không? Bà gọi tên con liên tục từ tối qua."
"Để con sắp xếp client tí. Mẹ đang ở viện không?"
"Mẹ ở viện. Ba lên trực sáng nay."
Cô cúp máy lúc 9 giờ 53. Cái đồng hồ trên tường studio chạy kim lặng lẽ, một tiếng tách mỗi giây. Cô mở Gmail, soạn thư cho khách Singapore xin dời buổi preview 24 giờ, lý do "family medical emergency". Đeo ba lô, cô bước xuống cầu thang chung cư cũ, lấy chìa khóa Vespa trong túi áo khoác. Chìa khóa rơi xuống sàn xi măng ở tầng trệt, kêu một tiếng cộc khô. Cô cúi xuống nhặt, không nói gì với cậu bạn cùng studio đang ngồi bàn cạnh.
Bệnh viện An Bình nằm trên đường Hai Bà Trưng, quận 5, một tòa nhà cũ người Pháp xây từ năm 1949. Hành lang hẹp, tường sơn xanh trứng két đã bong vài mảng, mùi cồn pha với mùi cháo tim nấu sẵn bốc ra từ căn-tin phía sau. 12 giờ 35 trưa, Mỹ Linh bước qua cửa chính, hỏi lễ tân già ngồi sau quầy gỗ bọc formica phòng số 314. Ông chỉ tay lên tầng ba, không ngẩng mặt khỏi tờ báo Tuổi Trẻ.
Phòng 314 có bốn giường. Bà nội nằm giường thứ hai, sát cửa sổ nhìn ra khoảng sân trong nhỏ có một cây bàng rụng gần hết lá. Mẹ Quyên ngồi ghế nhựa cạnh giường, tay cầm con dao gọt táo, quả táo đã gọt được một nửa, vỏ táo cuộn tròn trên đĩa sứ trắng. Ba Tài không có trong phòng, chắc đang ở dưới căn-tin hoặc đứng hút thuốc ngoài sân.
Mỹ Linh đứng ở cửa sáu giây. Cô không sợ nhìn thấy bà, cô sợ biểu cảm của chính mình khi vào. Hít một hơi ngắn, cô bước vào.
Bà Hoa gầy hơn lần cuối cô gặp vào Tết năm ngoái. Tóc bà bạc trắng, buộc gọn sau gáy bằng sợi dây thun đen. Kiểu tóc giống hệt trong ảnh cũ bà chụp năm 1972, lúc tiếp quản tiệm thuốc. Miệng bà đeo ống thở oxy, dây nhựa trong suốt chạy từ bình oxy treo đầu giường xuống hai lỗ mũi. Mắt bà nhắm để nghỉ, mí mắt mỏng và khô.
Mẹ Quyên ngẩng lên khi nghe tiếng giày vải của Mỹ Linh trên sàn gạch men. Bà Quyên gật một cái, mắt đỏ nhẹ, nhưng không khóc. Con dao gọt táo đặt xuống đĩa.
Mỹ Linh ngồi xuống ghế nhựa còn lại cạnh giường. Cô nắm tay bà. Tay bà lạnh, da mỏng đến mức thấy rõ từng đường gân xanh bên dưới. Các khớp ngón tay hơi sưng, móng tay cắt ngắn sạch sẽ, chắc là mẹ Quyên cắt cho bà hôm qua.
Bà mở mắt. Mắt bà vẫn đen, vẫn sắc, cái sắc của người già không còn sợ chết. Bà nhìn Mỹ Linh mất hai giây để nhận ra, rồi tay phải nắm lại, siết nhẹ. Bà nói, giọng Quảng Đông rõ hơn tiếng Việt, như mọi lần bà nói với cháu gái ruột:
"A-Lihng aa, ngo5 jau5 si6 wan2 nei5."
阿玲呀, 我有事搵你 - Mỹ Linh à, bà có chuyện tìm cháu.
Mỹ Linh gật. Cô không rành Quảng Đông, nhưng câu này cô hiểu. Mọi lần về Q.5, bà đều mở đầu bằng câu này. Khi bà muốn nhờ cô sửa đồng hồ, mua hộp nhang, hay xem thư từ Hong Kong gửi về. Chỉ khác là lần này bà nằm trên giường bệnh, ống thở còn vắt ngang mặt.
"Nei5 hai2 ni1 dou6 jat6 jat6, lau4 dai1 lo1" - bà nói tiếp, giọng đứt quãng vì hơi thở không đủ. 你喺呢度一日, cháu ở đây một ngày. "Nai-nai có việc nói."
"Bà nói gì cũng được, cháu nghe."
Bà lắc đầu nhẹ, cái lắc đầu của người biết mình chưa thể nói hết bây giờ. "Không nói bây giờ. Cháu về nhà phố Q.5 tuần này. Bà về đó sau, ba ngày nữa."
Mỹ Linh chần chừ. Nhà phố Triệu Quang Phục. Cô chưa về đó mười bốn tháng, kể từ Tết năm ngoái. Lần cuối cô vào căn nhà đó là chiều mùng 3 Tết. Bà bắt cô thắp nhang trước bàn thờ Quan Công. Cô thắp xong rồi đi ngay, vì có hẹn với Khôi ở Q.1. Bà đứng ở cửa nhìn theo, không nói gì. Bây giờ bà yêu cầu cô ở lại đó bảy ngày, tới Thanh Minh.
Cô nhìn sang mẹ Quyên. Mẹ đứng ở chân giường, hai tay khoanh trước bụng, mắt nhìn Mỹ Linh và gật đầu một cái thật nhẹ. Cái gật đầu xin con. Của một người đàn bà sáu mươi mốt tuổi không còn biết làm gì khác ngoài làm theo những gì mẹ chồng bà muốn.
"Con đồng ý," Mỹ Linh nói. "Con về Q.5 chiều nay."
Bà nhắm mắt lại. Ngón tay bà thả lỏng trong lòng bàn tay Mỹ Linh. Mẹ Quyên quay mặt ra cửa sổ, đưa tay la mắt bằng mu bàn tay.
Trước khi Mỹ Linh đứng dậy đi về, bà mở mắt lần nữa. Mẹ Quyên lúc đó đã ra ngoài lấy bình nước nóng, trong phòng chỉ còn hai bà cháu và bệnh nhân giường bên cạnh đang ngủ. Bà nói, giọng nhỏ hơn, như muốn câu này chỉ mình Mỹ Linh nghe:
"Mei-lihng, đừng sợ. Bà không bắt cháu tin gì cháu không muốn tin. Bà chỉ cần một ngày của cháu."
Cô không trả lời. Cô nắm tay bà thêm ba giây, rồi đứng dậy, bước ra hành lang.
Ba giờ hai mươi chiều, Mỹ Linh ra khỏi bệnh viện. Cô không về Thủ Đức ngay. Cô ngồi xuống ghế nhựa ở hành lang tầng trệt, cạnh cửa sổ lớn nhìn ra sân trong. Cái đồng hồ tròn hiệu 1970 trên tường bệnh viện vẫn chạy bình thường, kim giây nhích từng bước đều đặn. Cô nhìn đồng hồ, không nghĩ gì cả, chỉ nhìn. Mười hai phút sau cô đứng dậy, ra bãi xe lấy Vespa.
Đường về Thủ Đức qua Q.1, cô rẽ vào đường Nguyễn Huệ, ghé văn phòng Khôi ở Tropical Space.
Văn phòng nằm trên tầng ba một tòa nhà cũ đã cải tạo, cửa kính lớn nhìn ra phố đi bộ. Lúc cô đến, 5 giờ 45 phút, Khôi đang họp với hai kiến trúc sư từ Đà Lạt trong phòng kính. Cô không gọi anh, chỉ vào pantry tự rót cà phê đen từ bình thủy tinh, ngồi xuống ghế gỗ cạnh tủ sách. Lễ tân quen mặt cô, hỏi "chị Linh uống gì không", cô lắc đầu, nhấp một ngụm cà phê đắng.
Hai mươi phút sau Khôi ra, áo sơ mi xám nhàu ở khuỷu tay, mặt mệt như mọi chiều thứ Sáu. Anh ngồi xuống cạnh cô, không nói gì, chỉ nhìn.
"Anh ơi tuần sau em ở Q.5 chăm bà," Mỹ Linh nói.
Khôi gật đầu, giọng dịu xuống. "Bà sao rồi?"
"Ung thư phổi. Bác sĩ nói vài tuần."
Anh thở ra một hơi dài. Bàn tay anh đặt trên mặt bàn, gần tay cô, nhưng không chạm.
"Anh đi với em được không?"
Mỹ Linh lắc đầu. "Để em vào trước đã, nhà cổ chật. Bà có việc muốn nói riêng với em thôi. Em chưa biết rõ việc gì, nhưng chắc bà sắp xếp gì đó trước khi mất."
Khôi im lặng ba giây. Anh luôn im lặng trước khi đồng ý điều gì anh không thích, một thói quen cô đã quen từ năm đầu yêu nhau.
"OK em. Em cần gì nhắn anh."
Cô ở lại văn phòng thêm mười lăm phút, không nói gì thêm. Cô nhìn Khôi quay vào phòng họp, dáng lưng thẳng, tay trái cầm điện thoại bấm gì đó. Cô nghĩ đến việc nói với anh về chuyện bà bảo "bà chỉ cần một ngày của cháu", nhưng rồi không nói.
7 giờ 30 tối, cô về đến căn hộ studio ở Thủ Đức. 22 mét vuông, giường tầng gỗ chưa sơn, tầng dưới làm bàn vẽ, tầng trên ngủ. Cô gọi Grab một hộp bún bò, ăn được nửa hộp thì ngừng, không phải vì no, mà vì không thấy đói nữa.
Điện thoại rung. Tin nhắn từ anh bạn cùng studio: "OK ổn không, gọi anh nếu cần". Cô gõ trả lời "ổn, em đi vắng 7-10 ngày", rồi đặt điện thoại úp xuống nệm.
Đêm 11 giờ 14 phút, cô không ngủ được. Cô nằm ngửa trên tầng trên của giường, nhìn trần nhà trắng có vết nứt nhỏ hình chữ chi. Cô lật điện thoại, mở thư viện ảnh, kéo lùi thời gian. Ảnh chụp màn hình deadline. Ảnh chụp menu quán cháo. Ảnh Khôi ngồi ở quán cà phê Đường Sách. Ảnh cô và Trang đi Cần Giờ cuối tuần trước. Cô kéo tiếp, về năm 2018, rồi 2015, rồi dừng ở một ảnh chụp năm 2008.
Ảnh chụp trước cửa căn nhà phố Triệu Quang Phục. Bà nội mặc áo bà ba xám, tay bế Mỹ Linh tám tuổi. Mặt bà cười rộng. Cái cười hiếm thấy của người đàn bà gần như không bao giờ cười trong những năm sau này. Bé Mỹ Linh trong ảnh mặc áo đầm trắng, tóc cột hai bên, một tay ôm cổ bà, một tay cầm que kem đã tan một nửa. Phía sau lưng bà, tấm biển "萬安堂 - Vạn An Đường" còn nguyên chữ, sơn đỏ chưa bay.
Đó là ngày gia đình cô rời Q.5 về Q.1. Ba mẹ mua được căn hộ mới trên đường Lê Thánh Tôn, đón cô từ nhà bà đi. Cô nhớ lúc đó cô khóc, không muốn đi, muốn ở lại với bà và tiệm thuốc. Bà bế cô ra tận cửa, đặt cô xuống xe taxi, rồi đứng ở cửa nói một câu Quảng Đông. Mãi sau này cô mới hiểu hết nghĩa:
"Mei-lihng a, m4 hou2 mong5 gei3 ūk1 kei2."
玲呀, 唔好忘記屋企 - Mỹ Linh à, đừng quên nhà.
Lúc tám tuổi cô chỉ hiểu được chữ "Mei-lihng" và "ūk1 kei2", hiểu bà bảo đừng quên nhà, nhưng không hiểu đó là một lời nhắn nặng hơn thế. Mười tám năm sau, nằm trên giường tầng ở Thủ Đức lúc một giờ sáng, cô hiểu. Và cô tự thấy lạ: mười tám năm, cô chưa một lần thật sự về. Những lần về Q.5 sau đó đều là ghé. Tết, giỗ, Trung Thu, ngày bà gọi có việc. Cô đến, làm cho xong, rồi đi. Căn nhà đó chưa bao giờ là nhà của cô trở lại, kể từ ngày taxi chở cô đi năm 2008.
Cô tắt điện thoại lúc 1 giờ 8 phút. Trước khi nhắm mắt, cô nhìn lên vết nứt trần nhà một lần nữa. Vết nứt vẫn hình chữ chi, không thay đổi gì trong ba năm cô thuê căn hộ này.
Sáng hôm sau cô dậy lúc 7 giờ. Cô không kịp lấy hết đồ, chỉ nhét vào ba lô laptop, hai áo thun, một quần jeans, bàn chải đánh răng, sạc điện thoại. Trước khi khóa cửa, cô quay lại nhìn bàn vẽ. Màn hình vẫn đen, client Singapore chưa trả lời email. Cô khóa cửa, xuống tầng trệt, lấy Vespa, lái về Q.5.
Trên đường Trần Hưng Đạo, cô dừng đèn đỏ ở ngã tư giao với Triệu Quang Phục. Cô nhìn về phía con đường nhỏ dẫn vào khu Chợ Lớn cũ. Ở đó có căn nhà phố ba tầng, tấm biển gỗ đã bay màu, và một người bà bảy mươi tám tuổi ba ngày nữa sẽ từ bệnh viện về, mở miệng nói một việc cô chưa đoán được.
Đèn xanh, cô rẽ trái, đi thẳng, không dừng lại nữa.