ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 45: Hàng Bóng Người Trên Thân Cầu Tàu
Lúc một giờ hai mươi tám phút ngày một tháng mười hai. Trên thân Cầu Tàu 914 hiện ra hàng chục bóng người, và Khôi hiểu ngay, bằng một sự hiểu không đi…
Nội dung chương
Lúc một giờ hai mươi tám phút ngày một tháng mười hai. Trên thân Cầu Tàu 914 hiện ra hàng chục bóng người, và Khôi hiểu ngay, bằng một sự hiểu không đi qua một lời giải thích nào. Rằng những gì anh đang nhìn thấy không còn thuộc về phần của đêm nay mà người sống có thể gọi tên theo cách bình thường được nữa.
Sương phía cầu tàu mỏng đi lần thứ hai trong đêm, lần này lâu hơn lần trước, như một màn trắng được kéo chậm sang một bên bởi một đợt gió lặng ở tầng thấp sát mặt nước. Thân cầu tàu đá cổ hiện ra trước trong màn sương mỏng đó: vệt dài tối của những tảng đá khổng lồ xếp chồng lên nhau vươn ra biển, ướt sương và nước biển. Và trên mặt đá của thân cầu, dọc theo chiều dài của nó, là một hàng người đang đứng. Hàng chục bóng người. Khôi không đếm được họ, và về sau này anh cũng không bao giờ dám nói một con số cụ thể nào về hàng người đó. Vì trong sương muối và ánh đèn boong yếu ớt chiếu không tới nơi, điều duy nhất anh dám chắc là họ rất đông. Đông hơn bất cứ một đội người làm việc nào mà anh từng thấy đứng cùng nhau trên một thân cầu tàu trong đêm, và họ đứng thành hàng, im lặng, hướng mặt về phía con tàu đang trôi của hai cha con.
Họ gầy guộc. Đó là điều đầu tiên và rõ nhất mà mắt Khôi nhận ra từ khoảng cách đó: những thân người gầy tới mức bộ áo tù rách rưới họ mặc trên người trông như treo trên một khung xương, vai nhô cao. Đầu hơi cúi về phía trước theo tư thế của người đã quen mang nặng trong một thời gian dài không tính bằng ngày tháng được nữa. Áo của họ rách ở nhiều chỗ, tà áo và ống tay tả tơi trong gió biển mà không một tà áo nào bay lên thành tiếng động nghe được từ phía tàu. Dưới chân họ, trong sương sát mặt đá, là những vệt tối nặng nề của xiềng xích, thứ xiềng đã kéo lê thành tiếng suốt bốn lần nghe trong chuyến đi này, và đêm nay, lần đầu tiên. Khôi nhìn thấy nguồn của thứ tiếng đó bằng mắt của mình: những sợi xiềng nặng quấn quanh cổ chân của từng bóng người trong hàng, kéo dài trên mặt đá của thân cầu theo từng bước chân chưa hề nhấc lên của họ.
Không một bóng nào có mặt rõ. Khôi nhìn hàng người đó qua sương với toàn bộ sức nhìn mà một người trẻ còn tốt mắt có thể dồn vào một giây phút, và anh vẫn không thấy được một gương mặt nào. Chỗ lẽ ra là mặt của từng người trong hàng chỉ là một vùng tối hơn một chút dưới mái tóc và vành mũ không rõ hình. Chìm trong sương và trong bóng của chính thân cầu, như thể sương muối đêm nay, dù đã mỏng đi đủ để hiện ra hàng người. Vẫn giữ lại cho họ phần cuối cùng của sự vô danh mà người đảo đã kính cẩn giữ cho họ suốt bao nhiêu năm qua: không ai trong hàng người đó được nhìn rõ mặt. Không ai được nhận ra là một cá nhân riêng lẻ, và không ai trong số họ bị gọi bằng một cái tên không phải của mình trong bất cứ lời kể nào của người sống sau này. Họ là một tập thể. Họ đứng đó như họ đã từng đứng và từng làm việc như một tập thể, và sự im lặng của hàng chục con người cùng đứng yên một lúc trên thân cầu tàu trong sương là thứ im lặng nặng nhất mà Khôi từng đứng trước trong đời mình.
Không một bóng nào gọi tên ai. Không một bóng nào nói một lời riêng. Từ phía cầu tàu, trong những phút đầu tiên của sự hiện hình đó, không có một âm thanh mới nào vang lên ngoài những âm thanh đã có sẵn của đêm nay: tiếng búa đục đá vẫn đều nhịp ở một phía của bãi đá. Tiếng xiềng kéo lê theo từng chuyển động nhỏ của hàng người trên mặt đá, tiếng thở dốc nghẹn ngào xen đều giữa các nhịp, và tiếng sóng cấp bảy vỡ trên bãi đá ngầm quanh con tàu đang trôi. Hàng người đó không giao tiếp với hai cha con. Họ không ra hiệu, không vẫy tay, không chỉ đường, và không làm bất cứ điều gì mà một người gặp nạn trên biển có thể bám vào như một lời hứa cứu hộ. Họ chỉ đứng đó, trong sương, trên thân cầu tàu được xây bằng chính sức lao động khổ sai của những người như họ. Và sự đứng yên của họ tự nó đã là một sự thật mà hai cha con phải tự mình đi qua, không có lời nào đi kèm để làm nó nhẹ đi hay nặng thêm.
Ông Sơn, đứng ngay bên cạnh Khôi ở mạn phải của con tàu, đã nhìn thấy hàng người đó cùng lúc với con trai mình. Khôi biết điều đó không phải vì cha anh nói ra, mà vì bàn tay của ông trên gỗ mạn, ngay cạnh hai bàn tay của anh. Từ từ rời khỏi mặt gỗ trong một khoảng ngắn, và hai bàn tay chai sần của người thuyền trưởng chắp lại trước ngực. Đầu ông cúi xuống. Môi ông mấp máy trong một lời khấn không thành tiếng, một lời khấn mà Khôi đứng ngay bên cạnh cũng không nghe được một chữ nào. Và anh hiểu rằng cha mình không khấn cho riêng hai cha con trong phút đó theo cách cầu xin một điều lợi lộc. Ông đứng như một người nhỏ bé đứng trước một nơi trang nghiêm mà cả đời đi biển của ông đã dạy ông phải cúi đầu. Như cách ông vẫn cúi đầu mỗi lần bước lên bậc đá của cầu tàu này để thắp nhang, chỉ khác là đêm nay, nơi trang nghiêm đó không còn nằm yên sau làn khói nhang nữa. Nó đang đứng thành hàng trước mắt hai cha con, trên chính những tảng đá mà nó đã để lại cho đời sau một con số mà người đảo chỉ dám nói là ước tính.
Khôi chết lặng bám chặt mạn tàu. Anh không nhớ mình đã quyết định bám chặt hơn từ lúc nào. Hai bàn tay anh ghì vào gỗ mạn bằng một sức mà anh không điều khiển được nữa, sức của một người làm đúng lời cha dặn vào đúng lúc lời dặn đó trở thành việc duy nhất còn nằm trong khả năng của anh. Lời dặn từ buổi chiều trên boong tàu ở bến, lời dặn của bác Lộc về việc bám chặt mạn tàu và đừng nhảy xuống biển. Lời dặn được nhắc lại ngay trong đêm nay khi đáy tàu cạ đá, tất cả xếp lại thành một hành động duy nhất mà anh đang làm bằng cả thân người mình: bám, và không buông. Anh không gọi một tiếng nào về phía cầu tàu. Anh không khấn thành tiếng. Anh cũng không dám chắc trong những phút đó mình có còn thở đều hay không. Vì toàn bộ sự chú ý của anh đã dồn vào hàng người trong sương và vào đoạn gỗ mạn lạnh buốt dưới hai bàn tay mình, hai đầu mối duy nhất nối anh với đêm nay.
Rồi hàng người chuyển động. Không có hiệu lệnh nào nghe được từ phía tàu. Không có một tiếng hô nào vang lên trong phút chuyển động đầu tiên đó. Hàng chục bóng người trên thân cầu tàu cùng lúc bước xuống khỏi mặt đá cao của thân cầu. Theo những bậc đá và những khoảng đá thấp dần về phía bãi đá ngầm đang lộ chân trong triều rút, từng người một và cùng lúc với nhau. Theo một thứ tự đã quen thuộc tới mức không cần ai chỉ huy: người trước bước xuống, người sau bước vào đúng khoảng trống người trước vừa rời. Sợi xiềng ở cổ chân kéo lê trên mặt đá thành tiếng sột soạt dài và đều, chồng lên tiếng xiềng đã vang quanh tàu suốt từ đầu giờ. Họ xuống tới bãi đá, và từ bãi đá, họ lội xuống biển. Nước quanh bãi đá trong triều rút không sâu, nhưng sóng cấp bảy vẫn vỡ qua vùng nước đó thành từng đợt trắng xóa. Và những thân người gầy guộc mặc áo tù rách rưới bước vào những đợt sóng đó không một chút ngập ngừng. Nước ngập dần lên qua cổ chân mang xiềng, qua đầu gối, qua ngang hông những thân người khẳng khiu. Mà hàng người vẫn giữ nguyên hàng ngũ của nó và vẫn tiến về một hướng duy nhất trong sương: hướng của con tàu Sóng Lành đang trôi, đang cạ đá, và đang chỉ còn cách mỏm đá ngầm sắc lẹm một quãng nước ngắn ngủi cuối cùng.
Đồng hồ trên cabin, mà Khôi liếc thấy trong một quãng đèn boong quét qua, vẫn chỉ quanh mốc một giờ hai mươi tám phút. Như thể cả hàng người đó đã hiện ra trong cùng một phút ngắn ngủi và trọn vẹn của đêm nay, không sớm hơn và không muộn hơn một nhịp nào.
Hai cha con không nói với nhau một lời nào trong suốt những phút đó. Không có lời nào của người sống đủ sức đặt vào giữa cảnh tượng đang diễn ra trước mắt họ mà không trở nên thừa thãi hoặc bất kính. Ông Sơn trở lại đặt hai tay lên gỗ mạn bên cạnh con trai, sau khi lời khấn không thành tiếng của ông đã xong. Và hai cha con đứng như vậy, bốn bàn tay trên cùng một đoạn mạn tàu, nhìn hàng người lội qua vùng nước nông của bãi đá ngầm về phía tàu của mình, trong tiếng sóng. Tiếng xiềng và tiếng thở dốc đang gần lại theo từng bước chân dưới nước. Con tàu vẫn trôi. Mỏm đá vẫn chờ ở phía trước mũi tàu. Và giữa con tàu và mỏm đá đó, trong sương muối trắng xóa của đêm case. Nước quanh tàu bắt đầu chuyển động theo một cách khác hẳn chuyển động của sóng: những vòng nước nhỏ và đều lan ra từ nhiều điểm cùng lúc ở phía trước và hai bên mạn tàu. Như có rất nhiều người đang cùng lội tới trong nước, ngay dưới lớp sương mà mắt người vừa nhìn thấy họ bước xuống biển từ thân cầu tàu.