ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 42: Đêm Sương Muối Thứ 2 Và Máy Tàu Khựng Lại

Hai mươi ba giờ năm mươi tối ngày ba mươi. Khi tàu Sóng Lành đã vòng về tới vùng biển gần Côn Đảo, đêm sương muối thứ 2 của chuyến đi phủ xuống mặt biển…

Nội dung chương

Hai mươi ba giờ năm mươi tối ngày ba mươi. Khi tàu Sóng Lành đã vòng về tới vùng biển gần Côn Đảo, đêm sương muối thứ 2 của chuyến đi phủ xuống mặt biển quanh cầu tàu, lạnh buốt và trắng xóa, và mọi việc trên tàu bắt đầu khó đi trông thấy.

Sương xuống lần này không mỏng như lớp hơi nước lúc đầu đường về. Nó xuống thành từng mảng dày, trùm lên mặt biển giữa các đợt sóng, đọng lại trên mạn tàu, trên dây chằng và trên mặt kính cabin thành một lớp trắng mờ như muối mịn bám vào gỗ và sắt còn ướt nước biển. Đèn boong của tàu chỉ còn soi được một vòng sáng ngắn quanh thân tàu, ra khỏi vòng sáng đó là một màu trắng đục di động. Trong đó những đầu sóng đen vẫn nhô lên rồi sụp xuống mà người đứng trên boong không còn nhìn rõ được khoảng cách thật của chúng. Hơi thở của hai cha con thành khói trắng ngay trước mặt. Cái lạnh của sương muối khác hẳn cái lạnh của gió biển trên đường về: nó thấm qua lớp áo mưa, qua lớp áo len bên trong. Và nằm lại trên da mặt thành một thứ buốt tê mà Khôi có chà tay lên mặt bao nhiêu lần cũng không hết, vì mỗi lần chà xong, một lớp sương mới lại đọng xuống ngay chỗ cũ.

Đảo đã gần hơn rất nhiều so với lúc tàu mới quay mũi về. Vệt sáng của bến lúc ẩn lúc hiện trong sương ở phía trước chếch bên trái, và có những quãng ngắn, khi sương bị gió xé mỏng đi trong vài giây. Khôi nhìn thấy được cả vệt dài tối của thân cầu tàu đá cổ nằm vươn ra biển, gần hơn anh tưởng. Ông Sơn giữ tàu đi theo đường vòng rộng đã định, tránh vùng nước cạn trên bãi đá ngầm. Nhưng sóng cấp bảy trong mấy giờ qua đã đẩy con tàu lệch dần vào phía trong so với đường đi ban đầu. Một sự lệch chậm và khó nhận ra trong đêm tối, mà mỗi lần kiểm tra hướng, ông lại phải sửa lái thêm một chút để kéo mũi tàu trở ra. Ông nói bãi đá ngầm còn ở phía trong, cách tàu một quãng nữa, và hai cha con chỉ cần giữ được tốc độ đều như hiện tại là sẽ đi qua phía ngoài của nó trước khi cắt vào hướng bến. Về sau này Khôi mới hiểu rằng trong sương muối dày đặc đêm đó, con mắt nhìn đêm đã kém đi vì tuổi của cha anh đã ước lượng khoảng cách ấy ngắn hơn sự thật một ít. Nhưng lúc đó, trên boong tàu, anh chỉ nghe lời cha và tin vào lời đó như anh đã tin mọi lời của ông trong suốt chuyến đi.

Máy tàu khựng lại lần đầu trong đêm vào lúc tàu còn cách bãi đá ngầm một quãng. Nó không tắt ngay. Tiếng máy dưới boong đang đều bỗng hụt đi một nhịp, rồi hai nhịp, thân tàu rung lên một cái khác hẳn những cái rung vì sóng, và tốc độ của tàu chậm hẳn lại trong lúc mũi tàu vẫn đang trườn lên một đầu sóng lớn. Ông Sơn giảm ga, giữ chặt tay lái, mắt nhìn xuống phía cửa khoang máy rồi nhìn sang con trai, và chỉ cần một cái gật đầu ngắn của ông, Khôi đã hiểu việc của mình là gì. Anh bám mạn đi về phía cửa khoang, mặc nguyên áo phao như lời dặn từ buổi chiều, tay cầm chiếc đèn pin chống nước, và chui xuống khoang máy trong lúc con tàu vẫn nghiêng đều theo sóng.

Khoang máy trong đêm sóng lớn là một nơi mà người chưa quen sẽ không đứng vững được một phút. Mùi dầu nóng, mùi sắt ẩm và mùi nước biển tràn xuống từ các khe boong trộn vào nhau trong không khí chật hẹp. Thân máy rung theo một nhịp không đều, yếu và hụt, khác hẳn nhịp nổ khỏe mà Khôi đã nghe suốt đường về. Anh quỳ xuống bên cạnh máy, một đầu gối tì vào khung sắt, soi đèn vào bộ lọc dầu mà cha đã dạy anh nhận diện từ buổi máy khựng giữa chuyến khơi hôm trước ở đảo. Việc cần làm thì anh thuộc: khóa đường dầu, tháo lọc, thay lọc dự phòng, và xả phần cặn đọng ở đáy lọc ra chiếc khay sắt đặt sẵn dưới thân máy. Anh làm từng việc một bằng đôi tay đã ướt và lạnh cóng, vừa làm vừa tự nhắc thành tiếng thứ tự của chúng. Vì cha anh từng nói trong khoang máy đang rung và tối, người ta giữ được sự bình tĩnh bằng cách gọi tên từng việc mình đang làm.

Phần cặn xả ra trong khay sẫm màu và lẫn nước, nhiều hơn mức anh chờ đợi. Khôi nhìn vệt nước lẫn trong dầu một lúc lâu dưới ánh đèn pin, lòng anh chùng xuống, nhưng anh không cho phép mình dừng lại ở cảm giác đó. Anh thay chiếc lọc dự phòng vào đúng vị trí, siết chặt từng mối nối bằng tay rồi bằng cờ lê, mở lại đường dầu, và leo lên nửa thân người qua cửa khoang gọi xuống cho cha biết đã xong phần việc bên dưới. Ông Sơn thử đề lại máy từ vị trí lái. Tiếng đề kéo dài, nặng nhọc, rồi máy nổ lên được, yếu và không đều, từng nhịp nổ hụt nối nhau như một người vừa chạy vừa hụt hơi. Thân tàu lấy lại được một chút tốc độ, đủ để mũi tàu giữ được hướng chếch sóng trong vài phút quý giá, và trong vài phút đó. Hai cha con không ai nói một lời nào, cả hai cùng lắng nghe tiếng máy như lắng nghe nhịp tim của một người thân đang ốm nặng trong phòng bên.

Nhưng máy không giữ được lâu. Một đợt sóng lớn đánh vào mạn tàu mạnh hơn hẳn những đợt trước, cả thân tàu nghiêng sâu rồi lắc trở lại, và cùng lúc với cái lắc đó, tiếng máy dưới boong hụt hẳn đi, rung lên hai nhịp cuối cùng rồi tắt. Ông Sơn thử đề lại một lần nữa. Tiếng đề quay đều trong sương và sóng, dài và vô vọng, mà máy không bắt lửa. Ông thử thêm một lần thứ hai, ngắn hơn, rồi buông tay khỏi nút đề, vì một người thuyền trưởng mấy chục năm giữ máy tàu cá biết rõ khi nào việc đề lại chỉ làm hao bình điện mà không đổi được gì. Trong khoang, Khôi cũng nghe thấy sự im lặng mới đó, thứ im lặng đáng sợ nhất trên một chiếc tàu giữa biển đêm: không còn tiếng máy. Chỉ còn tiếng sóng đập vào thân gỗ, tiếng gió rít qua cột buồm và tiếng dây chằng rung lên theo từng đợt nghiêng của con tàu đã mất sức đẩy của chính nó.

Không có bất kỳ điều gì lạ chen vào những phút đó. Việc máy khựng, máy nổ lại yếu rồi tắt hẳn diễn ra trọn vẹn trong thế giới cơ học quen thuộc của hai cha con: lọc dầu, cặn đọng, nước lẫn trong đường dầu và những đợt sóng cấp bảy đập liên hồi vào mạn tàu. Khôi ở trong khoang kiểm tra lại một vòng cuối bằng đèn pin: các mối nối anh vừa siết vẫn chặt, lọc dự phòng vẫn đúng vị trí. Và khay cặn sẫm màu lẫn nước vẫn nằm nguyên dưới thân máy như một bằng chứng lặng lẽ rằng có cặn lạ đọng trong đường dầu của con tàu này đã tích lại từ lâu hơn một đêm. Qua những lần kiểm tra mà anh từng tin là đã làm đủ. Anh chưa gọi được tên của cảm giác đang dâng lên trong lòng mình lúc đó, và anh cũng chưa dám nghĩ nó tới cùng. Anh chỉ biết một việc chắc chắn, việc mà anh phải leo lên boong để báo cho cha ngay: với những gì có trong tay giữa đêm sóng này, anh không làm cho máy nổ lại được nữa.

Trên boong, ông Sơn đã làm sẵn những việc tiếp theo theo đúng thứ tự đã dặn từ buổi chiều, không chờ con trai lên mới bắt đầu. Neo nổi đã được thả xuống phía lái, giữ cho mũi tàu hướng vào sóng để sóng không đánh ngang mạn. Đèn tín hiệu đã bật, quét một vòng sáng đều đặn vào màn sương trắng xóa, báo cho bất cứ người trực bến hay tàu bạn nào còn thức trong đêm nay biết rằng ở ngoài này có một chiếc tàu đang gặp chuyện. Áo phao của ông đã mặc vào người, và chiếc phao tròn thứ hai ông ôm sẵn ở bên hông vị trí lái. Ông giữ tay lái bằng tay, dù tay lái lúc này chỉ còn giữ được hướng đi của một con tàu đang trôi chậm theo nước và theo sóng. Và ông giữ nó như giữ một lời hứa rằng chừng nào người thuyền trưởng còn đứng ở vị trí của mình, con tàu này vẫn chưa bị bỏ mặc cho biển muốn đưa đi đâu thì đưa.

Tàu bắt đầu trôi. Sự trôi dạt của một chiếc tàu chết máy giữa sóng cấp bảy không ồn ào như người trên bờ vẫn tưởng. Nó chậm, đều và gần như không thể nhận ra trong mười phút đầu, vì sóng vẫn nhấc tàu lên rồi hạ xuống ở gần như cùng một chỗ trong mắt người đứng trên boong. Chỉ có vệt sáng của bến và vệt tối của thân cầu tàu trong những quãng sương mỏng đi là cho hai cha con biết sự thật: chúng đang lớn dần lên, gần dần lại. Và góc của chúng so với mũi tàu đang thay đổi theo một hướng mà không ai trên tàu mong muốn. Con tàu đang trôi vào phía trong, về phía vùng nước mà ban ngày, trong chuyến ra khơi ngắn quanh đảo. Bác Tám đã chỉ cho Khôi nhìn rõ chân bãi đá ngầm lúc nước xuống thấp, và đã dặn rằng địa hình ấy phải thuộc lòng vì ban đêm không ai nhìn thấy gì.

Khôi leo lên khỏi cửa khoang máy, bám mạn đi từng bước qua mặt boong ướt và nghiêng, trở về đứng trước mặt cha mình ở vị trí lái. Anh phải nói lớn qua tiếng sóng, nhưng câu nói của anh ngắn, vì không có cách nào nói dài hơn về việc đó mà không làm nó sai đi.

- Ba. - Anh nói. - Con thay lọc, xả cặn rồi. Máy nổ lại được một lúc yếu lắm, rồi tắt. Con kiểm tra lại hết các mối nối, không có chỗ nào lỏng. Máy không giữ được nữa ba à.

Ông Sơn nhìn con trai một lúc lâu trong ánh đèn boong mờ sương. Ông không hỏi lại, không mắng, và cũng không nói một lời trấn an nào mà ông biết là không thật. Ông chỉ gật đầu một cái chậm, rồi đưa tay chỉ về phía neo nổi và đèn tín hiệu đã vào vị trí. Để con trai hiểu rằng phần việc của người trên tàu này vẫn đang được làm đúng thứ tự, dù phần việc lớn nhất của nó, chiếc máy dưới khoang, đã im tiếng. Đêm sương muối thứ 2 vẫn phủ trắng mặt biển quanh cầu tàu, con tàu Sóng Lành trôi chậm theo nước trong tiếng sóng cấp bảy đập đều vào mạn. Và phía trước hai cha con, trong sương, vùng nước trên bãi đá ngầm đang chờ ở một khoảng cách mà không ai trên tàu đo được cho thật đúng.

Chương khác

Xem thêm