ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 40: Mẻ Lưới Đầu Trong Gió Lớn

Mười chín giờ ba mươi tối ngày ba mươi, ở vùng đánh gần ngoài khơi Côn Đảo. Hai cha con thả mẻ lưới đầu tiên của chuyến khơi cuối cùng, trong một thứ gió…

Nội dung chương

Mười chín giờ ba mươi tối ngày ba mươi, ở vùng đánh gần ngoài khơi Côn Đảo. Hai cha con thả mẻ lưới đầu tiên của chuyến khơi cuối cùng, trong một thứ gió đã lớn hơn hẳn mọi dự tính lạc quan nhất của buổi chiều.

Đường đi từ bến ra vùng đánh gần mất của hai cha con hơn hai giờ đồng hồ, lâu hơn hẳn những chuyến ra khơi ngắn quanh đảo trong những ngày biển yên trước đây. Vì ông Sơn cho tàu đi chậm và chếch sóng suốt cả quãng đường, không một phút nào để sóng đánh thẳng vào mạn tàu. Trên đường đi, đèn của đảo lùi dần về phía sau thành một vệt sáng mờ trong sương chiều, rồi khuất hẳn. Chỉ còn lại đèn của tàu Sóng Lành quét một vòng sáng nhỏ nhoi trên mặt biển đang động. Và tiếng máy nổ đều đều bên dưới boong như một nhịp tim khỏe mạnh mà Khôi thỉnh thoảng lại vô thức lắng nghe, mỗi lần nghe xong lại thấy yên tâm thêm một chút. Vùng đánh gần mà cha anh chọn là vùng nước hai cha con đã đánh qua trong những ngày đầu ở đảo, địa hình đáy biển quen thuộc. Không gần bãi đá ngầm của cầu tàu, và từ đó quay về bến chỉ mất quãng đường mà ông Sơn đã tính kỹ từ buổi sáng ở phòng trực bến.

Tới vùng đánh, ông Sơn giảm ga, cho tàu trôi chậm theo hướng gió, rồi gật đầu cho con trai bắt đầu thả lưới. Việc thả lưới trong gió lớn khác hẳn việc thả lưới trong những buổi sáng biển yên mà Khôi đã học ở đảo này: lưới vừa ra khỏi lái tàu đã bị gió và sóng kéo căng về một phía. Phao lưới nhảy chồm trên mặt sóng tối đen, và hai cha con phải làm việc bằng cả sức của hai cánh tay, miệng liên tục gọi nhau những câu ngắn gọn về tốc độ tàu, về độ chùng của dây, về vị trí của đầu phao cuối cùng. Khôi làm phần việc của một phụ lưới bằng đôi tay đã chai thêm một lớp nữa sau chín ngày ở đảo. Và anh nhận ra mình không còn lóng ngóng như buổi thả lưới đầu tiên gần đảo hôm mới tới: anh biết lúc nào phải giữ dây. Lúc nào phải buông cho lưới chạy, lúc nào phải bước lùi về phía mạn tàu để tránh sợi dây đang căng cứng quét qua chân.

Lưới xuống hết, tàu tắt bớt ga, trôi theo mẻ lưới trong bóng tối của vùng biển ngoài khơi. Đó là khoảng thời gian chờ đợi quen thuộc của nghề đánh cá, nhưng tối nay nó mang một sức căng rất khác: cả hai cha con đều biết mình đang chờ trong một vùng biển mà sóng sẽ chỉ lớn dần lên theo từng giờ. Theo đúng lời dự báo đã nghe từ buổi sáng, và cả hai đều biết rõ giới hạn của mẻ lưới này đã được khóa từ trên bờ: thu xong là quay về, không thả mẻ thứ hai, dù cá có vào nhiều tới đâu.

Trong lúc chờ lưới, hai cha con thay nhau ăn vội phần cơm nguội mà chị Mai đã gói sẵn trong hộp từ buổi chiều. Đứng ăn ngay trên boong cho tiện canh lưới, cơm nguội và khô vì gió biển nhưng không ai trong hai cha con buông đũa sớm. Ông Sơn ăn xong trước, rót cho con trai một ca trà nóng từ chiếc bình giữ nhiệt của tàu, rồi đứng ở vị trí lái nhìn về hướng đảo một lúc lâu. Ông nói đường về đêm nay sẽ không đi theo đường thẳng ngắn nhất. Khi sóng đã lên cao, tàu về phải vòng rộng ra phía ngoài, tránh xa vùng nước trên bãi đá ngầm cạnh cầu tàu, dù đường vòng có dài hơn và tốn thêm thời gian. Vì vùng nước cạn trên bãi đá trong sóng lớn là nơi sóng dựng đứng và vỡ mạnh nhất, không phải là chỗ cho một chiếc tàu cá chở đầy cá đi ngang qua trong đêm tối. Ông chỉ tay về phía vệt sáng xa của đảo, vạch bằng lời nói một đường vòng cung tưởng tượng trên mặt biển tối. Và bắt Khôi nhắc lại đường về đó một lần cho thuộc: vòng rộng phía ngoài, thấy đèn cầu tàu thì mới từ từ cắt vào hướng bến, và dù có trễ giờ cũng không được nóng ruột mà đi tắt qua vùng nước cạn.

Khôi nhắc lại đường về đó cho cha nghe, rồi ghi nhanh vào cuốn sổ tay chống nước của mình mấy dòng ngắn về giờ thả lưới, vị trí vùng đánh và đường về vòng rộng đã định. Anh làm việc đó một cách tự nhiên, như một thói quen đã thành nếp sau chín ngày ghi nhật ký hải trình cùng cha. Và anh chợt thấy chuyến đi này đã đổi anh nhiều hơn anh tưởng: từ một người con lên tàu với đôi tay lóng ngóng và cái dạ say sóng. Giờ đây anh đứng vững trên boong một chiếc tàu đang trôi trong sóng lớn ngoài khơi đêm, tay cầm sổ ghi giờ giấc và đường về bằng nét chữ đều đặn. Đầu óc chạy theo những phép tính giờ giấc và hướng sóng giống hệt cách cha anh đã làm suốt cả buổi chiều hôm nay.

Cá vào lưới đều. Khi hai cha con bắt đầu thu những mét lưới đầu tiên lên boong bằng sức tay và chiếc tời nhỏ của tàu. Khôi cảm được sức nặng quen thuộc và đáng mừng của một mẻ lưới trúng cá truyền qua sợi dây vào hai bàn tay mình: lưới nặng đều. Cá giãy trong lưới sáng lấp lánh dưới ánh đèn boong mỗi khi một đoạn lưới mới được kéo lên khỏi mặt nước, đủ các loại cá của vùng biển quanh đảo mà anh đã học tên trong những ngày bán cá ở vựa của anh Hùng. Ông Sơn đứng ở vị trí thu lưới phía trước, vừa làm vừa liếc nhanh về phía khoang chứa, ước lượng bằng con mắt của mấy chục năm nghề biển lượng cá đã lên tàu. Và Khôi biết ông đang đối chiếu con số đó trong đầu với dòng đặt hàng trong cuốn sổ ở vựa cá buổi sáng: một mẻ cá lớn cho tàu hàng đất liền sáng mai, ở mức đủ hàng trong giới hạn của vùng đánh gần.

Nhưng sóng tối nay đã cao hơn dự báo của giờ đầu. Những đợt sóng nối nhau cao dần lên một cách rõ rệt chỉ trong vòng chưa đầy một giờ đồng hồ kể từ khi tàu tới vùng đánh: đầu giờ. Sóng mới chỉ làm boong tàu chao nhẹ và nước bắn lác đác lên mạn; tới lúc mẻ lưới thu được quá nửa. Sóng đã đánh những đợt chắc và nặng vào mạn tàu, nước biển tràn lên boong thành từng mảng, chảy rào rào qua các lỗ thoát nước. Và thân tàu bắt đầu có những nhịp nghiêng sâu hơn hẳn, làm hai cha con phải liên tục bám một tay vào khung tời hoặc mạn tàu trong lúc tay kia vẫn làm việc. Gió thổi qua cột buồm thành tiếng rít dài, mang theo hơi nước mặn tạt thẳng vào mặt người đứng trên boong, lạnh buốt không kém gì hơi sương muối của đêm qua ở bến đảo.

Ông Sơn liên tục nhìn đồng hồ. Khôi để ý thấy cha mình nhìn đồng hồ nhiều hơn hẳn mọi chuyến khơi trước: một lần khi lưới mới xuống hết. Một lần khi bắt đầu thu, và trong lúc thu lưới, cứ cách mấy phút ông lại liếc nhanh xuống mặt đồng hồ đeo tay đã được ông lấy khăn khô lau mặt kính cho rõ. Rồi ngẩng lên nhìn trời, nhìn hướng sóng, nhìn vệt sáng rất xa của đảo ở phía chân trời tối. Ông không nói ra con số giờ giấc nào trong những lần nhìn đó, nhưng Khôi hiểu cha mình đang chạy trong đầu một phép tính duy nhất: thời gian thu xong mẻ lưới này. Cộng với thời gian quay về bến trong sóng đang lớn dần, phải nằm gọn trong giới hạn trở về trước nửa đêm mà ông đã tự khóa cho mình từ buổi sáng và đã báo cho phòng trực bến từ trước giờ rời bến. Không một con cá nào trong mẻ lưới này, dù quý tới đâu, được phép làm phép tính đó sai đi.

- Thu nhanh tay lên con. - Ông Sơn gọi lớn qua tiếng gió, khi một đợt sóng nữa vừa đánh nước tràn qua boong. - Mẻ này là mẻ có giới hạn. Thu xong là về ngay, không thả mẻ thứ hai nữa, dù lưới đang trúng cá. Nhớ lời ba dặn từ trên bờ không?

- Dạ nhớ. - Khôi đáp lớn, hai tay vẫn kéo đều theo nhịp tời. - Thu xong mẻ này là quay về, không mẻ thứ hai.

Ông Sơn gật đầu, rồi quay lại với phần lưới của mình, làm việc nhanh hơn, chắc hơn, bằng thứ sức lực bền bỉ của một người thuyền trưởng năm mươi bốn tuổi đang chạy đua với một dự báo thời tiết mà ông tôn trọng tuyệt đối. Giữa boong tàu ướt nước biển, hai cha con không nói thêm với nhau một lời nào ngoài những câu gọi ngắn về dây và tời. Vì cả hai đều hiểu phần việc còn lại của đêm nay không nằm ở lời nói nữa: nó nằm ở tốc độ của đôi tay. Ở sự vững vàng của đôi chân trên boong đang nghiêng, và ở quyết định quay mũi tàu về đảo đúng vào giây phút mà giới hạn đã khóa từ trên bờ yêu cầu họ phải quay về. Phần lưới cuối cùng được kéo lên boong trong tiếng cá giãy và tiếng sóng đập vào mạn tàu mỗi lúc một gần nhau hơn. Hai cha con chằng chặt khoang cá, khóa nắp, buộc lại đầu lưới còn ướt sũng nước biển vào đúng vị trí của nó ở phía lái. Rồi đứng một lúc giữa boong tàu đang nghiêng theo sóng, nhìn nhau trong ánh đèn boong vàng vọt bị gió thổi lay động. Mẻ lưới đầu tiên của chuyến khơi cuối cùng đã xong, cá đã đủ cho một mẻ hàng tử tế. Và phía trước hai cha con chỉ còn một việc duy nhất đã được khóa từ buổi sáng ở sân nhà bác Tám, từ cuốn sổ hàng ở vựa cá. Từ cuộc gọi báo giờ ở phòng trực bến: quay tàu về hướng đảo, về trước nửa đêm, trong vùng biển mà sóng đang lên từng đợt một cao hơn. Hướng về phía vệt sáng xa của bến Côn Đảo và cây cầu tàu đá cổ đang nằm chờ trong sương đêm ngoài kia.

Chương khác

Xem thêm