ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 37: Lần Tàn Nhang Rụng Thứ 3

Mười lăm giờ bốn mươi chiều ngày ba mươi. Trên bậc đá Cầu Tàu 914, lễ thắp nhang trước chuyến khơi dài ngày của hai cha con được làm trọn, và đó là lần…

Nội dung chương

Mười lăm giờ bốn mươi chiều ngày ba mươi. Trên bậc đá Cầu Tàu 914, lễ thắp nhang trước chuyến khơi dài ngày của hai cha con được làm trọn, và đó là lần tàn nhang rụng thứ 3 mà Khôi được chứng kiến trong chuyến đi này.

Buổi chiều trên cầu tàu hôm nay khác hẳn buổi chiều của hai lần làm lễ trước. Gió từ ngoài khơi thổi vào từng đợt mạnh, làm mặt biển trước cầu tàu xám lại và lăn tăn những vệt sóng bạc đầu chạy dài tới tận chân bãi đá. Bậc đá đã được người của bến quét sạch từ sớm theo nếp sinh hoạt của đảo, nhưng gió chiều nay cuốn theo hơi muối và cát mịn phủ lại một lớp mỏng lên mặt đá chỉ trong ít phút. Bốn người có mặt trên bậc đá lúc mười lăm giờ bốn mươi: hai cha con, bác Tám và chị Hạnh, nhân viên hướng dẫn tại khu di tích. Người đã có mặt ở khu di tích từ đầu giờ chiều để trực trong ngày có tin gió lớn và nhiều ngư dân ghé làm lễ trước chuyến đi.

Đường từ nhà trọ ra cầu tàu chiều nay đi trong gió ngược. Ba người đàn ông đi thành một hàng chậm, bác Tám đi đầu với chiếc túi vải đựng đồ lễ ôm chặt trước ngực cho khỏi ướt hơi muối, ông Sơn đi giữa, và Khôi đi sau cùng. Một tay giữ chặt chiếc nón trên đầu, mắt nhìn những tấm lưới phơi dọc bến đang bay phần phật và những lá cờ trên cột cờ bến đã căng thẳng về một hướng. Trên đường đi, họ gặp hai tốp ngư dân khác cũng đang hướng về phía cầu tàu làm lễ trước chuyến đi trong ngày có tin gió lớn. Người nào cũng mang theo đĩa hoa quả và bó nhang, gặp nhau chỉ gật đầu chào nhau bằng cái gật đầu lặng lẽ của những người cùng sắp ra khơi trong một đêm đã biết trước là khó. Bác Tám nói nhỏ với Khôi rằng những chiều như chiều nay mới thấy rõ lệ thắp nhang ở bậc đá này không phải là lệ của riêng một nhà nào: nó là lệ chung của cả bến, và càng gió lớn thì bậc đá càng không vắng người.

Tới khu di tích, trước khi lên bậc đá, ông Sơn còn đứng lặng một lúc lâu trước tượng đài, như ông vẫn làm trong mỗi lần làm lễ ở nơi này. Ông không nói gì trong khoảng lặng đó, chỉ đứng thẳng người, hai tay buông xuống, mắt nhìn lên tượng đài trong gió chiều. Khôi đứng sau lưng cha, cũng im lặng theo, và anh hiểu khoảng lặng đó là một phần của buổi lễ không kém gì lời khấn sắp tới: đó là phần lễ dành cho sự tưởng nhớ thuần túy. Không xin xỏ điều gì, không hứa hẹn điều gì, chỉ là người sống đứng trước nơi người đã khuất nằm lại và tự nhắc mình phải sống cho đàng hoàng trong chuyến đi sắp tới.

Đồ lễ được bày lên bậc đá cao theo đúng lệ cũ của người đảo mà Khôi giờ đây đã thuộc lòng từng món: một đĩa hoa quả tươi được chọn kỹ. Gói trà ngon của mẹ Thủy mang theo từ đất liền được đặt ngay ngắn ở chính giữa, và một bao thuốc lá mới còn nguyên. Ông Sơn tự tay bày từng món một, chậm rãi và ngay ngắn, rồi lùi xuống một bậc, châm nhang. Khôi đứng ở bậc dưới bên cạnh cha, hai tay chắp trước ngực, và bác Tám đứng ở phía bên kia, lặng lẽ như mọi lần ông có mặt trong những buổi lễ ở nơi này.

Chị Hạnh đứng hơi lùi về phía tượng đài, tay cầm cuốn sổ trực của khu di tích. Trước khi ông Sơn bắt đầu khấn, chị nói một câu ngắn gọn bằng giọng của người làm công tác giữ gìn di tích, không lớn tiếng nhưng rõ ràng để cả bốn người cùng nghe.

- Hôm nay gió lớn, bà con ghé làm lễ đông hơn thường ngày. - Chị nói. - Tôi chỉ xin mọi người giữ trang nghiêm quanh khu vực bậc đá và tượng đài như mọi khi. Lễ xong tôi sẽ ghi giờ lễ vào sổ trực của khu di tích cho đầy đủ.

Ông Sơn gật đầu cảm ơn chị, rồi ông quay mặt về phía lư hương và mặt biển đang động, bắt đầu khấn. Lời khấn của ông chiều nay dài hơn hai lần khấn trước mà Khôi đã nghe. Và anh nghe trong đó từng việc cụ thể của chuyến khơi sắp tới được ông nói ra rành mạch như một bản báo cáo trang nghiêm gửi tới những người đã nằm lại ở vùng đá này. Ông xin anh linh che chở cho tàu Sóng Lành của hai cha con ra khơi chiều nay được chân vịt không quấn lưới. Máy tàu nổ đều, và trên hết là xin cho hai cha con vượt được sóng dữ của đêm nay mà trở về bến an toàn, vì ở bờ còn có người chờ, ở nhà còn có người trông. Ông khấn không một lời cầu may cho chuyện làm ăn, không một lời xin cá đầy khoang. Tất cả những gì ông xin trong buổi lễ cuối cùng trước chuyến khơi này chỉ gói trong một điều duy nhất: người được trở về.

Khôi đứng nghe cha khấn, gió chiều quật phần áo khoác của anh vào người từng đợt, và anh chợt nhận ra lòng mình yên tĩnh một cách lạ lùng giữa bao nhiêu việc dồn dập của ngày hôm nay. Bản tin cấp 7 buổi sáng, buổi kiểm máy, lời đặt hàng ở vựa cá, câu chuyện năm xưa ở nhà bác Lộc, mâm lễ để sẵn trong gian bếp của chị Mai. Tất cả những việc đó, tới giờ phút này trên bậc đá, đều đã có chỗ của chúng. Việc của bờ đã xong. Việc của máy đã xong. Việc của làm ăn đã có lời hứa và giới hạn của nó. Giờ chỉ còn việc của lễ, và sau lễ là việc của biển.

Gió chiều nay làm cho việc châm nhang cũng thành một việc phải có kinh nghiệm. Ông Sơn phải che lửa bằng cả hai bàn tay và thân người của mình, châm tới lần thứ ba lửa mới bắt được vào đầu nhang, và khói nhang vừa bốc lên đã bị gió xé mỏng, bay là là trên mặt đá về phía biển. Khôi được cha trao cho cây nhang tiếp theo, như buổi lễ chiều ngày hai mươi chín trên chính bậc đá này. Và anh tự tay cắm cây nhang của mình thẳng vào lư hương bên cạnh những cây nhang của cha, hai tay vẫn còn hơi run vì gió lạnh, nhưng cây nhang đứng thẳng và cháy đều. Bác Tám nhìn hai cha con làm lễ, khẽ gật đầu, rồi cũng chắp tay cúi đầu về phía lư hương một lúc lâu. Như một người đảo đang làm lễ cho chính những người bạn đi biển của mình sắp ra khơi, chứ không chỉ đứng chứng kiến một buổi lễ của người khác.

Khi lời khấn vừa dứt, trong một khoảng lặng ngắn mà gió chiều cũng như vừa ngừng lại một nhịp, cây nhang ở giữa lư hương cong dần đoạn tàn ở đầu nhang. Rồi một mảng tàn nhang nhỏ rụng xuống, rơi thẳng xuống mặt tảng đá cổ bên dưới lư hương và nằm yên ở đó, trắng xám trên nền đá sẫm. Đó là lần tàn nhang rụng thứ 3.

Bác Tám là người lên tiếng trước, bằng giọng khẽ quen thuộc của ông trong những buổi lễ ở nơi này.

- Anh linh chứng giám đó con. - Bác nói với Khôi, mắt nhìn mảng tàn nhang trên mặt đá. - Ba lần làm lễ ở bậc đá này trong một chuyến đi, ba lần tàn rụng đúng lúc khấn xong. Người đảo coi đó là điều lành. Mình cứ giữ lòng mình cho ngay thẳng rồi ra khơi, còn lại để biển và trời tính.

Khôi cúi đầu nhìn mảng tàn nhang trên tảng đá cổ một lúc lâu. Anh không nói ra một kết luận nào, như anh đã học được cách không nói trong những ngày ở đảo này. Trong sổ ghi chép của riêng anh, buổi lễ chiều nay sẽ được ghi đúng như nó đã xảy ra. Lễ thắp nhang trước chuyến khơi làm trọn lúc mười lăm giờ bốn mươi, đủ hoa quả, trà và thuốc lá, tàn nhang rụng xuống tảng đá cổ ngay sau lời khấn, lần tàn nhang rụng thứ 3 của chuyến đi. Còn điều đó có nghĩa là gì cho đêm nay ngoài khơi, không ai trên bậc đá này nói chắc, và chính ông Sơn, người vừa khấn xong. Cũng là người đầu tiên quay lại với những việc thực tế của người đi biển ngay sau đó. Ông gói lại gói trà cẩn thận như cũ để mang về tàu, thu dọn đồ lễ cùng con trai và bác Tám, rồi cảm ơn chị Hạnh đã có mặt chứng kiến buổi lễ.

Chị Hạnh ghi vào sổ trực của khu di tích dòng ghi về buổi lễ. Giờ lễ mười lăm giờ bốn mươi, người làm lễ là thuyền trưởng Trần Văn Sơn của tàu cá Sóng Lành cùng con trai, trước chuyến khơi dài ngày trong ngày có dự báo sóng lớn. Chị ghi xong, khép sổ lại, rồi nói với hai cha con một câu chúc rất mực của người làm việc ở di tích này. Chúc hai cha con đi chuyến này chân cứng đá mềm, về tới bến an toàn, và nếu có dịp, sáng mai lại ghé khu di tích này thắp nhang tạ ơn. Ông Sơn đáp lời chị bằng một cái cúi đầu chậm, nói rằng đó cũng chính là điều hai cha con đã hẹn với nhau ở nhà trọ ban nãy, bên cạnh mâm lễ cá tươi đang để sẵn trên bờ.

Bốn người rời bậc đá khi nắng chiều đã xuống thấp và mặt biển trước cầu tàu động mạnh hơn thấy rõ, từng đợt sóng vỗ vào thân cầu tàu tung bọt trắng xóa lên tới gần những bậc đá thấp. Ông Sơn đi chậm lại ở bậc đá cuối cùng, đứng yên một lúc, mắt nhìn ra vùng biển xám xịt ngoài khơi nơi chuyến khơi của hai cha con sẽ bắt đầu trong hơn một giờ nữa, nơi sóng đang lên theo đúng lời dự báo từ buổi sáng. Rồi ông quay sang con trai, đặt tay lên vai anh, và nói câu mở đầu cho phần việc cuối cùng của hai cha con trên bờ trong ngày hôm nay.

- Lễ đã trọn rồi con. - Ông nói. - Giờ tới giờ ba dặn con những việc phải thuộc lòng trước khi tàu rời bến.

Chương khác

Xem thêm