Ánh Mắt Ma Gà Đất Lạng Sơn - Chương 1: Sương muối đổ xuống bản Nà Lừa từ lúc nào không hay.
Lan mở mắt ra khi trời còn chưa sáng hẳn, hơi lạnh len qua khe vách gỗ lùa vào buồng, chạm vào má như một bàn tay ướt. Cô kéo chăn bông đắp kín cổ, tay…
Nội dung chương
Lan mở mắt ra khi trời còn chưa sáng hẳn, hơi lạnh len qua khe vách gỗ lùa vào buồng, chạm vào má như một bàn tay ướt. Cô kéo chăn bông đắp kín cổ, tay đặt lên bụng. Đứa bé trong bụng đã bảy tháng, đêm qua đạp cả đêm, giờ nằm yên như một cục than ấm. Lan mỉm cười trong bóng tối.
Bốn tháng trước, cô còn là Nguyễn Thị Lan, cô giáo tiểu học ở một xã vùng thấp Bắc Giang, người Kinh chính gốc, chưa từng đặt chân lên vùng cao. Bốn tháng trước, cô còn chưa biết vị của rượu ngô men lá, chưa biết cách nhóm bếp củi sao cho lửa không khói, chưa biết nhà sàn rung lên thế nào khi gió đèo quật vào đêm đông. Giờ thì cô đã là con dâu nhà họ Hoàng, nhà giàu nhất bản Nà Lừa, xã vùng cao huyện Chi Lăng.
Nhà giàu nhất bản. Cái danh ấy đi kèm với ngôi nhà sàn ba gian to nhất, mái ngói âm dương phủ sương trắng mỗi sáng, cột gỗ lim đen bóng, và một sân rộng đủ phơi cả tấn ngô. Bố chồng cô, ông Hoàng Văn Kiên, từng là người đi buôn trâu bò khắp các chợ phiên. Mẹ chồng cô, bà Lục Thị Phiên, người Tày, nổi tiếng đảm đang, một tay quán xuyến cả nhà. Chồng cô, Hoàng Văn Đức, lái xe thuê chở hàng đường dài, tháng nào cũng gửi tiền về đều đặn.
Một gia đình tử tế. Ít nhất là nhìn từ ngoài vào.
Lan ngồi dậy, khoác áo bông, bước ra khỏi buồng. Sàn gỗ lim lạnh ngắt dưới chân. Gian giữa nhà sàn, bàn thờ tổ tiên đặt trang trọng, bát hương đầy tàn, hai cây nến đỏ cháy dở. Mùi trầm thoang thoảng. Cô đi ngang qua, khẽ cúi đầu chào như mọi sáng, rồi bước xuống cầu thang gỗ ra sân.
Cái lạnh ở Lạng Sơn tháng mười hai không giống cái lạnh ở Bắc Giang. Nó là cái lạnh ướt, lạnh dai, lạnh len vào tận xương. Hơi thở Lan phả ra thành khói trắng. Cả bản Nà Lừa còn chìm trong màn sương mù dày đặc, những ngôi nhà sàn ẩn hiện như những con thuyền mắc cạn. Đâu đó có tiếng gà gáy muộn, tiếng chó sủa văng vẳng từ cuối bản.
Cô quét sân. Đó là việc đầu tiên của nàng dâu mỗi sáng, bà Phiên đã dặn từ ngày đầu cô về. Chổi tre quét trên nền sân đất nện phát ra tiếng sột soạt đều đặn. Lá khô, cọng rơm, mấy hạt ngô rơi vãi. Lan quét cẩn thận, vừa quét vừa nghĩ đến buổi dạy chiều nay ở trường tiểu học bản. Mấy đứa nhỏ người Tày học trò của cô, mặt mũi đỏ ửng vì lạnh, vẫn cười toe mỗi khi cô đọc truyện cổ tích.
- Dậy sớm thế con?
Giọng bà Phiên vang lên từ trên nhà. Lan ngẩng đầu. Mẹ chồng cô đứng ở đầu cầu thang, áo chàm đã mặc chỉnh tề, tóc búi gọn, đôi mắt nhìn xuống. Đôi mắt ấy, mỗi lần nhìn vào, Lan lại thấy một cái gì đó khó tả. Sắc. Lạnh. Như mắt chim ưng nhìn con mồi từ trên cao.
- Dạ, con quét sân cho sạch, mẹ.
- Ừ. Quét xong vào ăn sáng. Cháo ngô còn nóng trong nồi.
Bà Phiên nói rồi quay vào. Lan nhìn theo bóng lưng bà, một cảm giác lạ chạy dọc sống lưng mà cô không gọi tên được. Từ ngày về làm dâu, bà Phiên đối xử với cô không tệ. Không mắng, không chửi, cơm nước đầy đủ, còn dặn cô đang mang thai thì đừng làm việc nặng. Nhưng có một khoảng cách vô hình giữa hai người, như một bức vách trong suốt mà Lan chạm vào là thấy lạnh.
Ăn sáng xong, Lan đi dạy. Trường tiểu học bản Nà Lừa nằm ở đầu bản, một dãy nhà cấp bốn lợp tôn, sân trường đầy sương. Mấy chục đứa trẻ ùa ra đón cô, miệng gọi "cô Lan ơi" ríu rít. Cô dạy chúng đọc, dạy chúng viết, dạy chúng hát những bài hát tiếng Kinh. Chiều về, mặt trời đã khuất sau dãy núi đá vôi, bản làng chìm vào thứ ánh sáng xám xịt của mùa đông vùng cao.
Bữa tối nhà họ Hoàng vẫn như mọi bữa. Cơm trắng, thịt lợn xào, canh rau cải, mắm ớt. Ông Kiên ngồi ở đầu mâm, ít nói như mọi khi, chân trái tật nguyền duỗi thẳng ra một bên. Đức gắp thức ăn cho vợ, hỏi han chuyện trường lớp. Mai, cô em chồng hai mươi hai tuổi, vừa ăn vừa lén nhìn điện thoại. Bà Phiên ngồi cuối mâm, ăn chậm rãi, thỉnh thoảng liếc nhìn Lan, ánh mắt dừng lại ở cái bụng bầu một thoáng rồi dời đi.
Lan để ý thấy, từ lúc cô mang thai lộ rõ, bà Phiên nhìn bụng cô nhiều hơn. Không phải cái nhìn của một bà mẹ chồng mong cháu. Mà là cái nhìn... săm soi. Như đang đếm ngày.
- Mai này, ăn xong rửa bát giúp chị dâu. - Bà Phiên nói.
- Dạ.
Đêm xuống nhanh ở vùng cao. Mới bảy giờ tối mà bản Nà Lừa đã tối om như nửa đêm. Nhà họ Hoàng thắp đèn dầu, ánh sáng vàng vọt hắt lên vách gỗ. Đức mệt sau chuyến xe dài, vào buồng ngủ sớm. Mai cũng về buồng mình. Ông Kiên ngồi hút thuốc lào ở gian giữa một lúc rồi tập tễnh vào buồng, tiếng chân khập khiễng nện trên sàn gỗ.
Lan nằm trong buồng, tay xoa bụng. Đứa bé lại đạp. Cô thì thầm:
- Ngoan nào con. Mai mẹ đưa con đi chợ phiên nhé.
Ngoài kia, gió đèo rít qua khe cửa. Tiếng lá khô xào xạc. Rồi Lan nghe thấy tiếng bước chân nhẹ trên sàn gỗ, đi về phía cuối nhà. Cô nín thở lắng nghe. Tiếng bước chân dừng lại. Rồi tiếng then cửa khẽ khàng.
Buồng tối góc nhà sàn. Cái buồng mà từ ngày về làm dâu, Lan chưa một lần được bước vào. Mai đã dặn cô ngay tuần đầu: "Chị đừng vào buồng đó. Mẹ cấm." Ông Kiên thì không bao giờ nhắc đến. Đức chỉ nói qua loa: "Buồng thờ riêng của mẹ, đừng động vào."
Lan nằm im, tai vểnh lên. Trong đêm yên tĩnh của bản vùng cao, mọi âm thanh đều rõ mồn một. Cô nghe thấy tiếng động lạ. Nhỏ thôi. Rất nhỏ.
Cục... cục... cục...
Như tiếng gà mổ thóc. Đều đặn. Kiên nhẫn. Vang lên từ buồng tối góc nhà.
Lan rùng mình. Nhà họ Hoàng có nuôi gà, một đàn gà thả vườn sau nhà, tối nào Đức cũng lùa vào chuồng trước khi ngủ. Tiếng mổ thóc này không phải từ chuồng gà. Nó phát ra từ trong nhà. Từ cái buồng khóa kín ấy.
Cục... cục... cục...
Tiếng mổ thóc dừng một lát, rồi lại tiếp tục. Lan kéo chăn trùm kín đầu, tim đập thình thịch. Cô tự nhủ chắc mình nghe nhầm. Chắc là tiếng chuột. Hoặc tiếng mọt gỗ. Nhà sàn cũ, mọt gỗ là chuyện thường.
Nhưng tiếng "cục cục" ấy cứ vang lên, đều như tiếng mõ, cho đến khi cô thiếp đi lúc nào không hay, trong giấc mơ chập chờn thấy một đôi mắt đỏ rực mở ra trong bóng tối, nhìn thẳng vào cô không chớp.
Chiều hôm đó, lúc Lan đi lấy củi sau bếp, cô bắt gặp một cảnh tượng khiến cô khựng lại.
Bà Phiên ngồi xổm bên chum nước, tay cầm một con gà mái đen. Không phải gà thường. Con gà đen tuyền từ mỏ đến chân, mắt đỏ như than hồng. Bà Phiên một tay giữ chặt cổ gà, một tay cầm dao lam cứa một đường ngọt lịm. Máu gà phun ra thành tia, bà hứng trọn vào chiếc bát sành sâu lòng mà đêm qua Lan thấy bà bưng, thứ chất lỏng đỏ sẫm sóng sánh đầy miệng bát.
Lan đứng sững ở góc bếp. Bà Phiên làm việc nhanh gọn, thuần thục như đã làm cả nghìn lần. Cắt tiết xong, bà nhúng con gà vào nước sôi, vặt lông thoăn thoắt, lông đen rơi lả tả xuống nền đất. Xong xuôi, bà bưng bát máu vào nhà, đặt lên chạn bếp, đậy một chiếc rá tre lên trên.
- Mẹ làm thịt gà à? Tối nay ăn gà hả mẹ?
Lan lên tiếng, cố giữ giọng tự nhiên. Bà Phiên quay lại, thoáng giật mình, nhưng rồi bình thản đáp:
- Ừ. Gà đen hầm thuốc bắc, bổ cho bà bầu. Con vào nhà đi, ngoài này lạnh.
Lan gật đầu bước đi, nhưng trong lòng gợn lên một thắc mắc. Gà hầm thuốc bắc thì máu gà phải đem nấu tiết canh hoặc bỏ đi, ai lại hứng cẩn thận vào bát rồi đậy rá tre như cất của quý? Và tại sao bà Phiên lại chọn đúng con gà đen tuyền kỳ lạ ấy?
Cô không dám hỏi thêm. Đôi mắt sắc lạnh của mẹ chồng lướt qua cô một cái, đủ để cô hiểu: đừng tò mò.
Sáng hôm sau, Lan hỏi Mai trong lúc hai chị em rửa rau ở giếng:
- Mai này, đêm qua em có nghe thấy tiếng gì lạ không? Như tiếng gà mổ thóc ấy.
Mặt Mai tái đi trông thấy. Cô bé nhìn quanh quất rồi ghé sát tai Lan, giọng run run:
- Chị... chị đừng hỏi. Cũng đừng nghe. Mẹ mà biết chị để ý...
- Biết thì sao?
Mai không trả lời. Cô bé cúi gằm mặt xuống chậu rau, hai tay run đến nỗi đánh rơi cả mớ rau muống xuống đất. Lan nhặt giúp em, lòng đầy hoang mang.
Chiều hôm đó, Lan cố ý đi ngang qua buồng tối. Cánh cửa gỗ đóng im ỉm, then cài từ bên trong. Một tấm rèm vải chàm cũ kỹ phủ kín cửa, mép rèm sờn rách, màu chàm đã bạc thành màu xám tro. Lan đứng nhìn một lúc, bỗng ngửi thấy một mùi lạ thoang thoảng từ khe cửa: mùi tanh. Như mùi máu tươi pha lẫn mùi lông gà ướt.
Cô vội bước đi, tim đập loạn. Đêm đó, cô không dám ngủ sớm. Cô nằm chờ. Và đúng như đêm qua, khi cả nhà đã yên giấc, tiếng bước chân nhẹ lại vang lên, đi về phía buồng tối. Tiếng then cửa. Rồi im lặng một lúc lâu.
Sau đó, tiếng "cục... cục... cục..." lại vang lên, đều đặn, kiên nhẫn, như thể có một con gà vô hình đang mổ thóc trong bóng tối, mổ mãi không ngừng, mổ vào tận trong giấc ngủ của Lan.
Cô nằm co ro trong chăn, một tay ôm bụng bầu, một tay bịt tai, mà tiếng mổ thóc vẫn len qua kẽ tay, len vào đầu, đều đặn như tiếng đếm ngược của một điều gì đó mà cô chưa biết tên.
Đêm ấy, lần đầu tiên sau bốn tháng về làm dâu, Nguyễn Thị Lan ước gì mình chưa từng đặt chân đến bản Nà Lừa.
Ngoài hiên, con chó nhà bỗng tru lên một tiếng dài thảm thiết, rồi im bặt như bị ai bịt mõm. Và trong buồng tối góc nhà sàn, tiếng "cục cục" vẫn vang lên, không nhanh không chậm, như đang chờ đợi một điều gì đó sắp đến.
---