BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 10: Khách lạ thuê trọ dài ngày
Đức tới nhà trọ ven đường dưới chân núi kiểm tra hành chính theo lịch phối hợp với xã. Chủ trọ đưa sổ lưu trú ra: hai người đàn ông lạ mới thuê phòng dài…
Nội dung chương
Đức tới nhà trọ ven đường dưới chân núi kiểm tra hành chính theo lịch phối hợp với xã. Chủ trọ đưa sổ lưu trú ra: hai người đàn ông lạ mới thuê phòng dài ngày từ mấy hôm trước, khai đi khảo sát đất trong vùng, đi xe bán tải có thùng phủ bạt kín. Giờ giấc ra vào của họ không đều, thường ra khỏi trọ lúc chiều tối và về rất khuya.
Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám. Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương. Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được.
Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng. Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào. Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại.
Anh đối chiếu giờ ra vào của hai vị khách với vệt bánh xe lạ ở bìa rừng và dấu cưa mới ngoài rìa rừng cấm. Các mốc giờ khớp nhau ở mức đáng chú ý: những đêm họ về khuya đều là những đêm tổ tuần tra ghi nhận dấu vết lạ quanh bìa rừng. Đức ghi toàn bộ vào sổ theo dõi, nhưng anh biết khớp giờ giấc chưa đủ căn cứ để kiểm tra thùng xe của họ.
Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường. Suối trong rừng cấm chảy xiết hơn sau mưa, nước đục màu đất, cuốn theo lá khô và cành nhỏ trôi về phía hạ lưu. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi.
Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo. Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương. Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một.
- Chủ trọ cho tôi xem sổ lưu trú mấy hôm nay. Hai vị khách thuê dài ngày ở phòng cuối dãy là người ở đâu tới vậy?
- Dạ, họ khai đi khảo sát đất, anh Đức. Thuê hẳn nửa tháng, trả tiền trước, ít nói chuyện với ai.
- Họ thường ra vào giờ nào? Có mang theo đồ nghề gì đáng chú ý không?
- Thường đi lúc chiều, về khuya lắm. Đồ thì để hết trong thùng xe phủ bạt, tôi cũng không thấy rõ.
- Vậy tôi ghi lại như thế. Có thay đổi gì về khách, ông báo cho xã giúp tôi một tiếng nhé.
Anh đi một vòng quanh nhà trọ, quan sát chiếc xe bán tải đậu ở sân sau. Thùng xe phủ bạt buộc chặt, xung quanh không có đồ nghề nào để lộ. Hai vị khách không có mặt ở trọ lúc đó. Đức ghi lại biển số xe, đặc điểm xe và vị trí đậu, rồi dặn chủ trọ nếu khách có thay đổi lịch lưu trú thì báo cho xã và cho tổ kiểm lâm.
Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay. Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi.
Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn. Bà Hoa không quen giấy tờ hành chính, nhưng sổ vía của miếu thì bà thuộc từng trang, từng dòng, từng tên người. Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh.
Buổi tối, Đức cùng tổ viên quay lại nhà trọ một lần nữa với ý định quan sát thêm. Chiếc xe bán tải đã rời trọ từ lúc nào, phòng của hai vị khách vẫn khóa, chủ trọ nói họ đi việc ngoài huyện và chưa hẹn giờ về. Đức đứng ở sân trọ nhìn vệt bánh xe mới trên nền đất ướt, nhận ra mình vừa mất dấu chiếc xe ngay trong lần theo dõi đầu tiên.
Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau. Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc.
Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Trong đêm khuya, mọi âm thanh nhỏ đều nghe rõ hơn ban ngày: tiếng lá rơi, tiếng cành khô gãy, tiếng bước chân xa. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió.
Về lán, anh bổ sung vào sổ theo dõi: hai người lạ đầu tiên chính thức vào danh sách cần theo dõi của kiểm lâm, gắn với xe bán tải thùng phủ bạt và nhà trọ ven đường. Anh khoanh tròn dòng ghi chú cuối trang: nhóm này di chuyển có tính toán, tránh giờ tuần tra quen thuộc, cần đổi cách theo dõi từ tuần sau.
Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều. Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản. Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên.
Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm. Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình.
Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi. Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu.
Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ. Người trẻ trong bản đi làm ăn xa nhiều, nhưng mùa lễ vía và mùa bão thì lần lượt quay về, bản lại đông như cũ.
Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc. Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm. Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng.
Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ. Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ. Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc.
Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà. Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào.
Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc. Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Điểm trường của bản nằm ở khoảng đất cao giữa bản, mái tôn mới lợp lại sau mùa bão năm trước, sân trường quét sạch.
Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà. Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt. Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ.
Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào. Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước.
Đêm đó, Đức ngồi ở lán xem lại sổ theo dõi, hai trang giấy về người lạ nằm cạnh bản đồ tuần tra có khoanh vùng dấu cưa và vệt bánh xe. Mọi thứ mới là những mảnh rời, chưa thành một bức tranh rõ ràng, nhưng người làm nghề như anh biết rằng khi các mảnh rời bắt đầu khớp nhau theo giờ giấc, thì việc lớn ở rừng cấm chỉ còn là vấn đề thời gian.