BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 1: Tiểu Đạo Sĩ Trong Rừng Trúc

Sáng ngày mười hai tháng mười năm Dân quốc thứ hai mươi bốn. Sương còn phủ kín rừng trúc trên núi Nga Mi thì Lý Thanh Huyền đã dậy quét sân cổ miếu. Chổi…

Nội dung chương

Sáng ngày mười hai tháng mười năm Dân quốc thứ hai mươi bốn. Sương còn phủ kín rừng trúc trên núi Nga Mi thì Lý Thanh Huyền đã dậy quét sân cổ miếu. Chổi tre của anh lướt trên nền đá xanh từng đoạn ngắn, gom lá trúc khô và bụi đất lọt qua khe đá vào một góc sân, tiếng quét đều đặn trong không khí lạnh khiến cả ngôi miếu nghìn năm như còn ngái ngủ. Anh năm nay mười chín tuổi, theo sư phụ Vương Thủ Nhất học đạo Mao Sơn từ nhỏ, ở lại miếu đã nhiều năm mà mỗi buổi sớm vẫn giữ thói quen đi một vòng quanh sân trước khi mặt trời lên khỏi đỉnh núi.

Cổ miếu nằm khuất trong rừng trúc, tường đá rêu phong, mái ngói cong phủ một lớp lá khô của nhiều mùa. Từ ngoài nhìn vào, miếu không lớn, chỉ có chính điện ở giữa, gian tháp đá ở phía trong chính điện, kinh các ở bên trái và dãy nhà bếp thấp ở phía sau. Song người trong vùng đều biết ngôi miếu này đã đứng trên núi từ rất lâu, qua bao đời trụ trì, bao mùa mưa bão mà cột kèo vẫn nguyên, là chốn nương náu tinh thần của dân làng dưới chân núi. Tuần này, trong miếu treo vải trắng, hương khói không dứt, vì cổ miếu đang trong tuần tang của cố hòa thượng Thích Viên Giác.

Thanh Huyền quét xong khoảng sân trước chính điện thì dừng lại nhìn lên. Trong chính điện, tượng Phật ngồi trên tòa sen đá, phía sau tượng là gian tháp đá nhỏ, nơi đặt viên xá lợi ngọc bích của cố hòa thượng. Anh chưa từng được mở tháp, cũng chưa từng được phép chạm vào niêm tháp. Việc của anh trong tuần tang này, như sư phụ đã dặn từ hôm qua, là canh gian tháp, giữ cho đèn tháp không tắt, hương trên bàn thờ không đứt. Và ghi vào sổ trực mọi việc lạ dù là nhỏ nhất xảy ra quanh gian tháp.

Chu Phúc Sinh, hương công của miếu, từ nhà bếp bước ra với một ấm nước nóng trên tay. Ông năm nay sáu mươi ba tuổi, lưng đã hơi còng, làm việc ở miếu còn lâu hơn cả tuổi của Thanh Huyền. Ông đặt ấm nước xuống hiên, nhìn khoảng sân vừa quét sạch rồi gật đầu.

- Sân sạch rồi thì vào ăn chút cháo. - Chu Phúc Sinh nói. - Tuần tang còn dài, người canh tháp phải giữ sức.

- Con ăn sau cũng được, bác Phúc Sinh. - Thanh Huyền đáp. - Sư phụ dặn con phải xem lại sổ trực trước giờ thắp hương buổi sáng.

Ông hương công không ép, chỉ rót cho anh một bát nước nóng rồi lặng lẽ đi kiểm tra chuông miếu treo ở góc sân. Tiếng chuông chưa đánh, chỉ khẽ rung khi ông chạm tay vào thành đồng, âm thanh trầm và ngắn, tan ngay vào rừng trúc. Thanh Huyền dựng chổi vào chân tường, rửa tay ở chum nước mưa rồi bước vào chính điện.

Trong điện, ánh sáng buổi sớm lọt qua khe cửa sổ cao, rơi thành từng vệt mỏng trên nền gạch. Mùi trầm hương của tuần tang còn vương dày, quyện với mùi gỗ cũ và mùi đá ẩm. Thanh Huyền thắp ba nén hương mới trước tượng Phật, cắm vào lư đồng, rồi đứng lặng một lúc nhìn lên gian tháp đá ở phía sau. Tháp không cao, thân tháp bằng đá xám, cửa tháp nhỏ khép kín, trên cửa dán niêm giấy đỏ của ni sư Lâm Diệu Liên. Qua khe cửa tháp, anh không thấy gì ngoài bóng tối, nhưng anh biết bên trong, trên bảo tọa đá, viên xá lợi ngọc bích đang nằm cố định ở đó, từ ngày an vị tới nay chưa từng rời khỏi chỗ.

Vương Thủ Nhất bước vào điện khi Thanh Huyền đang ghi sổ. Lão đạo sĩ năm nay bảy mươi hai tuổi, dáng người gầy, râu bạc dài tới ngực, chân trái đi hơi chậm vì một trận ốm từ năm trước để lại. Ông mặc đạo bào xám đã sờn ở vạt, tay cầm một chuỗi tràng hạt gỗ mun bóng loáng vì nhiều năm lần hạt. Ông đứng bên gian tháp một lúc, đưa tay sờ nhẹ lên mép niêm giấy, thấy niêm còn nguyên mới quay sang Thanh Huyền.

- Từ hôm nay, việc canh gian tháp trong suốt tuần tang giao cho con. - Vương Thủ Nhất nói chậm rãi. - Ban ngày con phụ việc điện thờ, ban đêm con phải có mặt ở gian tháp theo lệ canh. Đèn tháp không được tắt, niêm tháp không được động vào. Có việc gì lạ, dù nhỏ, con ghi vào sổ trực và báo ngay cho ta hoặc ni sư Diệu Liên.

- Đệ tử nhớ rồi, thưa sư phụ. - Thanh Huyền đáp, hai tay nâng cuốn sổ trực bìa vải đã cũ.

Cuốn sổ trực này là sổ của miếu, ghi việc trực từng ngày, ai canh gian nào, đèn dầu còn bao nhiêu, cửa miếu đóng mở lúc nào. Vương Thủ Nhất tự tay trao sổ cho Thanh Huyền ngay trong chính điện sáng nay, trước tượng Phật và trước gian tháp. Đó là chứng từ rõ ràng nhất cho việc giao canh: từ giờ, mọi dòng ghi về gian tháp trong tuần tang đều qua tay Thanh Huyền, và anh phải chịu trách nhiệm về từng dòng chữ ấy.

Trước khi giao sổ, sư phụ còn dặn thêm về nếp trực của miếu trong tuần tang. Mỗi ngày, người canh tháp phải dậy trước giờ thắp hương buổi sáng, kiểm tra đèn trong gian tháp, xem niêm trên cửa tháp còn nguyên hay đã bong mép, rồi mới được làm việc khác. Buổi trưa phải thay nước trên bàn thờ, buổi chiều phải châm thêm dầu vào đèn tháp cho đủ cháy tới sáng, và buổi tối phải đi một vòng quanh sân, nhìn lại cửa chính, nhìn lại tường trúc. Nghe tiếng rừng một lúc rồi mới vào gian tháp. Những việc ấy nghe qua tưởng nhỏ, nhưng sư phụ nói người giữ miếu chính là người giữ những việc nhỏ ấy không sai một ngày nào. Vì miếu cổ sống được nghìn năm không phải nhờ việc lớn. Mà nhờ từng ngày trực đều đặn như thế.

Thanh Huyền nghe mà ghi nhớ từng lời. Anh biết sức mình còn non, đạo hạnh chưa sâu, kinh sách thuộc chưa nhiều, nhưng việc canh tháp trong tuần tang là việc sư phụ tin mới giao. Trong lòng anh có một chút lo lắng lặng lẽ, lo mình ngủ quên trong đêm, lo đèn tháp tắt mà không hay, lo ghi sót một việc lạ vào sổ. Song anh không nói ra. Anh chỉ mở cuốn sổ ra xem lại những trang trực của các tuần trước, thấy nét chữ của người trực trước ngay ngắn và đầy đủ, từ giờ giấc tới lượng dầu đèn đều ghi rõ, lòng càng thêm cẩn trọng.

Ông sư phụ còn dẫn anh đi một vòng quanh chính điện, chỉ rõ từng vị trí phải nhớ. Gian tháp đá ở phía trong điện, lưng tháp dựa vào vách đá của núi, mặt tháp hướng ra tượng Phật. Cửa chính của miếu ở ngoài sân là cửa gỗ lim hai cánh, ban đêm cài chốt đồng, là lối ra vào duy nhất của sân miếu. Kinh các ở phía trái điện giữ sách cổ, không ai được tự ý vào khi chưa có lời của sư phụ. Nhà bếp và kho dầu ở phía sau, do Chu Phúc Sinh giữ. Thanh Huyền nghe và ghi từng mục vào sổ trực bằng nét chữ nắn nót: vị trí tháp đá chứa xá lợi trong chính điện, vị trí cửa chính gỗ lim của miếu, lệ đèn tháp cháy suốt đêm. Lệ niêm tháp chỉ do ni sư Diệu Liên giữ.

Ghi xong, anh theo sư phụ ra sân. Nắng đã lên cao hơn, sương trong rừng trúc tan dần thành từng mảng mỏng trôi ngang thân trúc. Từ sân miếu nhìn xuống, con đường mòn đá uốn quanh sườn núi rồi mất hút vào rừng, và xa hơn nữa, thấp hơn nữa, là thung lũng sâu nằm khuất dưới chân núi Nga Mi. Thung lũng ấy quanh năm mù sương, buổi sáng chỉ thấy một biển sương trắng đục cuồn cuộn giữa hai vách núi, không thấy đáy, chỉ nghe tiếng suối chảy rì rầm vọng lên từ rất xa. Dân làng dưới chân núi ít ai xuống thung lũng khi trời đã tối, phần vì đường trơn, phần vì rừng trúc dưới đó rậm và lạnh khác thường.

Thanh Huyền đứng ở mép sân nhìn xuống biển sương ấy một lúc lâu. Anh đã nghe kể nhiều chuyện về thung lũng sâu, chuyện người đi rừng lạc trong sương ba ngày mới tìm được đường ra, chuyện tiếng thú kêu dưới thung vọng lên nghe như tiếng người. Nhưng trong buổi sáng đầu tiên nhận việc canh tháp, những chuyện ấy đối với anh chỉ là chuyện kể của người già, xa như tiếng suối dưới đáy vực. Việc gần nhất với anh lúc này là gian tháp sau lưng, là cuốn sổ trực trong tay, là ngọn đèn dầu không được để tắt trong những đêm sắp tới.

Chu Phúc Sinh lúc này đã kiểm tra xong chuông miếu, quay vào bếp chuẩn bị cơm trưa cho tuần tang. Khói bếp bốc lên mỏng và thẳng trong gió sớm, mùi cháo gạo và mùi củi trúc lan khắp sân. Vương Thủ Nhất đứng bên Thanh Huyền, cũng nhìn xuống thung lũng một lúc, rồi ông nói một câu mà Thanh Huyền nhớ rất lâu về sau.

- Tuần tang này, miếu phải yên tĩnh hơn mọi năm. - Vương Thủ Nhất nói, giọng trầm xuống. - Vì người vừa mất là người giữ yên cả ngọn núi này.

Thanh Huyền không hỏi thêm. Anh hiểu trong câu nói ấy có trọng lượng của một đời trụ trì. Cố hòa thượng Thích Viên Giác đã ở ngôi miếu này rất lâu, lâu tới mức người làng dưới chân núi chỉ nhớ núi Nga Mi có miếu là có hòa thượng. Nay ông đã đi, tuần tang còn chưa qua, cả ngôi miếu như đang nín thở giữ một khoảng lặng chung. Thanh Huyền cúi đầu, ôm cuốn sổ trực vào ngực, quay vào chính điện thắp lại nén hương vừa tàn. Bắt đầu ngày trực đầu tiên của mình trong tuần tang với gian tháp đá lặng im sau lưng tượng Phật và biển sương trắng vẫn cuồn cuộn dưới thung lũng sâu ngoài sân.

Chương khác

Xem thêm