BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 31: Miếu Chuẩn Bị Qua Mùa Bão
Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, cổ miếu trong rừng trúc núi Nga Mi thức dậy sớm hơn lệ thường một canh giờ. Trời chưa sáng hẳn, sương trắng còn nằm…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, cổ miếu trong rừng trúc núi Nga Mi thức dậy sớm hơn lệ thường một canh giờ. Trời chưa sáng hẳn, sương trắng còn nằm trên mặt đá sân, mà nhà bếp đã đỏ lửa, tiếng dao thớt của Chu Phúc Sinh đã vang đều trong bếp. Và tiếng chổi của Phương Tiểu An đã quét qua bậc thềm chính điện theo những nhát ngắn quen thuộc Lý Thanh Huyền khoác áo, mở sổ trực của ngày mới. Ghi dòng đầu tiên theo lời dặn của Vương Thủ Nhất từ đêm hôm trước: từ hôm nay, miếu chuẩn bị qua mùa bão. Mọi việc làm trong ngày đều phải làm như làm cho một đêm dài sắp tới mà chưa ai biết nó sẽ dài tới đâu.
Việc đầu tiên của buổi sáng là mái chính điện. Chu Phúc Sinh bắc thang gỗ lên hiên, Thanh Huyền leo lên theo ông, mang theo một bó ngói dự phòng đã để sẵn trong kho từ sau tuần tang và một cuộn dây lạt mới. Mái chính điện của cổ miếu đã qua nhiều mùa mưa, ngói ở phía hứng gió từ thung lũng sâu là phía mòn nhất. Có mấy viên đã nứt chân và lỏng tới mức chỉ cần một đợt gió lớn quất qua là có thể bật lên rồi rơi xuống sân. Hai người đi dọc theo hàng ngói từ đầu hồi phía đông sang đầu hồi phía tây. Tay gõ nhẹ từng viên, tai nghe tiếng kêu để phân biệt viên còn chắc với viên đã rỗng ruột vì mục. Viên nào lỏng thì nhấc lên, quét sạch rêu và đất đọng dưới chân ngói, lót lại cho khít rồi buộc thêm lạt qua lỗ ngói xuống đòn tay. Viên nào nứt thì thay hẳn bằng viên dự phòng, viên cũ mang xuống để ở góc sân, không vứt đi vội vì Chu Phúc Sinh nói ngói cũ của miếu dù nứt vẫn còn dùng được vào việc chèn chân tường khi đất sạt.
Trong lúc hai người làm việc trên mái, Lâm Diệu Liên ở dưới sân chỉ lên từng chỗ bà đã đánh dấu từ chiều hôm trước: một chỗ ở góc điện phía sau tượng Phật, một chỗ ngay trên gian tháp. Và một chỗ ở hiên nơi Thanh Huyền vẫn ngồi ghi sổ trực. Bà nói mái miếu không cần đẹp trong những ngày này, chỉ cần không dột xuống tháp, không dột xuống tượng, và không dột xuống chỗ người ngồi canh trong đêm.
Tiểu An phụ việc ở dưới, chuyền ngói lên bằng rổ buộc dây thừng, đếm từng viên để không lẫn. Cậu bé mười hai tuổi làm chậm hơn thường lệ, vì Thanh Huyền dặn mọi việc chuẩn bị bão đều phải làm chắc tay hơn là làm nhanh tay. Khi hàng ngói phía hứng gió đã khít lại, Chu Phúc Sinh ngồi xuống trên sống mái, nhìn xuống sân còn ướt sương, rồi nói công của mái này không nằm ở ngói mới. Mà nằm ở chỗ người trong miếu đã chịu khó leo lên xem nó trước khi trời đổ xuống đầu họ.
Việc thứ hai là dầu đèn cho gian tháp. Đèn tháp là ngọn đèn không được tắt trong bất cứ đêm canh nào, và trong những ngày bão sắp tới, nó càng không được để cạn dầu giữa đêm vì gió lùa hay vì người trực quên châm thêm. Lâm Diệu Liên mở kho dầu của miếu, nơi những bình dầu được xếp theo hàng trên kệ gỗ sát tường, bình nào đã dùng dở thì có một vệt vôi đánh dấu ở miệng bình. Bà cùng Thanh Huyền kiểm từng bình, lắc nhẹ nghe tiếng dầu sóng sánh bên trong, ngửi mùi dầu để biết bình nào còn tốt, bình nào đã để lâu tới mức mùi bắt đầu chua. Dầu tốt được dồn về phía gian tháp trước tiên, tính theo lệ mỗi đêm canh dùng hết một phần dầu nhất định. Rồi nhân lên cho những đêm chưa biết sẽ kéo dài bao nhiêu ngày nếu đường núi bị cắt và dầu dưới thôn không đưa lên được nữa.
Thanh Huyền ghi vào sổ trực số bình dầu được khóa riêng cho gian tháp, đặt ở gian trong sát tháp chứ không để chung với dầu bếp. Anh đặt thêm hai cây đèn dự phòng đã lau sạch tim đèn ở góc gian tháp, cùng diêm khô gói trong giấy dầu. Diệu Liên gật đầu và nói dầu của gian tháp từ nay tới hết bão không ai được mượn sang việc khác, dù bếp có thiếu hay sân có tối.
Việc thứ ba là cửa chính gỗ lim và chốt đồng của nó. Đây là việc Chu Phúc Sinh giữ chặt nhất, và cũng là việc ông làm chậm nhất trong buổi sáng. Hai cánh cửa gỗ lim nghìn năm của cổ miếu được mở ra rồi đóng lại ba lần trước mặt Thanh Huyền và Tiểu An. Lần mở thứ nhất để xem bản lề có rít hơn thường lệ không. Lần mở thứ hai để xem hai cánh có còn khép khít nhau ở đường giữa như lời ông đã dạy Thanh Huyền từ ngày mười hai tháng mười không. Khi ông nói cửa này khép lại thì không một kẽ hở nào lọt được ánh đèn từ trong sân ra ngoài. Lần mở thứ ba là để thử chốt đồng. Chu Phúc Sinh cài chốt, lắc mạnh hai cánh từ phía trong, rồi ra phía ngoài đẩy thử bằng vai, nghe tiếng đồng kêu trong ổ chốt và tiếng gỗ chịu lực đều khắp hai cánh. Ông tháo chốt ra, lau sạch bụi và dầu cũ trong ổ bằng một mảnh vải khô, tra lại dầu mới vừa đủ để chốt trượt êm mà không lỏng. Rồi cài lại một lần cuối và để nguyên như vậy cho tới giờ đóng cửa buổi tối.
Thanh Huyền nhìn hai cánh cửa trong lúc hương công làm việc và nhớ lại dòng ghi của chính mình trong sổ trực ngày đầu tiên tới miếu: cửa gỗ lim là tuyến phòng thủ duy nhất của sân miếu. Sáng nay dòng ghi ấy hiện ra trước mắt anh không còn là một câu ghi cho có lệ nữa. Lá bùa dự phòng cuối cùng của miếu đã cháy xém trên cửa vào sáng hôm qua, và từ hôm qua cửa chỉ còn chốt đồng và sức gỗ. Việc kiểm tra sáng nay vì thế không phải là việc xem cửa còn tốt không theo thói quen. Mà là việc xác nhận trước mặt nhau rằng thứ duy nhất còn đứng giữa sân miếu và rừng trúc ngoài kia vẫn còn chịu được một đêm gió lớn. Ít nhất là ở mức một cánh cửa gỗ lim nghìn năm vẫn phải chịu được theo lời người giữ nó đã nói từ đầu tháng.
Chu Phúc Sinh như đoán được ý nghĩ ấy. Ông đặt tay lên mặt gỗ ẩm vì sương sớm, nói cửa này đã đứng qua mấy trăm mùa bão của núi Nga Mi, có mùa bão lớn hơn đợt này nhiều. Có đêm gió bẻ gãy cả một khoảnh trúc sau miếu mà sáng ra cửa vẫn khép yên trong ổ chốt của nó. Nhưng ông cũng nói ngay sau đó, giọng chậm lại, rằng cửa gỗ cũng như người già trong miếu. Nó chịu được tới đâu là nhờ người giữ nó biết xem nó mỏi ở chỗ nào trước khi nó mỏi hẳn. Ông chỉ cho Thanh Huyền một vệt gỗ hơi sậm màu ở chân cánh cửa phía trái, nói chỗ ấy ngấm nước nhiều năm rồi, chưa mục nhưng đã mềm hơn phần gỗ xung quanh. Và trong những đêm sắp tới nếu có việc gì xảy ra với cánh cửa này thì nhiều phần nó sẽ bắt đầu từ chỗ mềm ấy trước nhất Thanh Huyền ghi cả vệt gỗ ấy vào sổ trực. Ghi rõ vị trí của nó ở chân cánh trái, không thêm một lời suy đoán nào về việc nó sẽ ra sao trong đêm bão.
Việc cuối cùng của buổi sáng là kinh các. Kinh sách của cổ miếu được giữ trên những kệ gỗ sát tường, kệ dưới cùng chỉ cách nền nhà một khoảng thấp, và trong những mùa mưa lớn trước đây nước từng tràn qua ngưỡng cửa kinh các khi sân ngập. Làm ướt chân mấy hộp sách để thấp nhất. Sáng nay Thanh Huyền cùng Tiểu An và Diệu Liên dời toàn bộ sách ở kệ dưới cùng lên các kệ cao. Dời thêm những hộp sách đặt trên bàn thấp ở giữa phòng lên mặt án thư. Và lót thêm những phiến gỗ khô dưới chân các kệ còn lại để nếu nước có vào tới nền thì chân kệ không ngâm trong nước suốt đêm. Sách Bạch Trạch Đồ ở ngăn riêng của nó được Thanh Huyền kiểm tra một lần bằng mắt, hộp sách vẫn khô, khóa hộp vẫn yên. Anh không mở nó ra trong buổi sáng bận rộn này vì sư phụ đã dặn sách chỉ mở khi có việc cần đối chiếu, không mở chỉ để yên lòng.
Khi việc trong kinh các xong, mặt trời đã lên quá ngọn trúc và sương trên sân đã tan gần hết. Cả miếu ngồi xuống ăn bữa trưa muộn trong nhà bếp. Bữa ăn đơn sơ như mọi ngày nhưng Chu Phúc Sinh nấu nhiều cơm hơn lệ thường và nói từ hôm nay bếp của miếu nấu theo lệ trữ bão: cơm nấu dư một phần để nguội dành cho người trực đêm. Nước sôi chứa đầy các bình đất, rau khô và đậu khô trong kho được kiểm lại số lượng đủ cho nhiều ngày không xuống núi. Diệu Liên nói thêm rằng từ chiều nay, mọi người trong miếu ăn ngủ đều phải tính theo nhịp của bão, không ai làm việc riêng lẻ ở ngoài sân sau khi trời tối. Và mọi việc cần ra ngoài tường miếu đều phải xong trước khi nắng chiều tắt hẳn.
Ăn xong, Thanh Huyền đi một vòng cuối quanh miếu cùng Chu Phúc Sinh: máng nước ở hiên đã thông, củi khô đã dồn lên gác cao, dây buộc cửa sổ gian tháp đã thay mới. Ở cửa ngách phía sau, ông cài thử chốt và dặn từ nay cửa ngách khóa chặt suốt những ngày bão. Đi tới trước cửa chính lần nữa, hai người dừng lại.
Chu Phúc Sinh nhìn cánh cửa rất lâu rồi mới nói, như nói cho chính mình nghe nhiều hơn là nói với người đứng bên cạnh.
- Cửa lim này mà còn giữ không nổi, thì cả miếu chỉ còn biết trông vào nhau thôi.
Thanh Huyền không đáp ngay. Anh ghi vào sổ trực dòng cuối của buổi sáng ngày hai mươi chín: công việc chuẩn bị bão đã xong phần chính, mái chính điện đã gia cố, dầu đèn gian tháp đã trữ riêng. Cửa gỗ lim và chốt đồng đã được kiểm tra lần cuối trong điều kiện bình thường, kinh sách đã dời lên kệ cao Anh đóng sổ lại, đứng yên trước cửa chính một lúc. Nghe tiếng trúc ngoài tường bắt đầu xào xạc khác hẳn tiếng trúc của những buổi trưa yên tĩnh trước đây trong tháng mười, và biết rằng từ chiều nay. Cổ miếu sẽ không còn một buổi chiều bình thường nào nữa cho tới khi mùa bão đi qua.