BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 34: Người Làng Sơ Tán Xuống Núi

Chiều ngày ba mươi tháng mười, Lý Thanh Huyền đứng ở hiên chính điện nhìn xuống đường mòn qua một khoảng sân đã vắng đi hai người. Triệu Đại Sơn và Ngô…

Nội dung chương

Chiều ngày ba mươi tháng mười, Lý Thanh Huyền đứng ở hiên chính điện nhìn xuống đường mòn qua một khoảng sân đã vắng đi hai người. Triệu Đại Sơn và Ngô Trường Canh xuống núi ngay sau bữa trưa sớm theo lời dặn của Vương Thủ Nhất, đi cùng nhau không tách đoàn. Mang theo lời của miếu về cho thôn: người già và trẻ nhỏ phải rời thôn ngay trong buổi chiều nay. Xuống thị trấn lánh qua đợt bão và qua những ngày đàn cáo còn tập kết ở thung lũng sâu. Thanh Huyền không xuống thôn cùng họ. Việc của anh chiều nay ở lại trên miếu này. Trong một buổi họp ngắn mà sư phụ đã hẹn ngay sau khi hai người kia rời sân: buổi họp chốt lại danh sách những người sẽ ở lại cổ miếu trong những ngày bão sắp tới.

Trong chính điện buổi chiều ấy có bốn người: Vương Thủ Nhất, Lý Thanh Huyền, Lâm Diệu Liên vừa lên từ gian tháp sau khi kiểm niêm buổi chiều, và Hà Tú Anh. Cô giáo tiểu học hai mươi bảy tuổi đã ở lại miếu chép kinh từ ngày mười tám tháng mười. Chiều nay cô được mời vào chính điện không phải với tư cách khách chép kinh nữa, mà với tư cách một người phải tự quyết định mình sẽ ở đâu trong những ngày bão sắp tới.

Sư phụ mở đầu buổi họp bằng việc nói rõ tình hình của thôn như trưởng thôn đã thưa trước khi xuống núi. Ở dưới thôn, theo lời Trường Canh dặn lại trước lúc đi, việc sơ tán đã được bàn từ ngày báo bão: phần lớn người già và trẻ nhỏ của thôn sẽ xuống thị trấn ngay trong buổi chiều nay. Đi thành đoàn có thanh niên khỏe mạnh đi kèm đầu và cuối đoàn, mang theo gạo muối đủ mấy ngày và chăn ấm cho người già. Những nhà ở giữa thôn có nền cao sẽ khóa cửa để trống. Trường học của thôn, nơi Tú Anh vẫn dạy học mỗi ngày trước khi lên miếu chép kinh. Sẽ đóng cửa từ hôm nay và mở ra làm nơi ở tạm ở phía thị trấn cho các gia đình có trẻ nhỏ đi theo đoàn sơ tán. Theo lời bàn của thôn với người ở thị trấn đã xong từ hôm qua. Người làng không đi hết. Hai thanh niên của làng, những người khỏe nhất và quen đường núi nhất trong số trai tráng còn ở lại, sẽ ở lại bờ suối phía thôn giữ thôn trống: họ ngủ ở căn chòi cao ở đầu cầu gỗ. Giữ việc trông nhà cho cả thôn, quan sát nước suối dâng trong những ngày mưa và giữ một tiếng mõ báo động nếu có việc gì xảy ra ở thôn trống trong đêm. Việc giữ thôn trống ấy đã được trưởng thôn giao rõ cho hai người ấy trước mặt nhiều người làng, không phải việc của miếu và không đổi được trong buổi chiều nay.

Nói xong việc của thôn, sư phụ chuyển sang việc của miếu, và ông nói chậm hơn. Ông nói cổ miếu trong những ngày bão tới không thể để trống, vì tháp xá lợi không phải là một vật có thể khóa cửa miếu rồi bỏ đó mà đi. Niêm tháp đã khóa lần cuối trước bão và lệ giữ tháp đòi hỏi trong miếu phải luôn có người, có đèn tháp cháy mỗi đêm, có người ghi sổ trực mỗi ngày. Vì thế miếu phải có một nhóm người ở lại vừa đủ để giữ hết các việc ấy.

Rồi ông đọc danh sách.

Ông đọc chậm, từng tên một, và sau mỗi tên ông nói rõ phần việc của người ấy trong những ngày ở lại, như cách ông vẫn khóa mọi việc của miếu vào lời nói trước mặt nhiều người rồi mới ghi vào sổ. Lý Thanh Huyền, tiểu đạo sĩ giữ miếu, người canh tháp và ghi sổ trực. Vương Thủ Nhất, sư phụ giữ sách và giữ lệ của miếu. Lâm Diệu Liên, ni sư giữ niêm tháp, người duy nhất có quyền kiểm tháp. Chu Phúc Sinh, hương công giữ chốt cửa gỗ lim, bếp và chuông miếu. Hà Tú Anh, cô giáo chép kinh, người giữ việc chép sổ phụ và phụ việc trong chính điện. Triệu Đại Sơn, tiều phu quen rừng trúc và thung lũng, người gác vòng ngoài của sân miếu. Ngô Trường Canh, trưởng thôn, người giữ việc liên lạc với thôn và đếm người trong miếu mỗi tối. Và Phương Tiểu An, tiểu sa di phụ việc gian tháp.

Đúng tám người.

Thanh Huyền đếm lại trong đầu khi sư phụ đọc xong, rồi đếm lại một lần nữa khi anh ghi danh sách vào sổ miếu theo lời đọc ấy. Tám người. Không hơn một người, không thiếu một người. Anh ghi rõ trong sổ rằng đây là danh sách người ở lại cổ miếu trong những ngày bão, được chốt vào chiều ngày ba mươi tháng mười trước mặt bốn người có mặt trong chính điện. Và hai người trong danh sách đang ở dưới thôn làm việc sơ tán sẽ quay lên miếu trước khi trời tối hẳn trong cùng ngày hôm nay Anh ghi thêm một dòng theo lời dặn của sư phụ. Dòng mà ông bảo phải ghi ngay dưới danh sách và không được sửa sau này nếu không có mặt đủ người trong miếu: sau buổi chiều hôm nay. Không thêm người nào lên miếu nữa. Đường núi sắp bị bão cắt, thôn đã sơ tán, và danh sách ở lại của miếu đã khóa như niêm tháp đã khóa, không mở ra thêm vì bất cứ lời xin nào tới muộn.

Lâm Diệu Liên nghe xong danh sách, hỏi một câu duy nhất về Tiểu An. Bà hỏi cậu bé mười hai tuổi có nên xuống thị trấn cùng đoàn trẻ nhỏ của thôn không, vì tuổi của cậu vốn thuộc về phía những người được sơ tán trước nhất theo lệ của thôn. Sư phụ đáp rằng ông đã nghĩ tới việc ấy từ hôm qua và đã hỏi thẳng Tiểu An trong buổi sáng. Cậu bé đáp rằng gian tháp là việc của cậu, đèn tháp là việc cậu đã phụ từ đầu tháng tới nay. Và cậu không muốn xuống núi để rồi mỗi đêm ở thị trấn lại nghĩ về ngọn đèn trên này không biết có ai châm dầu cho nó không. Sư phụ nói một đứa trẻ đã nói được câu ấy trước mặt thầy của nó thì người lớn không nên bắt nó đi chỉ vì tuổi của nó nằm trong một danh sách khác. Diệu Liên gật đầu và không hỏi thêm. Bà chỉ dặn Thanh Huyền ghi thêm vào sổ bên cạnh tên Tiểu An một dòng về phần việc của cậu trong những ngày ở lại: phụ việc gian tháp và không ra sân một mình sau khi trời tối.

Tới lượt Hà Tú Anh, sư phụ nhìn thẳng vào cô và nói rõ hơn với bất cứ ai khác trong buổi chiều ấy. Ông nói cô không phải người của miếu, cô là cô giáo của thôn, nhà cô ở dưới chân núi và trường của cô đang chờ cô ở phía thị trấn cùng đoàn sơ tán. Nếu cô muốn xuống núi ngay trong buổi chiều nay cùng hai người vừa đi, miếu sẽ cử người đưa cô xuống tới thôn để nhập vào đoàn cuối trước khi đoàn rời thôn, và không ai trong miếu trách cô một lời nào. Vì ở lại trên một ngọn núi sắp bị bão cắt đường là một việc không ai được phép quyết thay cho người khác. Ông nói cô phải tự quyết, và phải quyết ngay trong buổi chiều nay. Vì sau hôm nay sẽ không còn một đoàn nào xuống núi nữa để cô đi cùng.

Tú Anh ngồi yên một lúc lâu trước khi đáp. Cô nhìn xuống đôi tay mình, nơi vết mực chép kinh của mười hai ngày qua đã ngấm vào kẽ móng tay tới mức rửa nhiều lần vẫn còn vệt mờ. Rồi cô nói, giọng yên và rõ, rằng cô đã nghĩ về việc này từ đêm nghe tin bão ở miếu. Cô nói ở thị trấn cô sẽ ở trong một ngôi trường lạ cùng những gia đình sơ tán, ngày ngày ngồi nghe tin bão trên núi mà không làm được việc gì cho bất cứ ai. Ở lại miếu, cô chép nốt được bộ kinh còn dang dở, phụ được việc sổ sách cho Thanh Huyền trong những ngày anh phải canh tháp nhiều hơn, và ở trong một nơi có người quen biết tên mình. Rồi cô nói thêm một câu rất thật, câu mà Thanh Huyền ghi nguyên văn vào sổ miếu bên cạnh quyết định ở lại của cô, vì anh thấy câu ấy nói đúng hơn mọi lời lẽ khác về buổi chiều hôm nay.

- Con sợ ở thôn trống hơn ở miếu có người.

Cô nói thôn chiều nay sẽ trống, nhà nào cũng khóa cửa, đường ngõ không còn tiếng trẻ con. Và một người ở lại giữa một thôn như thế trong đêm bão sẽ sợ hơn nhiều so với một người ở trong một ngôi miếu có tám người cùng thức. Cùng ăn và cùng nghe tiếng mưa trên cùng một mái ngói. Cô quyết ở lại. Sư phụ gật đầu, bảo Thanh Huyền ghi quyết định ấy vào sổ thành một dòng riêng: Hà Tú Anh tự quyết ở lại cổ miếu trong những ngày bão, không ai giữ cô lại và không ai ép cô đi.

Buổi họp kết thúc khi nắng chiều đã xuống thấp sau rừng trúc. Thanh Huyền khép sổ miếu lại, trong lòng còn nguyên cảm giác kỳ lạ của một danh sách vừa được khóa: tám cái tên nằm yên trên một trang giấy, và từ trang giấy ấy. Số phận của tám người trong những ngày tới bỗng trở thành một việc chung, một việc mà từ nay mỗi bữa ăn, mỗi ca gác và mỗi ngọn đèn trong miếu đều phải tính theo con số ấy. Ngoài sân. Chu Phúc Sinh đang kiểm tra lại kho gạo theo lệ trữ bão và đếm lại số miệng ăn của miếu theo danh sách mới chốt, miệng lẩm nhẩm con số tám như để thuộc lòng nó trước khi trời tối.

Gần tối, Đại Sơn và Trường Canh quay lên miếu như đã hẹn, áo còn ướt sương chiều và hơi thở còn gấp vì đường dốc. Trường Canh vào chính điện thưa ngắn gọn với sư phụ rằng đoàn sơ tán của thôn đã rời thôn xuống thị trấn xong trong buổi chiều, người già và trẻ nhỏ đều đã đi. Hai thanh niên giữ thôn trống đã nhận việc ở chòi cầu gỗ, và thôn dưới chân núi từ tối nay chính thức là một thôn trống. Tám người ở lại của cổ miếu tới giờ này đã đủ mặt cả trên núi. Thanh Huyền mở sổ miếu, ghi thêm dòng cuối của ngày ba mươi về việc thôn: đoàn sơ tán đã đi, thôn đã trống, danh sách tám người ở lại đã đủ mặt. Rồi anh khép sổ, bước ra hiên nhìn xuống hướng thôn đã khuất trong bóng tối và rừng trúc, nghe tiếng gió đầu mùa bão đi qua ngọn trúc mỗi lúc một dày hơn, và biết rằng từ đêm nay. Trên ngọn núi Nga Mi này chỉ còn hai nơi còn người thức: một căn chòi ở đầu cầu gỗ dưới thôn trống. Và một cổ miếu trong rừng trúc với tám người vừa tự khóa mình lại với nhau qua một mùa bão chưa biết sẽ dài bao nhiêu ngày.

Chương khác

Xem thêm