BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 33: Đàn Cáo Tập Kết Ở Thung Lũng

Sáng ngày ba mươi tháng mười. Lý Thanh Huyền vừa học xong buổi học chú đầu tiên trong hai ngày học lại mà Vương Thủ Nhất đã đặt ra. Đang ngồi ở hiên…

Nội dung chương

Sáng ngày ba mươi tháng mười. Lý Thanh Huyền vừa học xong buổi học chú đầu tiên trong hai ngày học lại mà Vương Thủ Nhất đã đặt ra. Đang ngồi ở hiên chính điện xem lại lòng bàn tay trái của mình thì Triệu Đại Sơn lên tới sân miếu. Tiều phu bốn mươi bốn tuổi của làng dưới chân núi đi nhanh khác hẳn cách đi thường ngày của ông. Mọi lần lên miếu ông đều mang theo bó củi hoặc gánh đồ của thôn, bước chân đều và còn dừng lại ở cổng chào hỏi Chu Phúc Sinh một lúc. Sáng nay ông đi tay không, áo còn ướt sương tới vai, hơi thở gấp như người vừa leo một mạch từ bờ suối lên tới tường miếu mà không nghỉ ở bất cứ mỏm đá nào trên đường.

Ông không vào chính điện ngay. Ông đứng ở giữa sân, nhìn một vòng quanh tường miếu như để chắc rằng mình đã về tới một nơi còn yên. Rồi mới nói với Thanh Huyền và Ngô Trường Canh vừa từ gian nhà khách bước ra rằng sáng nay cả hai người phải nghe ông nói ngay.

Trưởng thôn Ngô Trường Canh nghỉ lại miếu từ đêm báo bão tới nay vẫn chưa xuống núi, vì sư phụ dặn người làng lên xuống trong những ngày này phải đi theo nhóm và chờ đường khô hơn một chút. Nghe giọng Đại Sơn, ông kéo một chiếc ghế đẩu ra hiên, bảo tiều phu ngồi xuống uống một bát nước nóng mà Tiểu An vừa mang ra, rồi mới kể đầu đuôi. Đại Sơn uống một hơi cạn nửa bát, đặt bát xuống bậc thềm, và bắt đầu kể việc của buổi sáng sớm hôm nay ở thung lũng sâu.

Ông nói từ lúc trời chưa sáng hẳn, ông đã dậy định xuống phía thung lũng lấy củi ở khoảnh rừng thấp gần khe đá. Củi trong nhà ông đã hết từ hôm qua, bếp sáng nay chỉ còn tro nguội. Ông mang dao đi rừng, đi theo đường mòn xuống mỏm đá sau miếu, chỗ ông và Thanh Huyền từng đứng nhìn xuống thung lũng vào rạng sáng ngày hai mươi mốt. Ông chưa xuống tới đáy thung. Ông chỉ vừa tới mỏm đá ấy thì đã phải dừng lại.

Từ mỏm đá nhìn xuống, thung lũng sâu sáng nay không giống bất cứ buổi sáng nào ông từng thấy trong mấy chục năm sống ở núi Nga Mi.

Đàn cáo đã kéo về thung lũng từ lúc nào trong đêm, và tới sáng sớm thì chúng đã ở khắp phần đáy thung mà mắt người từ mỏm đá có thể nhìn thấy được. Ông nói ông không nhìn thấy từng con một cách rõ ràng, vì sương và bóng rừng trúc ở đáy thung còn dày trong giờ ấy, và khoảng cách từ mỏm đá xuống đáy thung vốn đã xa. Điều ông thấy rõ là chuyển động. Cả một khoảng đáy thung chuyển động không ngừng theo từng đợt, hết đợt này tới đợt khác, như mặt nước bị gió quất mà gió sáng nay trên mỏm đá lại không lớn tới mức ấy. Có chỗ đàn đi thành hàng dài men theo mép khe đá. Có chỗ chúng dồn lại thành từng đám ở những khoảnh đất trống giữa rừng trúc, đứng yên một lúc rồi lại tỏa ra. Ông đứng trên mỏm đá rất lâu mà chuyển động ở dưới không có lúc nào dừng hẳn.

Và chúng tru cả ban ngày.

Đại Sơn nói điều làm ông quyết định quay lên miếu ngay không phải là số đàn ông nhìn thấy. Vì ông không đếm được và ông nói rõ với hai người ngồi trước mặt rằng không ai đứng ở mỏm đá sáng nay mà đếm được đàn ấy có bao nhiêu con. Điều làm ông quay lên là tiếng tru. Cáo ở núi Nga Mi tru vào ban đêm là chuyện thường, người làng nghe quen tới mức không ai ngẩng đầu lên khi một tiếng tru vọng qua mái nhà. Nhưng sáng nay, khi mặt trời đã lên khỏi rặng núi phía đông và ánh sáng đã xuống tới nửa sườn thung, tiếng tru vẫn vang lên từ đáy thung từng hồi dài, nhiều tiếng nối nhau, có tiếng gần có tiếng xa. Vang lên giữa ban ngày sáng rõ như thể đàn ở dưới không còn phân biệt ngày với đêm nữa. Ông nói ông đứng nghe một lúc mà thấy gai người, không phải vì tiếng tru lớn, mà vì nó sai giờ. Một thứ vốn chỉ kêu trong bóng tối mà nay kêu giữa ánh sáng ban ngày thì hoặc nó không còn sợ ánh sáng nữa, hoặc nó đang gọi nhau về một việc gì lớn hơn nỗi sợ ấy.

Cùng lúc với tiếng tru, chim rừng bay tán loạn khỏi rừng trúc phía thung lũng. Đại Sơn kể ông thấy từng đàn chim nhỏ bay vọt lên khỏi ngọn trúc ở sườn thung phía đối diện, bay vòng một lúc rồi tản đi về phía núi sau, không con nào đáp trở lại. Ông còn thấy mấy con thú nhỏ chạy dọc theo sườn núi phía miếu, chạy lên cao chứ không chạy xuống, chạy qua gần chỗ ông đứng mà không dừng lại.

Ngô Trường Canh nghe tới đó, hỏi lại một câu cẩn thận theo cách của một trưởng thôn ghi việc cho cả làng.

- Ông có xuống gần hơn để xem cho rõ không?

Đại Sơn lắc đầu ngay. Ông nói ông không xuống thêm một bước nào khỏi mỏm đá. Ông đã thấy vòng dấu chân cáo quanh tường miếu, đã dẫn Thanh Huyền xem sương hồng nhạt ở thung lũng, đã thấy bóng người ngoài tường trúc trong đêm gác cùng Thanh Huyền. Và từng ấy việc trong một tháng đã dạy ông một điều là ở núi này, khi một việc lạ đã hiện ra tới mức mắt thường nhìn thấy được từ xa. Thì người khôn không đi lại gần nó để xem cho rõ hơn bằng chính đôi chân của mình. Ông đứng ở mỏm đá nghe hết một hồi tru dài nữa, nhìn đàn chim cuối cùng bay khỏi rừng trúc phía thung. Rồi quay lưng đi thẳng lên miếu theo đường mòn, không ghé về nhà mình ở thôn trước. Vì ông nói việc này là việc của miếu phải biết trước nhất.

Thanh Huyền ghi lời báo của Đại Sơn vào sổ trực ngay trên hiên chính điện, ghi tách bạch như mọi lời báo trước. Ông ghi đàn cáo đã tập kết ở thung lũng sâu theo lời báo của tiều phu đứng từ mỏm đá sau miếu nhìn xuống vào sáng sớm ngày ba mươi. Ông ghi tiếng tru vang cả ban ngày và chim rừng bay tán loạn khỏi rừng trúc phía thung lũng là những gì Đại Sơn đã nghe và đã thấy tận mắt từ mỏm đá. Và ông ghi một dòng riêng, gạch chân theo lời dặn của chính Đại Sơn và theo lệ của miếu từ đầu tháng tới nay: không ai đếm được đàn có bao nhiêu con. Và sổ trực của miếu không ghi một con số tổng nào cho đàn ấy. Đàn được ghi là một đàn đông, đi thành hàng, dồn thành đám, và chuyển động khắp phần đáy thung mắt người nhìn thấy được. Ngoài cách ghi ấy ra, bất cứ con số nào khác cũng là đoán, và miếu không đoán việc của thung lũng trong những ngày này.

Ngô Trường Canh ngồi nghe Thanh Huyền đọc lại phần ghi, gật đầu, rồi nói việc của thôn phải đổi ngay trong ngày hôm nay. Nếu đàn đã tập kết ở thung lũng từ sáng sớm và tru cả ban ngày. Thì việc sơ tán người già và trẻ nhỏ của thôn xuống thị trấn không thể để tới ngày mai như kế hoạch ông đã bàn với thôn hôm báo bão nữa. Chiều nay ông sẽ xuống núi cùng Đại Sơn theo nhóm hai người như lệ sư phụ đã đặt ra, về thôn tổ chức cho người làng đi ngay trong buổi chiều. Trước khi mưa bão làm đường suối không đi được nữa và trước khi đàn ở thung lũng có bất cứ dấu hiệu nào rời khỏi đáy thung đi về phía thôn hay phía miếu. Ông nói thôn ở sát chân thung hơn miếu. Người làng ở trong những căn nhà gỗ thấp giữa những khoảnh vườn không có tường đá bao quanh. Và một đàn đã dám tru giữa ban ngày thì người làng không nên ngủ thêm một đêm nào nữa ở sát miệng thung chỉ vì trời chưa đổ mưa.

Vương Thủ Nhất từ gian trong đi ra hiên lúc phần bàn việc của thôn gần xong. Ông nghe Thanh Huyền đọc lại lời báo một lần nữa, không hỏi Đại Sơn đếm được bao nhiêu con, không hỏi đàn có con nào đi lên phía miếu không, chỉ hỏi một câu về hướng bay của đàn chim. Đại Sơn đáp chim bay về phía núi sau và bay lên cao, không con nào bay về phía thôn. Sư phụ gật đầu, nói chim bay lên cao là chim còn đường chạy, người làng chiều nay xuống thị trấn là đi ngược hướng thung, đường ấy còn đi được trong hôm nay nếu đi sớm và đi thành đoàn. Ông dặn hai người xuống núi ngay sau bữa trưa sớm, đi cùng nhau không tách đoàn, và khi việc thôn xong thì quay lên miếu trước khi trời tối hẳn. Vì danh sách người ở lại miếu trong những ngày bão sắp được chốt và hai người đều có tên trong phần việc của miếu mà ông đã tính từ trước.

Buổi trưa hôm ấy bếp của miếu nấu sớm. Trong bữa ăn, Đại Sơn ăn ít hơn thường lệ, và khi Tiểu An hỏi ông sao không ăn thêm để chiều còn đi đường xa. Ông đáp thật rằng miệng ông vẫn còn vị đắng của buổi sáng đứng trên mỏm đá nghe cáo tru giữa ban ngày, ăn chưa thấy ngon. Ăn xong, ông ra sân đứng nhìn xuống hướng thung lũng một lần nữa từ trong tường miếu. Nơi chỉ thấy ngọn trúc và mây trắng chứ không thấy đáy thung. Rồi ông quay lại nói với Thanh Huyền một câu mà Thanh Huyền ghi vào sổ trực ngay sau phần lời báo buổi sáng, ghi nguyên văn như một lời của người làm rừng nói về cái bếp lạnh của nhà mình.

- Tôi không dám xuống thung lũng lấy củi nữa, dù nhà hết củi từ hôm qua rồi.

Thanh Huyền nhìn người tiều phu đã đi rừng mấy chục năm ở ngọn núi này, người đã phát hiện vòng dấu chân cáo què cùng anh và đã đứng gác cùng anh trong đêm có bóng người ngoài tường. Và anh hiểu câu nói ấy nặng hơn mọi lời báo đã ghi trong sổ sáng nay cộng lại. Một người lấy củi để sống mà nói mình không dám xuống thung lũng lấy củi nữa, dù bếp nhà mình đã lạnh từ hôm qua. Là một người đã tự khóa lại con đường mưu sinh quen thuộc nhất của đời mình vì điều ông thấy ở đáy thung sáng nay Anh khép sổ trực. Tiễn Đại Sơn và trưởng thôn ra tới cửa chính, xem Chu Phúc Sinh mở một cánh cửa vừa đủ cho hai người đi ra rồi cài lại chốt đồng ngay sau lưng họ. Và đứng ở hiên nhìn theo hướng đường mòn xuống núi đã khuất sau rừng trúc, biết rằng chiều nay dưới thôn sẽ có một cuộc sơ tán lớn, và trên miếu này. Buổi chiều sắp tới sẽ là buổi chiều chốt lại những ai còn ở lại với cổ miếu trong những ngày bão sắp đổ xuống núi Nga Mi.

Chương khác

Xem thêm