BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 35: Đêm Canh Tháp Thứ 5
Đêm ngày ba mươi tháng mười là đêm canh tháp thứ 5 của Lý Thanh Huyền. Anh nhận bàn giao gian tháp từ Lâm Diệu Liên vào đầu giờ tối, theo đúng lệ đã giữ…
Nội dung chương
Đêm ngày ba mươi tháng mười là đêm canh tháp thứ 5 của Lý Thanh Huyền. Anh nhận bàn giao gian tháp từ Lâm Diệu Liên vào đầu giờ tối, theo đúng lệ đã giữ suốt từ đầu tháng tới nay: hai người cùng nhìn niêm tháp một lượt dưới ánh đèn. Cùng xác nhận niêm mới đóng dấu ấn của Diệu Liên từ chiều ngày hai mươi tám vẫn nguyên vẹn không một vết rách. Cùng nhìn qua cửa tháp một lần duy nhất để thấy viên xá lợi ngọc bích vẫn cố định trên bảo tọa trong tháp đá, không lệch khỏi dấu đặt ban đầu. Rồi Diệu Liên mới trao chìa khóa gian tháp và sổ trực của đêm cho anh. Bà dặn đêm nay là đêm cuối trước ngày bão chính thức đổ về theo lời người coi trời dưới thôn. Và cũng là đêm đầu tiên cổ miếu thức với một danh sách người ở lại đã khóa và một thôn trống ở dưới chân núi. Bà nói một ngôi miếu biết rõ đêm nay có đúng bao nhiêu người đang ở trong tường của nó là một ngôi miếu yên lòng hơn một ngôi miếu còn phải đoán ai đã về ai chưa về.
Thanh Huyền thắp đèn tháp bằng phần dầu đã trữ riêng cho gian tháp, đặt bình dầu dự phòng ở góc trong sát tường, và ngồi xuống chỗ ngồi canh quen thuộc ở phía ngoài cửa tháp. Đêm canh tháp thứ 5 bắt đầu như mọi đêm canh trước: một canh giờ đầu còn nghe tiếng người trong miếu dọn dẹp sau bữa tối, rồi từng tiếng một tắt dần. Cho tới khi cả cổ miếu chỉ còn lại tiếng của rừng trúc ngoài tường và tiếng suối dưới thung lũng xa.
Nhưng đêm nay, rừng trúc không có tiếng.
Thanh Huyền nhận ra điều ấy vào cuối canh đầu tiên, khi anh đứng dậy đi một vòng kiểm tra quanh gian tháp theo lệ và dừng lại ở cửa sổ phía thung lũng để nghe như mọi đêm canh trước. Ở khung cửa sổ ấy, trong đêm canh tháp thứ 1, anh đã nghe tiếng suối im đi một lúc rồi chảy lại. Trong đêm canh tháp thứ 3, anh đã nghe cáo tru từng hồi dài từ thung lũng vọng lên qua nhiều canh giờ và tiếng chuông gió tự rung hai lần ở hiên chính điện. Trong đêm canh tháp thứ 4, sân miếu đã yên tĩnh khác thường nhưng vẫn còn tiếng trúc xào xạc và tiếng côn trùng rải rác trong những khoảnh đất ấm cuối cùng của tháng mười. Đêm nay không còn gì trong những tiếng ấy nữa.
Không tiếng côn trùng. Không tiếng cáo tru. Không tiếng trúc va vào nhau, vì gió đêm nay lạ thay lại lặng ở phần rừng quanh miếu, như thể cả một khoảnh rừng rộng đang nín thở cùng một lúc. Tiếng duy nhất còn lại, và là tiếng không lúc nào ngừng trong suốt đêm canh này, là tiếng nước suối dâng dưới thung lũng. Nó không còn là tiếng suối chảy quen thuộc của những đêm đầu tháng, một tiếng róc rách đều và xa. Nó đã thành một tiếng trầm và nặng, chảy xiết qua đá, mang theo tiếng của đất và cành khô bị cuốn đi đâu đó ở đáy thung mà mắt người trong đêm không nhìn thấy được. Thanh Huyền đứng nghe tiếng nước ấy rất lâu ở cửa sổ, và anh hiểu rằng con suối dưới kia đang lớn lên từng canh giờ, đang ăn dần vào hai bờ đất đã sạt nhỏ từ chiều ngày hai mươi tám. Và đang chuẩn bị cắt đứt con đường duy nhất nối cổ miếu với thôn trống và với thị trấn ở phía dưới kia.
Anh quay lại chỗ ngồi canh, mở sổ trực, và ghi dòng đầu tiên của đêm canh tháp thứ 5. Anh ghi giờ, ghi niêm tháp nguyên vẹn, ghi đèn tháp cháy đều, ghi tháp xá lợi nguyên vị sau niêm. Rồi anh ghi thêm một phần riêng về tiếng động của đêm, ghi cẩn thận như cách anh đã ghi tiếng chuông tự rung và tiếng cáo tru trong những đêm trước, vì anh biết trong sổ trực của một ngôi miếu. Những gì không xảy ra trong một đêm đôi khi cũng là một sự kiện phải ghi lại cho người đọc sổ sau này hiểu được đêm ấy đã khác mọi đêm khác ở chỗ nào.
Anh ghi: đêm nay không tiếng côn trùng, không tiếng cáo tru, chỉ có tiếng nước suối dâng dưới thung lũng.
Canh thứ hai đi qua trong cùng một sự yên tĩnh ấy. Thanh Huyền đi kiểm tra một vòng nữa: niêm tháp vẫn nguyên, đèn tháp vẫn đều, hòm gỗ trong chính điện vẫn khóa và yên như mọi đêm kể từ khi cuộn tranh được đặt vào đó. Cửa sổ gian tháp đã buộc dây mới từ buổi chuẩn bị bão vẫn chắc. Ở hiên chính điện, anh dừng lại nhìn ra sân. Sân miếu chìm trong bóng tối đặc của một đêm không trăng và mây đã kéo dày từ buổi chiều. Hàng trúc ngoài tường đứng yên thành một bức tường đen thứ hai bao quanh bức tường đá. Không một bóng nào chuyển động ngoài tường. Không một tiếng chân nào trên đường mòn. Cả tám người trong miếu đều đang ngủ hoặc đang nằm yên trong phần im lặng của riêng mình, trừ người canh tháp đang đứng ở hiên này và ni sư sẽ nhận bàn giao gần sáng.
Sự yên tĩnh ấy không làm Thanh Huyền yên lòng. Nó làm anh nghĩ ngược lại.
Anh nghĩ về những đêm canh trước như một dãy tiếng động có thứ tự của riêng nó. Đêm thứ nhất yên bình của tuần tang. Đêm thứ hai có ba tiếng gõ trong tòa sen mà anh đã giấu. Đêm thứ ba có cáo tru và chuông tự rung. Đêm thứ tư yên tĩnh khác thường nhưng còn tiếng trúc và tiếng người ngủ mớ bên cạnh. Mỗi đêm trong dãy ấy đều cho người canh một thứ riêng để nghe, để ghi, để sợ hoặc để yên tâm theo cách của nó. Đêm thứ năm này không cho anh thứ gì cả ngoài tiếng nước suối dâng ở rất xa phía dưới. Nó giống như một căn phòng mà mọi người trong đó bỗng cùng lúc ngừng nói giữa một câu chuyện đang kể dở, không phải vì câu chuyện đã hết. Mà vì tất cả đều vừa nghe thấy một tiếng động ở ngoài cửa mà chỉ mình anh ở trong phòng chưa nghe thấy.
Anh tự nhủ không được để những ý nghĩ ấy đi xa hơn sự thật đã ghi được trong đêm. Lệ của người canh tháp là ghi điều mắt thấy tai nghe, không ghi điều lòng mình đoán. Anh quay vào gian tháp, ngồi xuống, và tiếp tục thức theo từng canh giờ. Giữa canh thứ ba, anh học lại đoạn giữa của bài chú theo cách sư phụ đã đặt ra: không đọc trọn bài, chỉ nhắc từng cụm ngắn thật khẽ, dừng ở đúng chữ đã vấp hai lần. Đọc riêng chữ ấy chậm rãi trong câu của nó, rồi nối lại với chữ trước và chữ sau. Lòng bàn tay trái của anh, nơi chữ ấy đã được chép bằng bút chì. Đã mờ đi nhiều nhưng vẫn còn đủ để nhìn thấy dưới ánh đèn tháp.
Giữa đêm, Lâm Diệu Liên lên gian tháp một lần theo lệ kiểm tra giữa đêm của người giữ niêm trong những đêm đặc biệt. Bà đi rất khẽ, mang theo một cây đèn che gió, đứng ở cửa gian tháp nhìn niêm một lượt mà không chạm vào nó. Hỏi Thanh Huyền đèn còn đủ dầu tới sáng không và anh có cần người thay một canh để chợp mắt không Thanh Huyền đáp dầu đã trữ riêng đủ cho cả đêm và anh không cần thay người. Vì lệ của miếu đã khóa rõ sau hai đêm canh liên tiếp người canh phải nghỉ trọn một ngày. Mà đêm nay mới là đêm canh đầu tiên trong đợt này của anh sau những ngày làm việc ban ngày, sức của anh còn đủ cho một đêm trọn. Bà gật đầu, không ép. Chỉ đứng lại ở cửa gian tháp một lúc nghe cùng anh sự yên tĩnh đang phủ lên cả cổ miếu.
Chính trong lúc đứng nghe ấy, bà nói câu mà Thanh Huyền sau này ghi lại nguyên văn vào sổ trực ở phần cuối của đêm canh, ngay dưới dòng ghi về tiếng nước suối dâng.
- Yên như thế này, thường là yên trước một đêm rất dài đấy.
Bà nói câu ấy không to, không như một lời tiên đoán. Mà như một người đã sống năm mươi tư năm và đã giữ niêm tháp qua nhiều mùa bão ở ngôi miếu này đang nói lại một điều mình đã thấy nhiều lần. Sự yên tĩnh bất thường của một đêm trước bão không phải là phần thưởng cho người canh, nó là khoảng lặng mà mọi thứ ở phía bên kia tường miếu đang dồn lại trước khi chúng bắt đầu. Nói xong, bà chúc anh giữ đèn cho đều, rồi cầm đèn che gió đi xuống gian dưới. Bước chân khẽ dần trên bậc đá cho tới khi cả gian tháp chỉ còn lại một mình Thanh Huyền với ngọn đèn và sự yên tĩnh nặng nề ấy một lần nữa.
Canh thứ tư và canh thứ năm đi qua chậm hơn mọi canh giờ của những đêm canh trước, dù đồng hồ cát trong gian tháp vẫn chảy theo đúng nhịp của nó. Thanh Huyền kiểm tra niêm tháp thêm hai lần nữa trong hai canh ấy, lần nào niêm cũng nguyên vẹn, lần nào qua cửa tháp viên xá lợi ngọc bích cũng vẫn nằm cố định trên bảo tọa của nó. Sáng mờ trong bóng tối của lòng tháp như một đốm ngọc không hề biết ngoài kia một đợt bão đang tới và một đàn cáo đã tập kết ở thung lũng sâu từ sáng hôm qua. Anh ghi từng lần kiểm tra vào sổ trực với giờ giấc rõ ràng, ghi cả việc cuộn tranh trong hòm gỗ ở chính điện vẫn nguyên vị trong một lần anh đi vòng qua chính điện giữa đêm, hòm vẫn khóa. Mặt gỗ vẫn lạnh và yên như mọi đêm trước.
Gần sáng, khi ánh sáng đầu tiên của ngày ba mươi mốt tháng mười bắt đầu làm mờ đi bóng đen ở cửa sổ phía đông của gian tháp, Lâm Diệu Liên lên nhận bàn giao theo lệ. Hai người cùng kiểm niêm lần cuối của đêm, cùng xác nhận tháp nguyên vị, và Thanh Huyền trao lại chìa khóa gian tháp cùng sổ trực. Trước khi khép sổ, anh ghi dòng cuối cùng của đêm canh tháp thứ 5, một dòng anh đã nghĩ suốt từ canh thứ hai mà tới lúc này mới viết xuống. Viết chậm và rõ như mọi dòng quan trọng khác trong cuốn sổ của tháng mười này.
Anh ghi rằng sự yên tĩnh của đêm nay nặng hơn cả tiếng động.
Rồi anh ghi tiếp phần khóa của đêm theo đúng mục sổ dữ kiện của miếu: đêm canh tháp thứ 5 là một đêm yên bất thường trước bão, không có hiện tượng lạ nào nổ ra trong đêm, tháp xá lợi nguyên vị sau niêm. Và bức tranh trong hòm gỗ ở chính điện cũng nguyên vị Anh khép sổ, đứng dậy khỏi chỗ ngồi canh đã giữ trọn một đêm thức. Nghe tiếng nước suối dâng dưới thung lũng vẫn chảy không ngừng trong ánh sáng mờ của buổi sáng ngày cuối cùng của tháng mười. Và biết rằng đêm yên tĩnh này sẽ là đêm yên tĩnh cuối cùng của cổ miếu trước khi những đêm dài thật sự bắt đầu.