BẠCH TRẠCH CHÍN MẮT Ở NÚI NGA MI - Chương 32: Đọc Thử Bài Chú Lần Thứ Hai
Chiều ngày hai mươi chín tháng mười. Khi việc chuẩn bị bão trong sân đã xong và nắng cuối ngày chỉ còn là một vệt xám trên ngọn trúc phía tây. Vương Thủ…
Nội dung chương
Chiều ngày hai mươi chín tháng mười. Khi việc chuẩn bị bão trong sân đã xong và nắng cuối ngày chỉ còn là một vệt xám trên ngọn trúc phía tây. Vương Thủ Nhất gọi Lý Thanh Huyền vào chính điện. Sư phụ không gọi anh lên kinh các như tối ngày hai mươi lăm. Lần này ông bảo anh đứng ngay trước tượng Phật, trước tòa sen đá đã từng giấu cuộn tranh, và đọc thử trọn bài chú Bạch Trạch Đồ lần thứ hai. Ông nói một bài chú phải được đọc ở nơi việc của nó sẽ xảy ra, chứ không chỉ ở nơi nó được học. Vì giọng người đọc đứng trước án thư trong một căn phòng yên tĩnh khác hẳn giọng người đọc đứng trước tượng Phật khi ngoài sân gió đã bắt đầu đổi hướng.
Thanh Huyền đứng yên một lúc trước khi bắt đầu. Trong chính điện buổi chiều ấy chỉ có hai thầy trò. Đèn dầu trên án thư cháy đều. Cuộn tranh cổ vẫn nằm yên trong hòm gỗ ở góc điện, hòm khóa như mọi ngày kể từ khi nó được đặt vào đó chiều ngày hai mươi bảy, và không ai nhắc tới việc mở hòm. Việc của anh chiều nay nằm trong trí nhớ của chính anh, ở đoạn giữa của bài chú đã được khẩu truyền, và ở một chữ duy nhất nằm giữa đoạn ấy mà lần đọc thử thứ nhất anh đã vấp phải.
Sư phụ ngồi trên bồ đoàn ở phía trái án thư, lưng thẳng, hai tay đặt yên trên đầu gối, chân trái duỗi hơi chếch ra ngoài như cách ông vẫn ngồi từ sau trận ốm năm trước làm chân ấy yếu đi. Ông nói rõ lệ của buổi chiều nay trước khi Thanh Huyền cất tiếng, nói chậm và rõ từng điều như ông vẫn nói mỗi khi một việc được khóa vào sổ của miếu. Thứ nhất, đây là lần đọc thử thứ hai, vẫn là lần học, không phải lần đọc thật và không tính là một lần triệu hồi nào. Thứ hai, anh phải đọc trọn từ câu đầu tới câu cuối, đọc to vừa đủ vang trong điện, không đọc thầm, không dừng lại giữa chừng để bắt đầu lại từ đầu. Thứ ba, nếu vấp, anh phải tự biết mình vấp ở đâu, tự sửa rồi đọc tiếp tới hết bài như lần trước. Và sau khi đọc xong cả hai thầy trò sẽ nói rõ chỗ vấp ấy nằm ở đâu và vì sao nó vẫn còn nằm ở đó sau bốn ngày.
Thanh Huyền gật đầu, hít một hơi chậm, rồi bắt đầu đọc.
Phần đầu của bài chú chảy ra đều đặn như mọi lần. Đó là phần anh đã chép rõ từng chữ từ sách cổ vào tối ngày mười lăm, quen thuộc tới mức giọng anh không cần nghĩ tới chữ tiếp theo mà chữ vẫn tự tới đúng chỗ. Anh thấy lòng mình yên hơn lần đọc thử thứ nhất. Đoạn giữa đã ở trong anh bốn ngày rồi, đã đi qua những buổi lau tòa sen, một buổi đối chiếu tranh với sách, một đêm canh tháp và hai ngày chuẩn bị bão. Anh tưởng nó đã thuộc về anh như một con đường thuộc về bàn chân người đi nó mỗi ngày.
Tới chỗ nối vào đoạn giữa, anh rời mắt khỏi án thư, nhìn thẳng về phía tòa sen như sư phụ đã dặn người đọc phải nhìn vào nơi việc của mình hướng tới, và đọc bằng trí nhớ. Những câu đầu của đoạn khẩu truyền đi qua liền mạch. Giọng anh không run, nhịp đọc không nhanh hơn cũng không chậm hơn phần đầu. Sư phụ ngồi yên không gật đầu, không ra hiệu, chỉ nghe, vì ông đã dặn từ lần trước rằng khi bài chú đang được đọc thì người nghe không được đỡ giọng cho người đọc bằng bất cứ dấu hiệu nào.
Rồi anh vấp.
Chữ anh vấp vẫn là chữ cũ. Nó nằm ở giữa đoạn khẩu truyền, ở giữa một câu dài mà anh đã nhắc lại đúng ba lần trong tối được truyền, đã nhắc thầm qua được một cách trơn tru trong nhiều đêm sau đó. Và đã chép thầm trong đầu không biết bao nhiêu lần trong lúc làm việc ban ngày. Giọng anh khựng lại ở đúng chữ ấy, chệch âm đúng theo cách cũ, chưa đầy một nhịp thở. Anh nghe thấy chỗ chệch ấy rõ như nghe một tiếng ngói lỏng kêu trên mái nhà vừa được gia cố. Anh biết ngay chữ đúng phải là chữ nào, như lần trước. Anh tự sửa lại ngay, rồi đọc tiếp cho tới hết bài, qua hết những câu cuối mà giọng anh lúc ấy đã không còn yên như lúc bắt đầu nữa. Vì một phần lòng anh vẫn còn đứng lại ở chỗ vấp ở giữa đoạn chú, dù miệng anh đã đi tới cuối bài rồi.
Khi câu cuối cùng dứt, chính điện trở lại yên tĩnh. Ngoài sân, gió quất qua rừng trúc một đợt dài, nghe như một bàn tay lớn vuốt dọc theo tường miếu rồi buông ra.
Vương Thủ Nhất không nói ngay. Ông để yên tĩnh nằm lại một lúc, rồi ông hỏi một câu duy nhất trước nhất.
- Con có biết con vừa vấp ở đâu không?
Thanh Huyền đáp rằng anh biết. Anh nói rõ chỗ vấp nằm ở giữa đoạn khẩu truyền, là đúng chữ anh đã vấp ở lần đọc thử thứ nhất tối ngày hai mươi lăm, không lệch đi một câu nào, không sớm hơn cũng không muộn hơn. Sư phụ gật đầu chậm rãi, như thể đáp án ấy là điều ông đã chờ nghe và cũng là điều ông không muốn nghe nhất trong buổi chiều nay.
Ông nói hai lần đọc thử cách nhau bốn ngày, một lần trong kinh các ngay sau khi được truyền, một lần trong chính điện sau bốn ngày thuộc nằm lòng, mà vẫn vấp đúng một chữ ở đúng một chỗ. Thì việc ấy không còn là chuyện của một buổi học chưa kỹ nữa. Nó là một sự thật về người đọc phải được ghi vào sổ như mọi sự thật khác của miếu trong tháng này. Bài chú Bạch Trạch Đồ không vấp ở những chỗ người đọc sợ mình sẽ vấp. Nó vấp ở chỗ người đọc tưởng mình đã qua được rồi, chỗ mà lòng người đọc lơi đi một nhịp vì tưởng đoạn đường ấy đã quen. Ông nói chữ ấy sẽ còn nằm ở đó trong những ngày tới, và việc của Thanh Huyền không phải là giận nó hay sợ nó, mà là học lại nó như học một chữ hoàn toàn mới.
Rồi sư phụ đặt ra việc học của hai ngày tới, nói rõ từng điều và bảo Thanh Huyền ghi vào sổ trực ngay trong chính điện.
Trong hai ngày tới, anh phải học lại từng chữ của đoạn giữa theo cách ngược lại với cách anh đã học lần đầu. Không đọc cả đoạn liền mạch nữa. Mỗi buổi sáng và mỗi buổi chiều, anh ngồi với sư phụ một lúc, nhắc lại đoạn giữa theo từng cụm ngắn, dừng ở đúng chữ đã vấp, đọc riêng chữ ấy chậm rãi nhiều lần trong câu của nó. Rồi mới nối lại với chữ trước và chữ sau. Sư phụ nói người ta sửa một chỗ vấp không phải bằng cách chạy qua nó nhiều lần hơn. Mà bằng cách dừng lại ở đúng chỗ ấy cho tới khi chỗ ấy không còn là một chỗ phải vượt qua nữa. Mà chỉ là một chữ như mọi chữ khác trong bài. Ngoài hai buổi học với sư phụ, anh không được tự đọc thử trọn bài thêm lần nào nữa trong hai ngày này. Vì đọc thử dồn dập khi lòng đang lo về một chữ chỉ làm chữ ấy cứng thêm trong miệng.
Và rồi sư phụ nói điều cuối cùng của buổi chiều, điều mà ông bảo Thanh Huyền phải ghi thành một dòng riêng trong sổ trực, tách khỏi phần ghi về lần đọc thử.
Ông nói đêm thật, nếu đêm ấy tới, chỉ có đúng một lần đọc. Không có lần đọc lại. Không có người đọc thay. Lần đọc thử hôm nay vấp thì còn có hai ngày học lại ở phía trước. Lần đọc thật mà vấp thì phía sau nó không còn gì để học lại nữa, vì bài chú đi cùng việc của người giữ tranh, và khi việc ấy đang xảy ra trước mặt thì không ai đứng bên cạnh bước vào thay được. Kể cả chính ông là người đã truyền bài chú ấy. Ông nói điều này không phải để dọa anh. Ông nói để từ chiều nay anh học từng chữ với đúng sức nặng của nó: mỗi chữ trong đoạn giữa không phải là một chữ trong một bài học. Mà là một chữ sẽ chỉ được nói ra một lần duy nhất trong một đêm mà cả miếu trông vào lần nói ấy.
Thanh Huyền ghi hết vào sổ trực: lần đọc thử thứ hai vào chiều ngày hai mươi chín tháng mười, đọc trước tượng Phật trong chính điện, vẫn vấp đúng một chữ ở giữa đoạn khẩu truyền. Đúng chữ đã vấp ở lần đọc thử thứ nhất. Hai lần đọc thử đều vấp cùng một chữ và không lần nào tính là một lần triệu hồi. Việc học lại từng chữ trong hai ngày tới theo cách sư phụ đã đặt ra. Và dòng riêng ở cuối: đêm thật chỉ có đúng một lần đọc, không có lần đọc lại và không có người đọc thay.
Ghi xong, anh đọc lại dòng cuối một lần nữa trong đầu, rồi khép sổ. Sư phụ đứng dậy chậm rãi, vịn vào án thư một chút ở bước đầu tiên vì chân trái yếu, rồi đi về phía gian trong để nghỉ trước giờ cơm tối. Trước khi đi khuất sau màn điện, ông dặn thêm một câu ngắn, rằng tối nay anh không cần nhắc lại đoạn chú trước khi ngủ nữa, cứ ngủ cho trọn. Vì một cái đầu mệt thì chữ nào trong miệng cũng dễ trượt hơn thường lệ.
Thanh Huyền ở lại chính điện thêm một lúc một mình. Anh nhìn hòm gỗ ở góc điện, nhìn tòa sen dưới tượng Phật, và nghĩ về hai việc anh đã làm trong cùng một tháng: tìm thấy một cuộn tranh mà mình không được mở. Và thuộc một bài chú mà mình vẫn chưa đọc trọn được một lần không vấp. Cả hai việc đều chưa tới lúc của chúng.
Đêm đó, sau khi ghi xong sổ trực và kiểm tra đèn tháp lần cuối, Thanh Huyền ngồi lại trong phòng mình lâu hơn thường lệ. Anh không nhắc trọn đoạn chú như sư phụ đã dặn không cần làm. Thay vào đó, anh lấy một mảnh giấy nhỏ và một cây bút chì, và làm một việc rất khác với mọi việc học chú trước đây của anh. Anh chép lại đúng một chữ lên lòng bàn tay trái của mình. Chỉ một chữ ấy thôi, chữ anh đã vấp hai lần, viết chậm và rõ bằng nét chì đậm, ở giữa lòng bàn tay nơi mỗi lần anh nắm tay lại hay mở tay ra làm việc, chữ ấy đều hiện ra trước mắt anh.
Anh nhìn chữ ấy một lúc lâu trong ánh đèn dầu của phòng, rồi nắm tay lại và đi ngủ, để chữ ấy nằm yên trong lòng bàn tay khép kín của mình suốt đêm. Như một lời hứa thầm rằng hai ngày học lại sắp tới sẽ bắt đầu từ đúng chỗ anh đã ngã hai lần, chứ không bắt đầu từ đầu bài như thể chưa từng có gì xảy ra.