BẠCH XÀ NGÃ BA SÔNG TAM GIANG - Chương 18: Lần Trồi Lên Thứ 1
Đêm ngày 14 tháng 2 năm 2027, ông Thắng ra sông đánh cá như thường lệ ở luồng ngoài khu cấm, sau một ngày ở nhà sửa lại chiếc máy thuyền đã cũ. Quân biết…
Nội dung chương
Đêm ngày 14 tháng 2 năm 2027, ông Thắng ra sông đánh cá như thường lệ ở luồng ngoài khu cấm, sau một ngày ở nhà sửa lại chiếc máy thuyền đã cũ. Quân biết lịch ra sông của ông vì buổi chiều ông còn ghé đền mượn thêm một can dầu và nói rõ đêm nay ông sẽ đi một mình, đi sớm về sớm. Chỉ thả lưới ở vùng nước ngoài phao mốc mà ông đã quen mặt mấy chục năm nay.
Đêm ấy Quân trực đền. Khoảng mười giờ tối, gió từ phía sông Đà bỗng mạnh lên từng đợt, mặt sông vốn yên từ đầu tối bắt đầu nổi sóng lăn tăn rồi chuyển thành từng đợt sóng ngầm đẩy vào bờ cát thắng thành tiếng vỗ đều và nặng. Quân đứng ở bến nhìn ra, thấy đèn của thuyền ông Thắng vẫn sáng ở luồng ngoài, nhỏ và vàng như mọi đêm, di chuyển chậm theo nhịp thả lưới quen thuộc.
Rồi chiếc máy thuyền của ông Thắng bỗng khựng lại giữa dòng. Từ bến đền, Quân nghe rõ tiếng máy nổ giòn rồi tắt ngấm, sau đó là một khoảng im lặng dài bất thường trên mặt sông đang nổi sóng. Đèn thuyền vẫn sáng, nhưng chiếc thuyền không còn đi theo luồng thẳng nữa. Nó bắt đầu xoay ngang, mũi thuyền quay dần về phía bờ đối diện, thân thuyền bị nước xiết ở ngã ba đẩy trượt về phía vòng phao mốc và vùng vực sâu trước cửa đền.
Quân gọi lớn xuống bến, tay đã cầm sẵn đèn bão và một cuộn dây thừng của đền.
- Ông Thắng ơi, thuyền ông làm sao thế.
Tiếng ông Thắng vọng lại qua mặt nước và tiếng gió, nghe đứt quãng nhưng vẫn giữ được sự bình tĩnh của một ngư dân gặp nạn đã quen.
- Máy chết rồi Quân ơi. Nước xiết quá, thuyền trôi về phía vực. Cháu đừng xuống nước, đứng trên bến gọi anh Kiên giúp ông.
Quân vừa bấm điện thoại gọi anh Kiên vừa chạy dọc bậc đá về phía bờ cát thắng, nơi gần nhất với hướng thuyền đang trôi. Anh biết rõ mình không được lặn xuống vực sâu, không được tự ý xuống nước ban đêm ở vùng nước xiết này, và điều duy nhất anh làm được là đứng trên bờ giữ đèn. Giữ liên lạc và chờ người của thôn mang thuyền lớn ra ứng cứu. Sự bất lực ấy làm anh sốt ruột tới mức tay cầm điện thoại cũng run lên trong gió.
Chiếc thuyền cá của ông Thắng tiếp tục bị nước xiết đẩy xoay ngang ngay trước vực sâu, sóng đánh vào mạn thuyền làm thuyền nghiêng hẳn sang một bên. Ông Thắng đã bỏ mái chèo phụ, dùng cả hai tay giữ chặt mạn thuyền và một bao lưới để khỏi bị sóng hất xuống nước. Từ trên bờ, Quân nhìn thấy rõ ông đang ở vào tình thế nguy hiểm nhất mà một ngư dân đi một mình có thể gặp ở ngã ba này, thuyền chết máy, nước xiết, đêm tối và vực sâu ngay dưới thân thuyền.
Đúng lúc ấy, mặt nước ở vùng vực sâu trước cửa đền bỗng đổi khác. Một vùng nước đen ở giữa vòng phao mốc lặng lẽ sáng lên từ bên dưới, không phải ánh đèn, không phải lân tinh rời rạc, mà là một vệt sáng xanh biếc liền mạch, dài và cong. Trồi dần lên theo một sống lưng khổng lồ đang uốn mình dưới mặt nước. Quân nín thở. Anh đã nghe bà Sen kể về vệt sáng xanh này từ trước Tết, đã ghi nó vào sổ trực như một chuyện kể của làng, và đã tự dặn mình phân biệt nó với đom đóm, với đèn thuyền và với lân tinh. Đêm nay, vệt sáng ấy ở ngay trước mắt anh, rõ ràng và không thể nhầm với bất kỳ thứ gì khác.
Từ đáy vực, một thân trắng khổng lồ trồi lên. Sống lưng trắng muốt dài hơn mười lăm mét uốn cong trên mặt nước, nước sông chảy thành từng dòng dọc theo lớp vảy sáng trong bóng tối, và trên đầu thân rắn ấy là một chiếc mào sụn phát sáng xanh biếc. Thứ ánh sáng làm cả một vùng nước quanh phao mốc sáng lên như có một ngọn đèn lớn vừa được thắp dưới đáy sông. Đó là Bạch Xà, lần trồi lên thứ 1 trong tuyến hiện tại, ngay trước mắt Quân và ông Thắng, giữa đêm 14 tháng 2 ở ngã ba sông Bạch Hạc.
Bạch Xà không tấn công ai. Thần dùng thân mình rẽ sóng chắn ngang dòng xiết ngay phía trước thuyền cá của ông Thắng, thân trắng khổng lồ trở thành một bức tường sống ngăn đợt sóng ngầm mạnh nhất đang đẩy thuyền về phía vực sâu. Rồi thần uốn mình, đẩy nhẹ mà chắc vào mạn thuyền, đưa chiếc thuyền chết máy trượt dần ra khỏi vùng nước xiết. Đi qua rìa vòng phao mốc và dạt thẳng vào bờ cát thắng trong tiếng sóng vỗ mềm hơn hẳn khi thuyền chạm vào bãi cát vàng.
Ông Thắng lảo đảo bước lên bờ cát, người ướt sũng, tay vẫn ôm chặt bao lưới như một phản xạ cuối cùng của người vừa thoát nạn. Ông đứng không vững, phải ngồi xuống ngay trên cát ướt, thở dốc một lúc lâu mới ngẩng lên nhìn ra mặt sông. Thân trắng khổng lồ ngoài kia, sau khi đẩy thuyền vào bờ an toàn, chậm rãi hạ thấp sống lưng xuống mặt nước, vệt sáng xanh của mào sụn mờ dần, rồi toàn bộ thân hình lặn xuống đáy vực không một tiếng động lớn. Chỉ để lại một vòng sóng tròn lan rộng trên mặt nước đen rồi tan dần vào bóng tối.
Quân chạy tới đỡ ông Thắng, tay anh vẫn còn run. Cụ Thịnh lúc ấy cũng vừa từ đền xuống tới bến, khoác áo ấm, cầm theo một chiếc chăn khô. Ông không hỏi dồn dập, chỉ nhìn chiếc thuyền cá nằm trên bờ cát thắng, nhìn ông Thắng còn sống nguyên vẹn ngồi thở trên cát, rồi nhìn ra vùng nước vừa lặng trở lại ngoài phao mốc và nói một câu rất khẽ.
- Thần đã cứu người như ngày xưa.
Ông Thắng gật đầu, giọng khàn hẳn vì nước sông và gió đêm.
- Đúng như năm ấy. Rẽ sóng, chắn sóng, đẩy thuyền vào đúng bờ cát này. Không khác một chút nào. Thần đã động mặt nước thì mùa này sẽ không yên đâu cụ ạ. Mấy chục năm thần mới lại trồi lên thế này.
Anh Kiên và hai ngư dân của đội tuần sông tới nơi ngay sau đó bằng thuyền lớn, nhưng việc cứu người đã xong trước khi họ kịp xuống nước. Anh Kiên kiểm tra lại thuyền cá, xác nhận máy thuyền hỏng do trục máy gãy, không phải do ai phá hoại, và cho người kéo thuyền về bến sửa chữa. Ông Thắng được đưa lên đền nghỉ lại đêm ấy, uống nước gừng nóng bà Sen pha, và kể lại toàn bộ diễn biến cho cụ Thịnh, anh Kiên và Quân nghe trong nhà ngang còn sáng đèn tới gần nửa đêm.
Quân ngồi ghi lại sự việc vào cả hai cuốn sổ, sổ trực của đền và sổ tuần sông của thôn. Lần này anh ghi không thiếu một chi tiết nào, ghi giờ thuyền chết máy, giờ thuyền trôi vào vùng vực sâu, giờ Bạch Xà trồi lên và giờ thuyền dạt vào bờ cát thắng. Ghi rõ đây là lần trồi lên thứ 1 trong tuyến hiện tại, là hành vi bảo hộ, Bạch Xà đẩy thuyền cá của ông Thắng vào bờ cát thắng, không ai bị hại. Anh ghi thêm một dòng riêng cho chính mình ở cuối trang, rằng từ chương này, anh và ông Thắng là hai nhân chứng trực tiếp biết chắc Bạch Xà còn ở ngã ba sông ở tuyến hiện tại. Trong khi dân làng từ sáng mai sẽ chỉ được nghe kể lại.
Trong lúc ông Thắng kể lại ở nhà ngang, cụ Thịnh nghe rất chăm chú mà không hề chen vào một lời nào, chỉ thỉnh thoảng gật đầu khi ông Thắng nhắc tới bờ cát thắng và cách thần rẽ sóng. Khi ông Thắng kể xong, cụ Thịnh mới nói rõ cho cả nhà nghe một điều mà Quân ghi nhớ từng chữ, rằng việc thần trồi lên cứu người là việc của thần tự quyết khi có người gặp nạn thật ở ngã ba này. Không ai trong đền gọi thần lên được, cũng không ai được đem chuyện đêm nay ra thử thách thần thêm một lần nào nữa cho thỏa tò mò. Anh Kiên nghe xong thì dặn hai ngư dân đi cùng giữ kín chi tiết về mào sáng, chỉ báo với thôn là thuyền ông Thắng gặp nạn và đã vào bờ an toàn, tránh để cả làng xôn xao đổ ra bến trong đêm. Bà Sen thì chỉ lặng lẽ múc thêm nước gừng cho ông Thắng, nói người vừa thoát nạn cần ấm bụng và ngủ một giấc cho lại sức trước khi nghĩ tới bất kỳ chuyện gì khác. Quân ngồi giữa những lời dặn dò bình tĩnh ấy mà thấy sự việc đêm nay, dù kỳ lạ tới đâu, vẫn được nhà đền và thôn tiếp nhận bằng đúng cách của người sống lâu bên sông nước, tin có thần, kính thần. Nhưng không làm ầm ĩ và không lợi dụng việc thần hiện lên cho bất kỳ mục đích nào của riêng mình.
Đêm ấy, sau khi mọi người đã nghỉ, Quân một mình quay lại bến đứng nhìn mặt sông đã lặng hẳn. Vùng vực sâu trước cửa đền đen và yên như chưa từng có một thân trắng khổng lồ vừa trồi lên ở đó. Anh nghĩ tới vệt cá chết ở bờ cát, tới tiếng máy lạ trong đêm không tuần và tới ánh đèn đêm giao thừa, và thấy tất cả những việc ấy từ nay sẽ phải được nhìn dưới một ánh sáng khác. Ánh sáng xanh của chiếc mào vừa sáng lên trên mặt nước đêm nay. Thần còn ở đây, thần vừa cứu một người làng ngay trước mắt anh, và kẻ đang mang điện xuống vùng nước này, dù là ai, cũng đang động vào vùng nước của một vị thần còn hiện hữu thật sự. Không phải chỉ trong chuyện kể của người già trong làng nữa.
Sáng hôm sau, tin thuyền ông Thắng gặp nạn và vào bờ an toàn lan ra khắp thôn Bạch Hạc, nhưng chi tiết về thân trắng và mào sáng xanh thì chỉ người trong đền và đội tuần sông biết rõ. Còn dân làng phần lớn chỉ nghe kể lại rằng đêm qua thần đã động mặt nước cứu người như tích xưa. Quân đi qua chợ cá nghe người ta bàn tán mà không chen vào đính chính hay thêm bớt một lời nào, vì anh hiểu lời kể lại của làng, dù có thêm bớt. Cũng không làm thay đổi sự thật anh đã tận mắt thấy và đã ghi đủ vào hai cuốn sổ đêm qua.