BẠCH XÀ NGÃ BA SÔNG TAM GIANG - Chương 16: Bao Vôi Sống Ở Bến Đò

Chiều ngày 12 tháng 2 năm 2027, Quân theo bà Sen xuống bến đò dưới chân đền để nhận một chuyến hàng của nhà đền gửi từ phía Việt Trì về, gồm dầu đèn.…

Nội dung chương

Chiều ngày 12 tháng 2 năm 2027, Quân theo bà Sen xuống bến đò dưới chân đền để nhận một chuyến hàng của nhà đền gửi từ phía Việt Trì về, gồm dầu đèn. Hương và mấy cuộn vải mới cho mùa lễ rằm. Bến đò buổi chiều đông người qua lại, thuyền chở khách, thuyền chở hàng và thuyền cá của làng ra vào tấp nập trong nắng nhạt cuối ngày.

Bà Sen đứng ở bậc đá trên cao kiểm hàng, Quân ở dưới bến phụ người phu thuyền khuân từng thùng hàng lên bờ. Công việc đang vào nhịp thì bà Sen bỗng dừng tay, nhìn chằm chằm về phía cuối bến, nơi một chiếc thuyền thuê nhỏ vừa cập vào cọc gỗ ở mép nước khuất sau hàng quán tạm.

- Quân, nhìn kìa. Hai thằng thanh niên kia khiêng cái gì lên thuyền thế.

Quân ngẩng lên theo hướng bà chỉ. Hai thanh niên lạ mặt đang cùng nhau khiêng một bao tải lớn từ trên bờ xuống chiếc thuyền thuê. Bao tải căng phồng, miệng buộc chặt, bên ngoài còn dính vệt bột trắng ở mấy chỗ vải bị cọ rách nhẹ. Cách hai người khiêng rất nặng tay, vai trĩu xuống, bước đi chậm và cẩn thận như người khiêng một thứ vừa nặng vừa dễ làm mình bị bỏng nếu rách bao. Người đi trước chừng ngoài hai mươi tuổi, dáng cao gầy, tóc cắt ngắn, người đi sau trẻ hơn, dáng thấp hơn, tay áo xắn cao tới khuỷu.

Quân chưa kịp nhận mặt rõ thì một trong hai người đã làm bao tải cọ mạnh vào thành thuyền, một vệt bột trắng rơi xuống bậc đá và bốc lên một làn khói mỏng rất nhẹ khi chạm vào nước đọng ở mép bến. Bà Sen ngửi thấy mùi hắc quen thuộc thì mặt biến sắc ngay.

- Vôi sống. Đó là bao vôi sống.

Bà bước nhanh xuống mấy bậc đá, giọng không lớn nhưng dứt khoát, gọi thẳng hai thanh niên lại trước khi thuyền kịp rời bến.

- Hai cháu kia, dừng lại một chút. Bao đó là vôi sống phải không. Các cháu mang vôi sống lên thuyền đi đâu thế này.

Hai thanh niên khựng lại. Người cao gầy đi trước quay lại, cười nhạt một cách rất nhanh rồi đáp bằng giọng cố tỏ ra thản nhiên.

- Dạ, vôi mang về rải chuồng trại thôi bà. Nhà cháu ở dưới hạ lưu, mua vôi ở chợ trên này rẻ hơn nên thuê thuyền chở về. Rải chuồng gà, chuồng lợn cho sạch, ai làm gì khác đâu bà.

Người trẻ hơn đứng sau chỉ gật đầu phụ họa, tay vẫn giữ chặt miệng bao như sợ bao tuột khỏi tay.

Bà Sen không hề dịu giọng vì câu giải thích ấy. Bà chỉ tay xuống mặt sông ngay trước bến, nói từng chữ rõ ràng như cách bà vẫn nhắc lệ làng cho khách thập phương ở đền.

- Rải chuồng trại thì các cháu đi đường bộ mà chở, hoặc bọc kín bao lại cho tử tế. Còn ở bến này, làng Bạch Hạc có một điều kiêng giữ từ đời ông cha, là không vứt vôi sống xuống sông, không để vôi sống rơi xuống nước ở ngã ba này. Vôi sống gặp nước là sôi lên, làm chết thủy tộc, làm bỏng cả vùng nước trước cửa đền. Các cháu chở vôi qua sông thì phải giữ cho bao khô, giữ cho thuyền chắc, tuyệt đối không được vứt bao, đổ bao hay rửa bao xuống sông dọc đường. Nhớ cho kỹ.

Hai thanh niên nghe bà nhắc, nụ cười trên mặt người cao gầy tắt hẳn trong một thoáng rồi lại hiện ra gượng gạo hơn trước. Anh ta vâng dạ mấy tiếng liền, cúi xuống chỉnh lại dây buộc bao, ra hiệu cho người trẻ hơn đẩy thuyền ra khỏi cọc. Cả hai không hề cãi lại một lời nào, cũng không hề hỏi thêm vì sao làng lại giữ điều kiêng ấy, như thể điều họ quan tâm duy nhất lúc này là rời khỏi bến càng nhanh càng tốt.

Quân đứng ngay bên cạnh bà Sen suốt cuộc nói chuyện ấy. Anh nhìn kỹ mặt hai người thêm một lần nữa để nhớ. Người cao gầy có một vết sẹo nhỏ ở cằm, người trẻ hơn có bàn tay rất to so với dáng người và một hình xăm mờ ở cổ tay trái vừa lộ ra khi anh ta xắn tay áo giữ bao. Cả hai đều không phải người làng Bạch Hạc, cũng không phải hai anh em mua cá ở chợ mấy hôm trước. Đây là hai gương mặt lạ hoàn toàn mới, xuất hiện ở bến đò với một bao vôi sống, thứ mà cả làng này đều kiêng kỵ quanh mặt sông.

Người phu thuyền vừa phụ Quân khuân hàng nãy giờ đứng ở bậc đá bên cạnh cũng góp một câu, rằng dạo này thuyền thuê ở bến hay được khách lạ thuê đi về phía hạ lưu vào buổi chiều. Trả tiền cao và không bao giờ nói rõ địa chỉ cụ thể, chỉ nói tới bãi thuyền vắng ở khúc sông dưới là xuống. Quân nghe câu ấy thì ghi nhớ ngay trong đầu, định bụng tối nay sẽ nói thêm cả chi tiết bãi thuyền ở hạ lưu cho anh Kiên nghe, vì một bao vôi có thể chỉ là một bao vôi. Nhưng một bãi thuyền vắng chuyên đón khách lạ mang theo những thứ làng này kiêng kỵ thì không còn là chuyện mua bán qua đường nữa. Bà Sen nghe người phu thuyền nói xong chỉ lắc đầu, bảo bến đò này từ ngày có người lạ qua lại nhiều, việc gì cũng phải mở mắt ra mà nhìn cho kỹ hơn xưa.

Chiếc thuyền thuê chở bao vôi chèo đi về phía hạ lưu, không đi về phía ngã ba trước cửa đền mà men theo bờ phía dưới, dần khuất sau rặng tre cuối bến. Bà Sen đứng nhìn theo cho tới khi thuyền đi khuất hẳn mới quay sang Quân, nét mặt vẫn chưa hết bực.

- Tối nay phải báo anh Kiên chuyện bao vôi này. Không phải chuyện nhỏ đâu Quân. Vôi sống mà xuất hiện ở bến vào đúng những ngày cá chết vì điện thế này thì không thể coi là chuyện tình cờ của người đi mua vôi rải chuồng được.

Quân gật đầu. Lần này anh không hề chần chừ trong lòng như những lần trước. Bao vôi sống là một sự việc anh tận mắt chứng kiến giữa ban ngày, trước mặt bà nội, có cả người phu thuyền và mấy người bán hàng ở bến cùng nhìn thấy. Không phải một ánh đèn mơ hồ trong sương mà anh phải sợ mình nhìn nhầm. Anh tự hứa với mình ngay lúc đứng ở bến rằng tối nay anh sẽ kể lại đầy đủ chuyện này cho anh Kiên, ghi vào sổ tuần sông tử tế, không thiếu một chi tiết nào.

Trên đường từ bến đò lên đền, Bà Sen còn dặn thêm Quân một điều mà anh nghe rất thấm.

- Điều kiêng của làng không phải chuyện mê tín giữ cho có lệ đâu. Người xưa cấm vứt vôi sống xuống sông là vì họ biết vôi sống làm hại mặt nước thế nào. Kẻ nào ngày nay cố tình mang vôi sống xuống sông ở ngã ba này thì không chỉ phạm lệ làng, nó còn biết rõ mình đang làm hại cái gì. Con ghi việc này vào sổ cho cẩn thận, ghi cả giờ, cả hướng thuyền đi, cả lời chúng nó nói là mang về rải chuồng trại.

Quân về đền, vào ngay gian nhà ngang lấy cuốn sổ tuần sông ra ghi chép khi sự việc còn nóng hổi trong đầu. Anh ghi rõ: chiều 12 tháng 2, ở bến đò dưới chân đền, hai thanh niên lạ mặt khiêng một bao vôi sống lên thuyền thuê, nói mang về rải chuồng trại, bị bà Sen nhắc điều kiêng không vứt vôi sống xuống sông. Thuyền đi về phía hạ lưu. Anh ghi cả đặc điểm nhận dạng của hai người, vết sẹo ở cằm và hình xăm mờ ở cổ tay, ghi cả câu bà Sen dặn tối nay phải báo anh Kiên.

Chiều tối hôm ấy, Quân mang cuốn sổ sang nhà văn hóa thôn tìm anh Kiên. Anh Kiên đang họp với mấy ngư dân về lịch tuần sông tăng cường theo đề nghị của xã. Quân chờ buổi họp xong mới trình bày lại toàn bộ chuyện bao vôi ở bến, đọc cả dòng ghi trong sổ cho anh Kiên nghe. Anh Kiên nghe xong, nét mặt nghiêm lại, ghi thêm một bản vào sổ chung của thôn và dặn Quân giữ nguyên dòng ghi ấy, từ nay bất kỳ việc gì liên quan tới vôi sống. Thuyền lạ hay người lạ ở bến đều phải báo trong ngày, không được để qua đêm.

- Tốt, lần này cháu báo rất nhanh và ghi rất rõ. Cứ thế này mà làm. Việc ở sông bây giờ không thừa một chi tiết nào đâu Quân, một bao vôi hôm nay có khi là manh mối cho một việc lớn hơn sau này mà mình chưa nhìn ra hết.

Quân nghe lời khen ấy mà lòng vừa nhẹ vừa nhói. Nhẹ vì lần này anh đã làm đúng, báo ngay, ghi đủ. Nhói vì anh biết rõ sự nhanh nhẹn lần này không bù được cho sự chậm trễ và lời nói dối về ánh đèn đêm giao thừa, việc mà anh Kiên vẫn hoàn toàn không hay biết trong lúc đang khen anh ghi sổ cẩn thận.

Tối đó ở bữa cơm, cụ Thịnh nghe Quân kể lại chuyện bao vôi thì chỉ nói một câu ngắn, rằng người giữ đền thấy việc lạ ở bến thì báo thôn ngay trong ngày là đúng lệ, từ nay cứ thế mà làm. Đừng để việc gì phải qua một đêm mới nói. Quân cúi đầu dạ, và câu dặn tưởng như khen ngợi ấy lại làm anh nhớ tới một việc lạ khác đã phải qua tới bảy đêm và một lời nói dối mà vẫn chưa được nói ra.

Đêm đó, Quân ghi thêm vào sổ trực của đền một dòng ngắn về bao vôi, rồi đứng ở sân đền nhìn xuống bến đò đã tối đèn. Chiếc thuyền thuê chở bao vôi đã đi xa về phía hạ lưu từ buổi chiều, hai thanh niên lạ mặt cũng đã khuất dạng. Chỉ còn lời giải thích rải chuồng trại và nụ cười nhạt của người cao gầy là ở lại trong đầu anh. Rõ ràng và khó chịu như một vệt bột trắng vương trên bậc đá bến mà nước sông cả buổi chiều vẫn chưa rửa sạch hết được.

Chương khác

Xem thêm