BẠCH XÀ NGÃ BA SÔNG TAM GIANG - Chương 14: Quân Giấu Chuyện Ánh Đèn

Tối ngày 10 tháng 2 năm 2027, anh Kiên ghé đền Tam Giang sau bữa cơm để hoàn thiện báo cáo của thôn về vệt cá chết và đội tuần sông, chuẩn bị gửi lên xã…

Nội dung chương

Tối ngày 10 tháng 2 năm 2027, anh Kiên ghé đền Tam Giang sau bữa cơm để hoàn thiện báo cáo của thôn về vệt cá chết và đội tuần sông, chuẩn bị gửi lên xã vào sáng hôm sau. Cụ Thịnh tiếp anh ở nhà ngang, bà Sen pha ấm trà nóng, còn Quân ngồi bên cạnh với hai cuốn sổ, sổ trực của đền và sổ tuần sông của thôn, sẵn sàng đối chiếu giờ giấc nếu anh Kiên cần.

Buổi làm việc diễn ra nhanh và gọn. Anh Kiên đọc lại biên bản thôn, kiểm tra ảnh chụp vệt cá chết, xác nhận lại lịch tuần sông đã chạy được một đêm và dự kiến những đêm tiếp theo. Cụ Thịnh nghe xong, gật đầu hài lòng với cách thôn tổ chức đội tuần, chỉ dặn thêm một điều là người đi tuần phải giữ an toàn cho mình trước, gặp việc lạ thì báo nhau. Không ai được liều lĩnh xuống nước ban đêm ở vùng vực sâu.

Khi mọi giấy tờ đã gần xong, anh Kiên bỗng dừng bút, ngẩng lên nhìn Quân.

- Còn một chỗ này tôi muốn hỏi cháu cho chắc để ghi vào báo cáo. Từ Tết tới giờ, quanh phao mốc khu cấm, cháu trực đền và đi tuần, có thấy gì lạ không. Bất cứ gì, đèn lạ, thuyền lạ, tiếng máy lạ, dù nhỏ cũng được. Báo cáo gửi xã mà có thêm một mốc sớm hơn vệt cá chết thì xã sẽ coi trọng việc này hơn hẳn.

Căn phòng im lặng ngay sau câu hỏi ấy. Bà Sen ngừng tay rót trà. Cụ Thịnh nhìn sang Quân, ánh mắt hiền và chờ đợi, không có một chút nghi ngờ nào.

Trong đầu Quân, ánh đèn lạ đêm giao thừa hiện lên rõ ràng như thể nó vừa chớp tắt ngoài phao mốc cách đây ít phút. Anh thấy lại vệt sáng nhỏ nhấp nháy hai lần trong sương, thấy lại cảm giác tim đập mạnh khi anh đứng ở bến giữ đèn bão nhìn ra mặt sông đen. Thấy lại cả buổi sáng mùng 1 khi anh đã ba lần định nói rồi lại thôi. Năm ngày đã qua, vệt cá chết đã dạt vào bờ, đội tuần sông đã lập, và giờ đây người phụ trách việc ấy của thôn đang ngồi ngay trước mặt anh. Hỏi thẳng anh một câu hỏi mà chỉ cần anh gật đầu và kể lại đúng sự thật, mọi việc sẽ đổi khác.

Nếu anh nói ra lúc này, anh sẽ phải nói cả phần khó nhất, rằng anh đã biết từ đêm giao thừa và đã giấu suốt từ mùng 1 tới nay, qua lễ đầu xuân, qua vệt cá chết, qua cả đêm tuần sông đầu tiên. Anh sẽ phải nhìn ông nội nghe cháu mình thú nhận đã im lặng trong khi cá chết nổi trắng bờ cát thắng. Anh sẽ phải thừa nhận cuốn sổ trực của đền, thứ sổ anh vẫn tự hào ghi chép cẩn thận, đã thiếu mất dòng quan trọng nhất của cả mùa lễ ngay từ trang đầu năm.

Nỗi sợ ấy không phải sợ bị mắng. Cụ Thịnh cả đời chưa từng nặng lời với cháu vì một lỗi lầm được thú nhận thẳng thắn. Nỗi sợ của Quân sâu hơn thế. Anh sợ làm cả thôn mất vui và mất yên giữa mùa lễ đầu xuân. Sợ báo cáo gửi xã sẽ mở đầu bằng một câu chuyện chưa có gì chắc chắn ngoài một ánh đèn trong sương mà chính anh cũng từng nghi là mình nhìn nhầm. Sợ người ta sẽ hỏi vì sao một ánh đèn mơ hồ lại phải giấu, và câu trả lời trung thực nhất cho câu hỏi ấy chỉ là anh đã hèn nhát và chần chừ. Anh sợ nhất là phải tự mình nói ra điều đó trước mặt ông nội.

Anh Kiên vẫn nhìn anh, bút cầm lơ lửng trên trang báo cáo, chờ một câu trả lời.

Quân cúi xuống nhìn hai cuốn sổ trước mặt, rồi ngẩng lên, nói một câu mà anh biết ngay khi nó rời khỏi miệng là một lời nói dối trọn vẹn, không còn đường tự bào chữa như những lần im lặng trước đây nữa.

- Dạ không, cháu không thấy gì lạ quanh phao mốc từ Tết tới giờ. Mấy đêm trực sông đều yên, chỉ có vệt cá chết sáng mùng 7 là việc lạ đầu tiên cháu biết.

Anh Kiên gật đầu, ghi vào báo cáo đúng một dòng ngắn, rằng người trực đền không ghi nhận dấu hiệu lạ quanh phao mốc trước vệt cá chết ngày 7 tháng 2. Ngòi bút của anh đi qua trang giấy rất nhanh, chỉ mất vài giây, nhưng với Quân, dòng chữ ấy như một dấu niêm thứ hai, niêm chặt thêm lần nữa bí mật anh đã giữ từ đêm giao thừa. Lần này không phải bằng sự im lặng mà bằng một lời nói dối thành tiếng trước mặt cả ông nội và trưởng thôn.

Cụ Thịnh không hề hay biết gì. Ông còn quay sang dặn anh Kiên rằng Quân trẻ, trực đêm nhiều dễ mệt, thôn phân ca thì nhớ cho cháu nó nghỉ đủ, đừng để nó thức quá hai đêm liền. Sự tin tưởng hoàn toàn ấy của ông làm Quân thấy ngực mình thắt lại còn hơn bất kỳ lời trách mắng nào.

Trước khi anh Kiên đứng dậy, cụ Thịnh còn hỏi thêm một câu về chuyện chợ cá mấy hôm nay, rằng người làng có còn bàn tán về người mua cá giá cao hay không. Anh Kiên đáp thôn đã nghe chuyện hai anh em mua cá ở chợ chiều mùng 9, nhưng mua bán sòng phẳng, tiền bạc rõ ràng thì thôn không có cớ gì để hỏi sâu, chỉ dặn dân làng để ý thêm. Quân ngồi bên cạnh nghe tới đó mà thấy tay mình lạnh đi. Hai mảnh rời mà anh biết rõ nhất, ánh đèn ngoài phao mốc và hai người mua cá lạ mặt ở chợ, vừa được nhắc tới trong cùng một buổi tối, ngay trước mặt anh, và anh vẫn ngồi yên với hai cuốn sổ đóng kín. Anh tự hỏi nếu lúc này anh nối hai mảnh ấy lại thành một lời báo tử tế, liệu báo cáo của anh Kiên ngày mai có còn ghi dòng không có dấu hiệu lạ hay không. Câu hỏi ấy lơ lửng trong đầu anh suốt lúc anh tiễn anh Kiên ra tới cổng đền, và anh vẫn không nói được thành lời.

Buổi làm việc kết thúc không lâu sau đó. Anh Kiên kẹp báo cáo vào cặp, chào ông bà rồi về thôn trong đêm. Bà Sen dọn ấm trà, cụ Thịnh lên chính điện kiểm tra dầu đèn lần cuối trước khi nghỉ. Chỉ còn Quân ngồi lại ở nhà ngang, trước mặt là hai cuốn sổ đã đóng.

Đêm đó Quân không ngủ được. Anh nằm trong gian buồng nhỏ của nhà ngang, nghe tiếng gió đi qua mái đền và tiếng nước sông rất xa vọng lên từ ngã ba, mở mắt nhìn lên trần nhà tối đen hàng giờ liền. Mỗi lần anh nhắm mắt, anh lại thấy ngòi bút của anh Kiên ghi dòng chữ không có dấu hiệu lạ, và thấy ánh đèn ngoài phao mốc chớp tắt như cười nhạt vào dòng chữ ấy. Anh đã từng tự hứa ở lễ đầu xuân rằng nếu ánh đèn xuất hiện thêm một lần nữa anh sẽ báo ngay. Ánh đèn chưa xuất hiện lại, nhưng cá đã chết, người đã hỏi thẳng, và anh vẫn nói không. Lời hứa ấy vì thế còn tệ hơn cả bị phá vỡ, nó bị chính anh lặng lẽ gạt sang một bên bằng một lý do mới, rằng nói ra bây giờ sẽ làm ông nội buồn và làm thôn mất vui giữa mùa lễ.

Gần nửa đêm, Quân không chịu nổi nữa. Anh ngồi dậy, thắp chiếc đèn nhỏ ở đầu giường, lấy ra một cuốn sổ riêng mà anh vẫn để trong hộc tủ, cuốn sổ không phải sổ trực của đền cũng không phải sổ tuần sông của thôn. Chỉ là sổ tay cá nhân anh dùng ghi những việc lặt vặt từ khi về đền. Anh mở một trang trắng, viết đúng một dòng ngắn bằng chữ nhỏ.

Đêm giao thừa, ngoài phao mốc có ánh đèn lạ chớp tắt hai lần rồi tắt hẳn. Tôi đã không báo cho ai. Tối 10 tháng 2, anh Kiên hỏi, tôi vẫn nói không.

Anh nhìn dòng chữ rất lâu. Đây là lần đầu tiên sự việc ấy được ghi lại ở bất cứ đâu, nhưng nó được ghi ở một nơi không ai khác sẽ đọc, vào một cuốn sổ không có giá trị báo cáo nào. Bởi một người vừa nói dối xong và chỉ đủ can đảm để trung thực với chính mình trong bóng tối của gian buồng riêng. Anh biết rõ sự khác biệt ấy. Ghi vào sổ riêng không cứu được con cá nào, không giúp đội tuần sông sớm hơn được một ngày nào, và không làm lời nói dối tối nay nhẹ đi chút nào. Nó chỉ là một bằng chứng anh để lại cho chính mình, rằng anh đã biết, đã nhớ rõ, và đã chọn giấu.

Anh gấp cuốn sổ lại, cất sâu vào hộc tủ, tắt đèn rồi nằm xuống trở lại. Giấc ngủ vẫn không tới ngay. Anh nằm nghe tiếng sông cho tới khi trời gần sáng, trong đầu chỉ còn một ý nghĩ lặp đi lặp lại, rằng từ nay. Mỗi dòng anh ghi vào hai cuốn sổ chính thức của đền và của thôn đều sẽ phải đi qua cái bóng của dòng ghi bí mật trong hộc tủ này. Và anh không biết mình sẽ còn đủ sức giấu nó được bao lâu nữa khi mặt sông ngoài kia vẫn chưa yên.

Rạng sáng hôm sau, khi Quân còn chưa chợp mắt được bao lâu, tiếng người gọi nhau í ới đã vang lên từ dưới bến đền, gấp gáp hơn cả buổi sáng vệt cá chết đầu tiên. Anh choàng dậy, chạy xuống bậc đá trong ánh sáng mờ của buổi sớm chưa rõ mặt người. Dưới bờ cát thắng, một vệt cá chết mới đã lại dạt vào, dày hơn hẳn vệt đầu tiên, trắng xóa một dải dài dọc mép nước. Quân đứng ở bậc đá cao nhất nhìn xuống vệt cá, tay còn nắm chặt lan can đá lạnh ngắt, và hiểu ngay rằng cái giá của lời nói dối tối qua đã bắt đầu hiện ra trước mắt anh, nhanh hơn anh tưởng rất nhiều.

Chương khác

Xem thêm