Báo cáo khai quật số 13 - Chương 10: Đêm Canh Thứ Nhất
Nhiên cất chiếc điện thoại thông minh vào túi quần bảo hộ màu xám tro. Màn hình điện thoại tắt ngấm, để lại vệt sáng xanh mờ nhạt trên mặt kính cường lực…
Nội dung chương
Nhiên cất chiếc điện thoại thông minh vào túi quần bảo hộ màu xám tro. Màn hình điện thoại tắt ngấm, để lại vệt sáng xanh mờ nhạt trên mặt kính cường lực bám đầy bụi đất. Cô đưa mắt nhìn quanh buồng ngoài của cổ mộ số 13. Không gian hẹp sực mùi vôi vữa ẩm ướt, mùi nấm mốc lâu năm và đất sét nung từ thời Lê Trung Hưng.
Bốn chiếc đèn halogen công suất lớn được dựng ở bốn góc phòng bằng chân sắt ba chạc. Ánh sáng trắng lạnh lẽo quét qua những vết nứt dọc trên tường gạch vồ màu đỏ xám. Dây cảnh giới màu vàng có sọc đen chăng chéo trước lối vào hầm mộ chính để ngăn người ngoài xâm nhập.
Nhiên chỉ tay về phía góc phòng, nơi đặt bàn kỹ thuật dã chiến ghép bằng gỗ ép. Cô phân công Khải Minh ngồi trực trước màn hình giám sát camera. Lễ giữ chiếc cặp táp bằng nhôm chứa chìa khóa hòm hồ sơ tuyệt mật của viện. Ông Phúc đứng canh ở bậc thềm đá thứ bảy, lối dẫn xuống lòng huyệt.
Mọi người nhanh chóng vào vị trí được giao. Tiếng máy phát điện nổ rì rầm từ phía cửa hầm truyền vào, nghe đục ngắt qua các lớp tường gạch dày.
Thực tập sinh tên Nam ngồi bệt cạnh chân máy ảnh ba chân dùng để chụp tư liệu hiện trường. Cậu ta co hai đầu gối sát ngực, hai tay ôm chặt lấy bả vai đang run rẩy. Da mặt Nam xám ngoét dưới ánh sáng đèn halogen.
Nam ngẩng đầu nhìn Nhiên khi cô bước qua để kiểm tra các đầu nối cáp tín hiệu. Cậu nói nhỏ, giọng run lên bần bật. Cậu bảo mình nghe thấy tiếng mẹ gọi từ phía sau nắp quan tài đá trong buồng mộ chính.
Mẹ Nam đã mất từ bảy năm trước vì bệnh phổi tại bệnh viện tỉnh. Nhưng giọng nói kia giống hệt lần cuối cùng bà đứng ở cổng ngõ gọi cậu về ăn cơm chiều. Tiếng gọi khàn khàn, lẫn tiếng ho khan đặc trưng của người bệnh nặng.
Nam chỉ tay về phía cánh cửa đá đang đóng chặt bằng chốt đồng cổ. Cậu khẳng định tiếng gọi phát ra từ khe hở dưới chân cửa đá.
Nhiên bước đến bàn kỹ thuật, đeo tai nghe kết nối với máy ghi âm chuyên dụng dùng băng từ. Đầu thu độ nhạy cao đặt sát khe cửa đá của buồng mộ chính.
Trong tai nghe chỉ có tiếng xè xè của băng từ và tiếng gió rít qua khe hẹp. Không có giọng nói nào của phụ nữ. Nhưng cứ mỗi mười giây, tai nghe lại thu được ba tiếng gõ nhẹ, đều đặn. Tiếng gõ nghe như đầu ngón tay gõ vào mặt đá.
Khải Minh vẫy tay gọi Nhiên qua màn hình camera giám sát hồng ngoại. Trên màn hình hiển thị góc quay cận mặt Nam. Môi Nam đang mấp máy liên tục như đang đối thoại với ai đó.
Nhiên hỏi Nam có đang nói chuyện không. Nam lắc đầu phủ nhận, nhưng đôi môi cậu vẫn tiếp tục chuyển động theo nhịp gõ ba tiếng một.
Nhiên bước nhanh tới, nắm chặt lấy cổ tay Nam kéo mạnh ra khỏi vùng ánh sáng của cây nến sáp đặt trên bệ đá. Cổ tay cậu ta lạnh ngắt như đồng tiền xu để ngoài sương muối.
Nhiên gọi to tên Nam. Cô yêu cầu cậu nhìn thẳng vào mắt cô và tự nhẩm lại ngày tháng năm sinh của mình.
Theo quy tắc khảo cổ số 13, khi một thành viên bắt đầu nghe thấy âm thanh lạ, những người còn lại phải liên tục gọi tên họ. Việc này nhằm giữ cho sự tồn tại của người đó không bị xóa khỏi hồ sơ lưu trữ của đội.
Nam nhìn Nhiên nhưng ánh mắt cậu trống rỗng. Cậu không phát ra âm thanh nào ngoài tiếng thì thầm đứt quãng về bữa cơm chiều.
Đồng hồ vạn niên trên vách đá nhảy số. Đúng 01:13 sáng.
Cánh cửa đá nặng hàng tấn của buồng mộ chính, vốn đã được khóa bằng xích sắt và chốt đồng từ chiều, bỗng phát ra tiếng kim loại nghiến vào nhau. Chốt khóa tự xoay ngược chiều kim đồng hồ.
Cửa hé mở một khoảng rộng bằng nửa thân người. Nam đứng bật dậy, mắt mở trừng trừng nhưng không có tiêu cự. Cậu ta bước qua dây cảnh giới, nói rằng mẹ đang lạnh lắm, cậu phải vào đưa bà ra ngoài.
Nhiên lao lên định giữ Nam lại nhưng lực đẩy từ phía cánh cửa đá khiến cô lảo đảo lùi lại.
Ông Phúc từ bậc thềm thứ bảy bước ra cản đường Nhiên. Ông dùng bàn tay gầy guộc nhưng khỏe như gọng kìm giữ chặt vai cô.
Ông Phúc quát lớn, giọng khàn đặc vang lên trong buồng mộ: “Nó không gọi người sống. Nó gọi phần người sống còn nhớ thương.”
Nam vẫn bước đi. Bóng cậu ta chìm dần vào khoảng tối sau cánh cửa đá đang mở hé. Cậu không hề quay đầu lại nhìn những người trong đội.
Cánh cửa đá sập mạnh lại. Tiếng va chạm khô khốc khiến bụi vôi trên trần hầm rơi lả tả xuống sàn đất.
Nhiên đứng sững lại giữa buồng ngoài. Ánh đèn halogen đột ngột chớp nháy rồi tắt phụt, chỉ còn ánh sáng yếu ớt từ màn hình camera của Khải Minh.
Nhiên nhìn Khải Minh, rồi nhìn ông Phúc và Lễ. Cả ba người đều đứng im, ngơ ngác nhìn quanh căn phòng trống. Không ai nhớ vì sao họ lại phải thức đêm canh gác ở buồng ngoài này, và chiếc ghế trống cạnh chân máy ảnh vốn thuộc về ai.
Nhiên buộc một sợi dây vải đỏ quanh cổ tay Hải. Trên mảnh vải, cô viết đủ họ tên cậu bằng bút dầu, viết thêm quê quán, ngày sinh, tên khoa, tên mẹ. Chữ trên vải chưa biến mất, nhưng từng nét bắt đầu nhòe ở mép như bị hơi nước thổi qua.
- Em nhìn chị - cô nói - Nếu nghe thấy tiếng gọi, em trả lời bằng cách bóp tay chị. Không được nói lại.
Hải gật đầu. Môi cậu tím tái.
Khải Minh đặt ba máy ghi âm quanh quan tài đá. Một máy quay vào nắp, một máy quay vào mặt Hải, một máy đặt ở bậc thứ bảy ngoài cửa. Trên tai nghe của anh chỉ có tiếng nhiễu đều đều. Nhưng camera lại bắt được môi Hải mấp máy theo nhịp ba tiếng.
- Cậu ấy bảo không nghe, nhưng miệng đang trả lời - Khải Minh nói.
Nhiên cúi sát Hải.
- Em đang nghe gì?
Hải lắc đầu. Nước mắt chảy xuống cằm.
Từ dưới nắp quan tài, tiếng gõ vang lên ba lần. Chậm. Rõ. Sau đó là một giọng đàn bà khàn vì lạnh.
- Hải ơi, về ăn cơm.
Mặt Hải vỡ ra. Cậu không còn là thực tập sinh trong bộ đồ bảo hộ nữa. Trong mắt cậu chỉ còn một đứa trẻ đứng trước mâm cơm nguội.
- Mẹ em mất rồi - Nhiên nhắc thật nhanh - Đó không phải mẹ em. Đó là thứ đang dùng trí nhớ của em.
Ông Phúc quát:
- Nó không gọi người sống. Nó gọi phần người sống còn nhớ thương.
Đồng hồ trên máy ghi âm nhảy về 01:13. Ngọn nến gần quan tài phụt tắt. Cửa buồng mộ vốn khóa bằng hai chốt thép tự hé ra. Hải đứng dậy, kéo theo cả tay Nhiên. Sợi dây đỏ trên cổ tay cậu căng đến mức cứa vào da.
- Em phải đưa mẹ ra. Mẹ lạnh lắm.
Nhiên ôm chặt cậu từ phía sau, đọc lớn từng chữ trong tên cậu. Lê. Minh. Hải. Mỗi chữ vang lên, vách đá lại rịn nước. Đến chữ cuối, Hải khựng lại một nhịp. Nhưng giọng dưới quan tài cũng gọi đúng tên cậu, đầy đủ hơn, dịu hơn, thân hơn.
Cậu bước qua ngưỡng cửa.
Cửa đá đóng sập. Ngoài buồng, mọi người đứng chết lặng. Khải Minh nhìn sợi dây đỏ đứt trong tay Nhiên, rồi hỏi nhỏ:
- Chúng ta... canh ai đêm nay?
Nhiên lao đến cửa đá, nhưng ông Phúc kéo cô lại trước khi tay cô chạm vào khe cửa.
- Đừng gọi nó qua đá. Cô gọi sai nhịp, nó sẽ đáp bằng giọng của thứ khác.
- Vậy đứng nhìn à?
Ông Phúc dúi vào tay cô mảnh vải đỏ đã đứt.
- Gọi bằng vật còn mang tên nó. Đọc từng phần. Đừng khóc. Nước mắt làm mềm chữ.
Nhiên ép mảnh vải lên nắp quan tài. Mực trên đó loang ra, nhưng chưa mất. Cô đọc lại quê quán của Hải, tên khoa, tên mẹ, cả số thẻ thực tập mà cô vừa thuộc trong kho hồ sơ. Bên kia cửa đá có tiếng móng tay cào rất khẽ.
Khải Minh bật toàn bộ đèn. Ánh sáng trắng dội vào vách mộ làm các nét ẩm rút lại. Trên máy ghi âm, tiếng gọi của người mẹ biến thành một chuỗi âm méo, không còn thành lời. Hải ở bên trong đập vào cửa một lần.
- Em nghe thấy chị không? - Nhiên hỏi.
Không có tiếng đáp. Nhưng mảnh vải đỏ trong tay cô giật nhẹ, như có người ở phía bên kia đang nắm đầu còn lại.
Giáo sư Lễ tra chìa vào ổ khóa phụ. Chìa xoay được nửa vòng rồi kẹt cứng. Trên mặt đồng hồ của ông, kim giây vẫn đứng ở 01:13.
- Giữ tên nó đến sáng - ông nói - Nếu qua được giờ này, cửa có thể nhả.
- Còn nếu không?
Không ai trả lời. Từ phía sau cánh cửa, Hải bắt đầu hát khe khẽ một bài ru ngủ. Cậu hát sai lời, như chỉ còn nhớ giai điệu mà quên người từng hát cho mình nghe.
Đội dựng thêm một vòng đèn quanh cửa đá. Khải Minh dùng pin rời, không nối mạng. Mỗi bóng đèn được đánh số và ghi vào sổ tay của Nhiên. Cô làm việc đó để tự ép mình nhớ: họ đang ở đây vì Hải, vì một người sống bị giấy tờ chôn trước.
Sau mười phút, bóng số bảy tắt. Khải Minh thay pin. Nó sáng lại trong ba giây rồi tắt tiếp. Trên mặt kính bóng đèn xuất hiện hơi nước, đọng thành chữ “mẹ”. Hải ở phía trong đập cửa mạnh hơn.
- Đừng đọc chữ đó - ông Phúc nói.
Nhiên quay mặt đi, nhưng chữ đã kịp in vào đầu cô. Cô nghĩ đến mẹ Hải, người đã mất nhiều năm mà vẫn bị mộ kéo lên làm mồi. Cô giận thứ trong mộ hơn sợ nó. Nó không chỉ lấy người chết. Nó bắt người sống phản bội ký ức đẹp nhất của mình.
Giáo sư Lễ đặt tay lên vai cô.
- Giận cũng là một cách bị gọi.
- Vậy thầy thường dùng cách nào để không bị gọi?
Ông nhìn cánh cửa đá.
- Quên bớt.
Câu trả lời ấy làm Nhiên hiểu vì sao ông sống sót sau năm 1999, và vì sao ông giống một căn phòng đã khóa quá lâu: bên trong có thể còn người, nhưng không còn tiếng động nào lọt ra.
Đến gần sáng, tiếng hát của Hải yếu dần. Mảnh vải đỏ trong tay Nhiên thôi giật. Cửa đá không mở, nhưng trên vách cạnh ổ khóa xuất hiện một vệt ẩm mảnh, kéo xuống thành nửa chữ đầu trong họ của cậu. Nhiên áp tay lên đó và đọc tiếp phần còn lại, đọc cho đến khi cổ họng rát khô.
Khi ánh sáng ngoài cửa hang bắt đầu nhạt đi, cánh cửa đá vẫn đóng. Nhiên ngồi tựa lưng vào tường, mảnh vải đỏ quấn quanh cổ tay mình để giữ hơi ấm. Cô bắt từng người kể một chi tiết về Hải. Khải Minh nhớ cậu hay cất pin dự phòng trong túi trái. Ông Phúc nhớ cậu cúi đầu chào rất thấp. Giáo sư Lễ nhớ bài báo cáo thực tập cậu nộp còn thiếu phần kết luận.
Những chi tiết nhỏ ấy không cứu được cửa đá, nhưng chúng làm Hải còn nặng trong trí nhớ của đội. Mỗi lần có người kể xong, vệt ẩm trên tường lại lùi xuống một chút. Đến gần rạng sáng, từ bên kia cửa vọng ra một tiếng ho yếu.
Nhiên áp tai vào đá.
- Hải?
Tiếng gõ đáp lại hai lần, rồi dừng. Cậu còn nghe được quy ước. Cậu chưa bị kéo hết xuống dưới.
Khi cửa đá cuối cùng nhả ra một khe nhỏ, hơi lạnh tràn ra mang theo mùi cơm nguội và khói bếp. Hải nằm nghiêng ngay sau ngưỡng cửa, hai tay ôm chặt mảnh vải đỏ còn lại. Nhiên kéo cậu ra trước khi ai kịp gọi tên. Cậu mở mắt, nhìn từng người như đếm lại thế giới.
- Em còn nhớ mình là ai không? - cô hỏi.
Hải gật đầu rất chậm.
- Lê Minh Hải. Nhưng em không nhớ mẹ em gọi em bằng giọng nào nữa.
Không ai nói đó là cái giá nhẹ. Với Hải, đó là một khoảng trống vừa bị khoét khỏi đời sống. Với Nhiên, đó là bằng chứng đầu tiên rằng mộ không chỉ dọa giết người. Nó lấy phần khiến người ta còn là người đó.