BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 7: Tiệc trà khoe đẳng cấp

Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ.…

Nội dung chương

Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Nguyễn Văn Túc đứng nhìn quang cảnh ấy hồi lâu, trong lòng biết rằng những ngày yên ổn của khu phố này đang mỏng dần đi.

Phú mở tiệc trà nhỏ mời bạn buôn cổ vật tới khoe mặt bàn đá xanh độc nhất, khách trầm trồ, có người trả giá cao xin nhượng lại mà Phú cười từ chối. Ông Túc được mời tới với tư cách thợ phục chế quen của giới, ngồi ở bàn trà mà cứ nhìn mãi lớp bùn khô che một phần minh văn, xin Phú cho lau sạch mặt đá để xem chữ cho rõ. Phú gạt đi, nói đá cổ phải giữ nguyên bụi thời gian mới có hồn, và cho người dọn bàn sớm.

Có những món nợ không ghi trong sổ sách nào mà vẫn phải trả đủ, trả đúng chỗ, đúng cách. Người Hội An xưa vẫn dạy con cháu rằng của trấn giữ là của chung, động vào của chung thì một mình hưởng lợi mà cả phố gánh họa, thứ họa ấy sớm muộn cũng quay lại đúng nhà kẻ đã động tay.

Ông Túc đứng cách tấm bia mấy bước, nhìn lớp bùn đất còn bám đầy mặt đá và xin được lau qua một góc để nhìn cho rõ. Phú cười xòa, nói đá mới đưa về còn bẩn, để hôm khác lau cũng chưa muộn, rồi khéo léo lái câu chuyện sang ấm trà mới và bộ chén cổ mà ông ta vừa sưu tầm được. Ông Túc ra về mà trong lòng còn nguyên một mối nghi chưa gọi được thành tên.

- Đo lại lần nữa cho chắc, tôi không muốn nghe con số áng chừng. Nguyễn Văn Túc dặn, tay chỉ vào vệt dấu trên đá. - Đo hai lần rồi, khớp nhau cả. Sai số không đáng kể đâu. {cp} đáp, ghi con số vào cuốn sổ đã ướt mép.

Nguyễn Văn Túc hiểu rằng điều đáng sợ nhất không nằm ở một hiện tượng lạ nào. Mà nằm ở chỗ mọi dấu vết đều ăn khớp với nhau một cách lạnh lùng: những con số đo được, những mốc giờ trùng nhau, những lời kể cũ kỹ bỗng nhiên đúng từng chi tiết. Sự ăn khớp ấy không chừa cho người ta một kẽ hở nào để tự dối mình.

Cửa hàng, nhà ở, miếu thờ và cây cầu trong khu phố này gắn với nhau bằng những mối dây vô hình của mấy trăm năm chung sống. Một việc làm sai ở chân cầu có thể làm rung cả dãy phố, cũng như một lời nói dối trong nhà có thể làm lệch cả một gia đình.

Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Nguyễn Văn Túc hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.

Bà con dãy phố ven bờ giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Mấy anh em thợ sửa cầu đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Bà con dãy phố ven bờ kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy.

Người giữ đình của khu phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Những người chài lưới lâu năm bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa.

Đội dân phòng của phường bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Những người buôn bán lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Những người buôn bán lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão.

Đội thợ hồ trong phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Đội thợ hồ trong phường kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Đội dân phòng của phường ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói.

Mấy anh em thợ sửa cầu kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Các cụ cao niên trong phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Những người buôn bán lâu năm kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ.

Đội dân phòng của phường bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Đội thợ hồ trong phường kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Người dân ven kênh nhắc nhau không coi thường nước đêm từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót.

Đội thợ hồ trong phường đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Đội thợ hồ trong phường giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Những người chài lưới lâu năm kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình.

Người dân ven kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Đội thợ hồ trong phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Đội dân phòng của phường đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở.

Những người chài lưới lâu năm góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Bà con dãy phố ven bờ nhắc nhau không coi thường nước đêm cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Đội thợ hồ trong phường giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn.

Những người chài lưới lâu năm kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Các cụ cao niên trong phố giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Những người buôn bán lâu năm giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ.

Những người buôn bán lâu năm trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Bà con dãy phố ven bờ trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Đội dân phòng của phường giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin.

Những người buôn bán lâu năm đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Những người buôn bán lâu năm ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Mấy anh em thợ sửa cầu kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Bà con dãy phố ven bờ kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Đội thợ hồ trong phường góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Người dân ven kênh phân công nhau trực ở đầu cầu những đêm triều lớn để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền.

Người giữ đình của khu phố ghi vào cuốn sổ chung của tổ dân phố từng việc lạ trong mùa mưa như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Những người làm nghề chèo đò trên kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Đội dân phòng của phường kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Các cụ cao niên trong phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn để đời sau còn có người nối tiếp việc giữ gìn của cha ông.

Trời tối hẳn, nước kênh dâng lên thêm một nấc nữa trong bóng đêm. Nguyễn Văn Túc quay bước trở về, mang theo một quyết định chưa nói thành lời, và biết rằng từ ngày mai, mọi việc trong khu phố này sẽ không còn đi theo đường cũ được nữa.

Chương khác

Xem thêm