BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 9: Cái gối nhói và lời đổ cho cống
Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Trọng Phú đi qua…
Nội dung chương
Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Trọng Phú đi qua những âm thanh quen thuộc ấy mà lòng không yên, vì có những việc một khi đã bắt đầu thì không còn quay lại được như cũ.
Phú thức dậy với đầu gối phải nhói buốt mỗi khi bước xuống cầu thang, tự cho là do hôm trước đi lại nhiều. Ở cửa hàng, ông cho người kiểm tra cống thoát quanh biệt thự để tự trấn an chuyện tiếng nước đêm qua, thợ báo cống khô và thông. Chiều về, Phú đứng ở sân nhìn mặt bàn trà đá xanh rất lâu, thoáng nghĩ tới bản dập minh văn, rồi tự gạt đi và dặn người làm pha trà mời khách như thường.
Trong câu chuyện của người già Hội An, nước không bao giờ chỉ là nước. Nước nuôi ruộng, nước chở thuyền, nước cũng là thứ ghi nhớ lâu nhất mọi việc người ta làm với lòng kênh. Một khi lòng kênh bị động vào, cái giá phải trả hiếm khi dừng lại ở một nhà, một người.
Cái gối phải của Phú nhói lên từng cơn từ lúc bước xuống giường, nhói sâu như có mũi dùi nhỏ chọc vào khớp. Ông ta cho người kiểm tra toàn bộ đường cống quanh nhà, mong tìm được một lời giải thích trần thế cho tiếng nước đêm qua, nhưng ống cống nào cũng khô ráo, sạch sẽ tới mức khó tin.
- Tôi chỉ mong qua được mùa mưa này yên ổn. Đỗ Trọng Phú nói, nửa như nói với {cp}, nửa như nói với chính mình. - Yên ổn không tự quay lại đâu. Muốn yên thì phải sửa đúng chỗ đã làm sai. {cp} trả lời, không né tránh.
Đỗ Trọng Phú tự nhủ rằng mọi chuyện đều phải có nguyên nhân rõ ràng, đo được, ghi lại được. Vậy mà càng cố bám vào những nguyên nhân rõ ràng ấy, Đỗ Trọng Phú càng thấy chúng trượt khỏi tay, như thể có một lớp sự thật khác đang nằm ngay bên dưới lớp sự thật thường ngày, lạnh và nặng như đá.
Những người buôn đồ cổ trong vùng vẫn thường nói với nhau rằng đồ vật càng cổ càng có vía, chạm vào phải biết kiêng, giữ trong nhà phải biết nể. Có những món đồ không sinh ra để làm bàn trà hay vật khoe khoang, và cái giá của việc đặt sai chỗ của chúng luôn đắt hơn mọi món tiền người ta tưởng mình kiếm được.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Trọng Phú hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Mấy anh em thợ sửa cầu bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Người giữ đình của khu phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Người giữ đình của khu phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa.
Các cụ cao niên trong phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Bà con dãy phố ven bờ bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Các cụ cao niên trong phố đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Những người chài lưới lâu năm ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Những người buôn bán lâu năm kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót.
Mấy anh em thợ sửa cầu kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Các cụ cao niên trong phố nhắc nhau không coi thường nước đêm không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Người giữ đình của khu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa.
Các cụ cao niên trong phố đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Bà con dãy phố ven bờ đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Người dân ven kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở.
Những người chài lưới lâu năm kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Đội dân phòng của phường kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Người giữ đình của khu phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ.
Những người chài lưới lâu năm giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Người dân ven kênh kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Đội thợ hồ trong phường ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão.
Người dân ven kênh kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Người dân ven kênh đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Những người chài lưới lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên.
Bà con dãy phố ven bờ bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Mấy bà hàng quán ở đầu phố trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Các cụ cao niên trong phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Những người chài lưới lâu năm bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Mấy anh em thợ sửa cầu nhắc nhau không coi thường nước đêm chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc.
Bà con dãy phố ven bờ giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Người giữ đình của khu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Mấy anh em thợ sửa cầu trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Những người chài lưới lâu năm đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo.
Những người chài lưới lâu năm đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Đội dân phòng của phường kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Đội dân phòng của phường đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Các cụ cao niên trong phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ.
Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng để đời sau còn có người nối tiếp việc giữ gìn của cha ông. Bà con dãy phố ven bờ bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão để đời sau còn có người nối tiếp việc giữ gìn của cha ông. Bà con dãy phố ven bờ nhắc nhau không coi thường nước đêm bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Mấy bà hàng quán ở đầu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót.
Khi mọi người ai về nhà nấy, Đỗ Trọng Phú còn đứng lại thêm một lúc, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào chân cầu và tiếng gió luồn qua mái miếu. Có những ngày trôi qua rất chậm, và ngày hôm ấy là một ngày như thế, một ngày mà sau này nhớ lại, ai cũng sẽ biết chính xác mọi chuyện đã đổi hướng từ đâu.
Chương khác
- Chương 6: Mặt bàn trà bằng đá xanh Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Minh Quân bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 7: Tiệc trà khoe đẳng cấp
- Chương 8: Hai giờ sáng, tiếng nước dưới nền nhà
- Chương 10: Hốc đá trống dưới mố cầu
- Chương 11: Gạch lạnh thành vệt
- Chương 12: Khớp sưng không rõ bệnh Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Trọng Phú bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.