BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 10: Hốc đá trống dưới mố cầu
Đèn đường trong phố cổ hắt xuống mặt đường ướt thành từng vệt vàng dài. Trần Hữu Khâm ngẩng lên nhìn bầu trời nặng mây của Hội An mùa bão, thầm tính…
Nội dung chương
Đèn đường trong phố cổ hắt xuống mặt đường ướt thành từng vệt vàng dài. Trần Hữu Khâm ngẩng lên nhìn bầu trời nặng mây của Hội An mùa bão, thầm tính trong đầu những việc phải làm trong ngày, và cả những việc mình đang cố tránh không nghĩ tới.
Nước triều rút thấp bất thường vào buổi chiều, cụ Khâm lội xuống kiểm tra mố cầu thì phát hiện hốc đá dưới chân cầu trống không, mép hốc còn vết cạy mới và bùn bị xới tung. Cụ tái mặt, thắp hương ở miếu rồi lập tức tới phường báo cho cán bộ văn hóa Trần Minh Đức. Đức theo cụ quay lại cầu đo hốc trống và chụp ảnh hiện trường, dặn cụ tạm giữ kín để tránh dân phố hoang mang trong mùa bão.
Cửa hàng, nhà ở, miếu thờ và cây cầu trong khu phố này gắn với nhau bằng những mối dây vô hình của mấy trăm năm chung sống. Một việc làm sai ở chân cầu có thể làm rung cả dãy phố, cũng như một lời nói dối trong nhà có thể làm lệch cả một gia đình.
Chiều hôm ấy, khi triều rút xuống thấp, cụ Khâm lội xuống chân cầu và sững người: hốc dưới mố phía bờ nam trống không, miệng hốc còn in vết cạy mới và bùn non chưa kịp lắng. Cụ lập tức lên trụ sở phường báo cho cán bộ Trần Minh Đức, và cả hai quay lại đo đạc, chụp ảnh cái hốc trống trong ánh chiều đang tắt dần.
- Người trong phố bắt đầu hỏi rồi, giấu thêm được bao lâu nữa? Trần Hữu Khâm hạ giọng khi thấy có người đi ngang qua. - Giấu được một ngày thì họa lớn thêm một phần. Tôi nói thật, không dọa đâu. {cp} nói rồi lặng im một lúc lâu.
Trong lòng Trần Hữu Khâm lúc này có hai tiếng nói cãi nhau không dứt. Một tiếng nói nhắc tới tiền bạc, uy tín và những năm tháng gây dựng cơ nghiệp. Tiếng còn lại chỉ nhắc đi nhắc lại một hình ảnh duy nhất: tấm đá xanh nằm dưới chân cầu, và dòng nước đen đang chảy quanh nó trong đêm.
Tiếng mưa gõ trên mái tôn, tiếng nước chảy trong máng xối và tiếng gió lùa qua khe cửa là bản nhạc nền quen thuộc của những đêm tháng mười một ở phố cổ. Người nghe quen tai tới mức chỉ cần một âm thanh lạ chen vào giữa bản nhạc ấy, dù rất nhỏ, cũng đủ làm họ choàng tỉnh.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Trần Hữu Khâm hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Đội thợ hồ trong phường nhắc nhau không coi thường nước đêm theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Bà con dãy phố ven bờ kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Bà con dãy phố ven bờ trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Người dân ven kênh bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Đội dân phòng của phường giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Những người chài lưới lâu năm trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Mấy anh em thợ sửa cầu nhắc nhau không coi thường nước đêm giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão.
Các cụ cao niên trong phố nhắc nhau không coi thường nước đêm và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Người dân ven kênh kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn.
Những người buôn bán lâu năm trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Đội dân phòng của phường nhắc nhau không coi thường nước đêm thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Bà con dãy phố ven bờ ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên.
Những người buôn bán lâu năm giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Những người chài lưới lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Đội dân phòng của phường góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo.
Người giữ đình của khu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Những người chài lưới lâu năm đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Người dân ven kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Các cụ cao niên trong phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.
Đội thợ hồ trong phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Bà con dãy phố ven bờ giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Những người buôn bán lâu năm bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão.
Mấy anh em thợ sửa cầu giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Mấy bà hàng quán ở đầu phố đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Người giữ đình của khu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Những người chài lưới lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Bà con dãy phố ven bờ kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Những người buôn bán lâu năm góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo.
Mấy anh em thợ sửa cầu góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Đội dân phòng của phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Bà con dãy phố ven bờ kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền.
Những người chài lưới lâu năm phân công nhau trực ở đầu cầu những đêm triều lớn như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Người dân ven kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Đội thợ hồ trong phường giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Người dân ven kênh kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm.
Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Những người làm nghề chèo đò trên kênh bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi để đời sau còn có người nối tiếp việc giữ gìn của cha ông. Người dân ven kênh góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn để đời sau còn có người nối tiếp việc giữ gìn của cha ông.
Ngoài kia, mưa vẫn rơi đều trên mái ngói phố cổ. Trần Hữu Khâm khép lại công việc của ngày, trong đầu còn nguyên những con số. Những mốc giờ và những lời kể vừa nghe, chúng xếp chồng lên nhau thành một áp lực im lặng mà không ai trong khu phố này còn có thể làm ngơ được nữa.
Chương khác
- Chương 7: Tiệc trà khoe đẳng cấp
- Chương 8: Hai giờ sáng, tiếng nước dưới nền nhà
- Chương 9: Cái gối nhói và lời đổ cho cống
- Chương 11: Gạch lạnh thành vệt
- Chương 12: Khớp sưng không rõ bệnh Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Trọng Phú bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 13: Khoản tiền không có trong sổ