BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 13: Khoản tiền không có trong sổ
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ…
Nội dung chương
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ Minh Quân đứng nhìn quang cảnh ấy hồi lâu, trong lòng biết rằng những ngày yên ổn của khu phố này đang mỏng dần đi.
Đối chiếu sổ tiền của cửa hàng, Quân phát hiện một khoản chi tiền mặt lớn đúng đêm 19/11 không có hóa đơn, chỉ có một dòng ghi tắt tên Lực trong sổ tay riêng của cha. Quân hỏi, Phú quát là việc làm ăn không tới lượt con xen vào. Đêm đó Quân nằm nhớ lại nửa câu chuyện nghe được ở chương 3 và vệt bùn sông trên cạnh tấm đá ở sân nhà, bắt đầu hiểu cha mình đã lấy đá ở cầu bằng cách không sạch.
Tiếng mưa gõ trên mái tôn, tiếng nước chảy trong máng xối và tiếng gió lùa qua khe cửa là bản nhạc nền quen thuộc của những đêm tháng mười một ở phố cổ. Người nghe quen tai tới mức chỉ cần một âm thanh lạ chen vào giữa bản nhạc ấy, dù rất nhỏ, cũng đủ làm họ choàng tỉnh.
Trong cuốn sổ tay riêng của cha, Quân tìm thấy một dòng ghi tắt khó hiểu: một khoản tiền mặt lớn chi ra không hóa đơn, bên cạnh là một chữ cái đầu tên quen thuộc của người thợ đào từng qua lại với cửa hàng. Quân ngồi rất lâu trong kho tối, hiểu rằng tấm đá ở sân nhà mình không đến từ một cuộc mua bán đàng hoàng.
- Tôi chỉ mong qua được mùa mưa này yên ổn. Đỗ Minh Quân nói, nửa như nói với {cp}, nửa như nói với chính mình. - Yên ổn không tự quay lại đâu. Muốn yên thì phải sửa đúng chỗ đã làm sai. {cp} trả lời, không né tránh.
Đỗ Minh Quân tự nhủ rằng mọi chuyện đều phải có nguyên nhân rõ ràng, đo được, ghi lại được. Vậy mà càng cố bám vào những nguyên nhân rõ ràng ấy, Đỗ Minh Quân càng thấy chúng trượt khỏi tay, như thể có một lớp sự thật khác đang nằm ngay bên dưới lớp sự thật thường ngày, lạnh và nặng như đá.
Người dân trong phố vẫn giữ thói quen ghé miếu đầu cầu thắp một nén hương trước khi ra đồng hay mở hàng, một thói quen cũ kỹ mà bền như chính những viên đá lát đường. Không ai trong số họ ngờ rằng sự bình yên của cả dãy phố lại đang treo trên một tấm đá nằm im dưới chân cầu, thứ mà họ đi qua hằng ngày mà không hề hay biết.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Minh Quân hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Các cụ cao niên trong phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Mấy anh em thợ sửa cầu ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Người giữ đình của khu phố giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.
Đội dân phòng của phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Đội thợ hồ trong phường nhắc nhau không coi thường nước đêm cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Mấy anh em thợ sửa cầu kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở.
Người giữ đình của khu phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Bà con dãy phố ven bờ góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Mấy anh em thợ sửa cầu kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Đội dân phòng của phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Mấy anh em thợ sửa cầu góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Người giữ đình của khu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.
Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Người giữ đình của khu phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Các cụ cao niên trong phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Những người chài lưới lâu năm ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay.
Những người buôn bán lâu năm kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Đội thợ hồ trong phường ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Những người buôn bán lâu năm nhắc nhau không coi thường nước đêm cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói.
Mấy anh em thợ sửa cầu góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Người dân ven kênh trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Đội dân phòng của phường ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh.
Người giữ đình của khu phố kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Các cụ cao niên trong phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Các cụ cao niên trong phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn.
Đội dân phòng của phường trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Người dân ven kênh đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Bà con dãy phố ven bờ giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên.
Các cụ cao niên trong phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Người giữ đình của khu phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Mấy bà hàng quán ở đầu phố góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Đội dân phòng của phường góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa.
Mấy bà hàng quán ở đầu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Đội dân phòng của phường ghi vào cuốn sổ chung của tổ dân phố từng việc lạ trong mùa mưa để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Mấy chị em phụ nữ trong tổ dân phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy.
Khi mọi người ai về nhà nấy, Đỗ Minh Quân còn đứng lại thêm một lúc, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào chân cầu và tiếng gió luồn qua mái miếu. Có những ngày trôi qua rất chậm, và ngày hôm ấy là một ngày như thế, một ngày mà sau này nhớ lại, ai cũng sẽ biết chính xác mọi chuyện đã đổi hướng từ đâu.
Chương khác
- Chương 10: Hốc đá trống dưới mố cầu
- Chương 11: Gạch lạnh thành vệt
- Chương 12: Khớp sưng không rõ bệnh Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Trọng Phú bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 14: Tiếng đá mài và bàn bia lệch ba xăng ti
- Chương 15: Con rồng ngoài mặt kênh
- Chương 16: Người vợ đi tìm thợ phục chế