BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 15: Con rồng ngoài mặt kênh

Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Lê Thị Ngọc Lan đi…

Nội dung chương

Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Lê Thị Ngọc Lan đi qua những âm thanh quen thuộc ấy mà lòng không yên, vì có những việc một khi đã bắt đầu thì không còn quay lại được như cũ.

Bé Ngọc An thức dậy khóc, kể cho mẹ nghe đêm qua bé mơ thấy một con rồng nước lượn ngoài mặt kênh, ngẩng đầu gọi tên bé, mà bé sợ quá không dám trả lời. Lan dỗ con, cho là bé nghe người lớn nói chuyện cầu và kênh nhiều nên mơ, mà trong lòng bà nối giấc mơ của con với hai đêm tiếng nước trong nhà. Phú nghe con kể ở cửa phòng thì quay đi, nói trẻ con mơ linh tinh.

Có những món nợ không ghi trong sổ sách nào mà vẫn phải trả đủ, trả đúng chỗ, đúng cách. Người Hội An xưa vẫn dạy con cháu rằng của trấn giữ là của chung, động vào của chung thì một mình hưởng lợi mà cả phố gánh họa, thứ họa ấy sớm muộn cũng quay lại đúng nhà kẻ đã động tay.

Bé Ngọc An kể lại giấc mơ đêm qua bằng giọng còn ngái ngủ: bé thấy một con rồng nước lượn ngoài mặt kênh trước nhà, thân dài uốn theo sóng, và nó gọi tên bé mấy lần. Con rồng ấy chưa vào nhà, chỉ lượn ngoài xa rồi chìm xuống khi trời gần sáng. Lan nghe con kể mà sống lưng lạnh dần, vì chính chị cũng vừa nghe tiếng nước dưới nền nhà lúc hai giờ sáng.

- Đo lại lần nữa cho chắc, tôi không muốn nghe con số áng chừng. Lê Thị Ngọc Lan dặn, tay chỉ vào vệt dấu trên đá. - Đo hai lần rồi, khớp nhau cả. Sai số không đáng kể đâu. {cp} đáp, ghi con số vào cuốn sổ đã ướt mép.

Lê Thị Ngọc Lan hiểu rằng điều đáng sợ nhất không nằm ở một hiện tượng lạ nào. Mà nằm ở chỗ mọi dấu vết đều ăn khớp với nhau một cách lạnh lùng: những con số đo được, những mốc giờ trùng nhau, những lời kể cũ kỹ bỗng nhiên đúng từng chi tiết. Sự ăn khớp ấy không chừa cho người ta một kẽ hở nào để tự dối mình.

Cửa hàng, nhà ở, miếu thờ và cây cầu trong khu phố này gắn với nhau bằng những mối dây vô hình của mấy trăm năm chung sống. Một việc làm sai ở chân cầu có thể làm rung cả dãy phố, cũng như một lời nói dối trong nhà có thể làm lệch cả một gia đình.

Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Lê Thị Ngọc Lan hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.

Các cụ cao niên trong phố kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Những người chài lưới lâu năm kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Người dân ven kênh kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên.

Đội dân phòng của phường kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Đội thợ hồ trong phường kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Các cụ cao niên trong phố giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Đội thợ hồ trong phường bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Những người buôn bán lâu năm trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Mấy anh em thợ sửa cầu trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói.

Người giữ đình của khu phố nhắc nhau không coi thường nước đêm cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói. Đội dân phòng của phường nhắc nhau không coi thường nước đêm chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Những người buôn bán lâu năm ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ mà bền.

Những người chài lưới lâu năm góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão. Người dân ven kênh trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão mà lớp trẻ trong phố nhìn vào đó để học theo. Những người buôn bán lâu năm kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như thể đó là phần việc tự nhiên của mỗi người trong phố. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Những người buôn bán lâu năm kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình. Người dân ven kênh kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Mấy bà hàng quán ở đầu phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót.

Đội dân phòng của phường nhắc nhau không coi thường nước đêm như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Mấy anh em thợ sửa cầu kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi bởi lòng người yên thì phố mới yên qua được mùa bão. Mấy anh em thợ sửa cầu kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố giữ cho khu phố một nhịp sống yên ổn giữa mùa mưa bão.

Người dân ven kênh kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Người dân ven kênh ghi nhớ từng mốc nước lên trong mùa và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Mấy anh em thợ sửa cầu bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão từng chút một, ngày này qua ngày khác, không bỏ sót. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin.

Mấy anh em thợ sửa cầu kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều như giữ một ngọn đèn nhỏ cháy đều trong đêm mưa. Người giữ đình của khu phố kiểm tra lại bờ kè sau mỗi đợt triều không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở. Mấy bà hàng quán ở đầu phố nhắc nhau không coi thường nước đêm và người trong phố ai cũng coi đó là bổn phận của mình.

Những người buôn bán lâu năm góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn đều đặn như tiếng chuông đình vào mỗi buổi chiều muộn. Đội dân phòng của phường góp sức dọn bùn sau những ngày nước lớn và đó cũng là cách khu phố tự bảo vệ mình lâu nay. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Mấy anh em thợ sửa cầu kể cho khách xa nghe chuyện cây cầu mấy trăm năm tuổi thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Bà con dãy phố ven bờ đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Người dân ven kênh trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão để câu chuyện của khu phố được kể tiếp một cách bình yên. Những người buôn bán lâu năm đo lại mực nước ở chân cầu vào mỗi buổi chiều giữa những ngày nước kênh dâng cao nhất trong năm. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.

Những người chài lưới lâu năm trông chừng dãy phố khi trời chuyển bão để khi nước lớn tràn về, cả dãy phố không ai bị bất ngờ. Người giữ đình của khu phố ghi vào cuốn sổ chung của tổ dân phố từng việc lạ trong mùa mưa theo đúng nếp cũ của tổ dân phố ven kênh. Người dân ven kênh giữ thói quen thắp hương ở miếu đầu cầu mỗi đầu tháng thành một thói quen tốt đẹp được giữ qua nhiều thế hệ. Các cụ cao niên trong phố nhắc nhau không coi thường nước đêm cho tới khi mùa mưa qua đi và nắng mới lại về trên mái ngói.

Những người làm nghề chèo đò trên kênh bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão khiến khách phương xa tới phố cũng phải nể nếp sống ấy. Người giữ đình của khu phố bàn nhau chuyện chằng chống nhà cửa trước bão chậm rãi mà chắc chắn như cách người phố cổ vẫn làm mọi việc. Những người chài lưới lâu năm kể lại cho con cháu nghe chuyện giữ cầu giữ phố như một lời nhắc âm thầm về cách giữ phố của người xưa. Đội dân phòng của phường nhắc nhau không coi thường nước đêm không cần ai ra lệnh, cũng không cần ai nhắc nhở.

Trời tối hẳn, nước kênh dâng lên thêm một nấc nữa trong bóng đêm. Lê Thị Ngọc Lan quay bước trở về, mang theo một quyết định chưa nói thành lời, và biết rằng từ ngày mai, mọi việc trong khu phố này sẽ không còn đi theo đường cũ được nữa.

Chương khác

Xem thêm