BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 18: Lần Đo Sai Vì Lầm Thước

Sáng ngày bảy tháng tư, Quân bắt đầu đo cầu thang gỗ, lúc chín giờ sáng, nắng đã lên cao ngoài sân nhà. Cầu thang gỗ nằm ở gian tây, dẫn lên gác nhỏ…

Nội dung chương

Sáng ngày bảy tháng tư, Quân bắt đầu đo cầu thang gỗ, lúc chín giờ sáng, nắng đã lên cao ngoài sân nhà. Cầu thang gỗ nằm ở gian tây, dẫn lên gác nhỏ trên, gác nhỏ này là nơi nhà họ Trần cất đồ thờ dự phòng. Cầu thang có mười hai bậc bằng gỗ lim dày và chắc.

Ông Ba mang sổ nhỏ đi cùng anh như mọi buổi đo, ông đứng ở chân cầu thang. Ông cầm đèn pin sẵn tay, Quân lấy cây thước trong túi đồ nghề ra rất quen tay. Anh không nhìn kỹ cây thước trước khi bắt đầu đo nữa, thói quen mấy tuần qua làm anh tin tay mình hoàn toàn.

Anh áp thước vào chiều rộng của bậc cầu thang đầu, số đo hiện ra rơi vào nhóm cung rất lành đẹp. Quân khẽ gật đầu. Anh ghi con số vào sổ tay mình. Anh đo tiếp bậc thứ hai và bậc thứ ba liên tiếp. Cả hai bậc đều cho kết quả lành đẹp như bậc đầu.

Ông Ba nhìn sổ.

- Cầu thang này lành quá nhỉ.

Ông nói cuối cùng cũng có một hạng mục đẹp trọn vẹn.

- Tôi cũng mừng vì kết quả này của nhà.

Anh đo tiếp các bậc còn lại với nhịp tay nhanh hơn, bậc nào cũng rơi vào nhóm cung lành một cách đều đặn.

Tới bậc thứ tám, Quân bắt đầu thấy có gì đó lạ, sự lành đều đặn này khác hẳn mọi hạng mục trước đây, các hạng mục trước, lành và xấu luôn xen kẽ nhau rõ. Cầu thang này lại lành từ đầu tới cuối không chệch bậc, anh chậm tay lại. Anh đo lại bậc đầu tiên lần nữa.

Kết quả đo lại vẫn lành đẹp y như lần đầu tiên, Quân nhìn con số trong sổ rồi nhìn lên cầu thang, anh tự hỏi hay cầu thang do thợ phụ làm riêng chăng. Nếu thợ phụ làm, số đo lành đều là điều dễ hiểu, ý nghĩ đó làm anh yên tâm hơn và đo tiếp nốt.

Anh đo xong bậc cuối cùng vào lúc gần trưa nay, mười hai bậc cầu thang đều rơi cung lành cả mười hai. Anh viết dòng tổng kết nhỏ dưới trang sổ buổi sáng, dòng tổng kết ghi cầu thang là hạng mục lành nhất nhà, ông Ba nghe anh đọc thì cười rất tươi lần đầu.

Buổi trưa, Quân ăn cơm cùng ông Ba ở gian giữa, ông Ba kể bà Nhàn nghe tin cầu thang lành thì mừng lắm.

- Nhà này cuối cùng cũng có một chỗ thật lành.

Quân gật đầu nhưng trong lòng anh vẫn còn vướng lại, sự lành đều đặn đó cứ quay lại trong đầu anh mãi.

Chiều hôm đó, anh ngồi rà soát lại toàn bộ sổ đo, đây là việc anh vẫn làm vào cuối mỗi đợt đo. Anh đối chiếu từng trang với bản vẽ mặt bằng của nhà, tới trang cầu thang, anh dừng lại lâu hơn hẳn mọi trang. Mười hai dấu mực xanh nằm thẳng hàng nhìn rất lạ mắt.

Anh lấy cây thước ra để đối chiếu lại vạch số trên, vừa cầm cây thước lên tay, tim anh khựng lại ngay. Cây thước trên tay anh hôm nay dài hơn thường lệ hẳn, các vạch số trên mặt nó thưa hơn thước anh vẫn dùng, anh lật mặt sau của cây thước ra xem rất kỹ.

Mặt sau cây thước khắc một hàng chữ nhỏ đã mờ, hàng chữ đó ghi vòng thước của nó là năm mươi hai phẩy hai, Quân ngồi lặng người trên ghế một lúc rất lâu dài. Đây là cây thước dành cho việc âm trạch trong nghề, nó không phải cây thước dương trạch anh vẫn dùng xưa nay. Hai cây thước nằm chung trong một túi đồ nghề của anh.

Anh nhớ ra sáng nay mình lấy thước mà không nhìn kỹ, túi đồ nghề của anh chứa cả hai cây thước nghề này, cây thước chuẩn của anh có vòng bốn mươi hai phẩy chín. Cây thước còn lại dài hơn và chỉ dùng cho mộ phần, sáng nay anh đã cầm nhầm cây thước dài hơn đó.

Toàn bộ số đo cầu thang sáng nay đều chệch hết cả, chúng được đọc trên một vòng thước hoàn toàn khác hẳn. Kết luận lành đẹp của cầu thang vì thế không đứng được, mồ hôi rịn ra trên trán Quân dù trời không nóng lắm, anh đặt hai cây thước cạnh nhau trên mặt bàn gỗ.

Hai cây thước nằm song song cho thấy rõ sự khác nhau, cây thước chuẩn ngắn hơn và vạch số dày hơn hẳn, cây thước anh lầm sáng nay dài hơn thấy rõ bằng mắt. Sai lầm này là lỗi sơ đẳng nhất của người cầm thước, một người mới vào nghề cũng được dạy tránh lỗi này.

Quân ngồi im và nghĩ về hậu quả của việc này, nếu anh không tự rà soát, kết luận sai đã vào sổ. Nó sẽ nằm trong bản tổng kết anh trình gia chủ sau, uy tín của anh gây dựng mấy tuần qua sẽ đổ hết. Nghiêm trọng hơn, nó làm mọi số đo khác bị nghi ngờ.

Quân đứng dậy đi đi lại lại trong buồng chái mấy vòng, anh không thể tin nổi mình lại mắc một lỗi như vậy. Hơn mười năm làm nghề phục dựng, anh chưa từng lầm thước, anh vẫn luôn tự hào về sự cẩn thận của bản thân mình, nay chính sự tự tin đó đã làm anh chủ quan sáng nay.

Anh nhớ lại buổi sáng hôm nay một cách rất rõ ràng, anh thức dậy muộn hơn thường lệ vì đêm qua thức khuya, anh nghe lại đoạn ghi âm tới gần một giờ sáng mới ngủ. Vì vội, anh thò tay vào túi đồ nghề lấy thước luôn, anh không lật thước ra xem như mọi buổi đo trước đây. Chỉ một phút vội vàng đó đã gây ra lỗi lớn này.

Đoạn ghi âm đêm qua làm anh mất ngủ và mất tập trung, anh ghi nhận điều đó nhưng không lấy nó làm cớ bào chữa, người làm nghề phải biết giữ mình tỉnh táo trước khi đo đạc. Mệt thì nghỉ, vội thì chậm lại, đó là lệ của nghề này, anh đã quên lệ đó trong đúng buổi sáng quan trọng này.

Anh ngồi xuống và thử tính lại kết quả cầu thang thật, nếu đọc bằng vòng thước chuẩn, các bậc sẽ ra sao đây. Anh không có số đo thô ghi riêng ngoài cung rơi đó, vì thế anh không thể tự suy ra kết quả đúng được ngay, muốn có kết quả đúng, anh buộc phải đo lại tận nơi. Điều đó càng cho thấy việc thú nhận là không tránh được.

Anh quyết định việc đầu tiên là ghi lỗi này vào sổ, anh mở trang mới. Anh viết rõ ràng từng chi tiết một, sáng nay anh đã dùng lầm thước của vòng khác hẳn, hạng mục cầu thang vì thế phải hủy kết quả sáng nay. Anh sẽ đo lại hạng mục này bằng thước chuẩn sau này.

Viết xong, anh đứng dậy đi tìm ông Ba ngay lập tức, ông Ba đang quét sân sau khi anh tới gặp ông. Quân mời ông vào gian giữa. Anh đặt hai thước lên bàn, anh chỉ từng cây và nói rõ việc lầm lẫn của mình, anh nói không giấu một chi tiết nào trong chuyện này.

- Tôi đã đo sai cầu thang vì cầm lầm cây thước. Cây này vòng năm mươi hai phẩy hai, dành cho âm trạch. Thước chuẩn của tôi vòng bốn mươi hai phẩy chín kia. Kết quả cầu thang sáng nay phải hủy hết, ông ạ.

Ông Ba nhìn hai cây thước rồi nhìn anh rất lâu.

Ông Ba hỏi: - Sao anh không giấu nhẹm chuyện này đi cho xong?

Có ai trong nhà này biết hai cây thước khác nhau đâu.

- Anh tự khai ra thì chỉ thiệt cho mình thôi.

Quân lắc đầu.

- Nghề của tôi không cho phép giấu.

Anh nói số đo sai mà giấu thì khác gì nói dối nghề, thầy dạy anh từng dặn thước sai là phải nhận ngay, nhận sớm còn sửa được, giấu lâu thì mất hết niềm tin. Anh thà mất mặt một lần còn hơn mất nghề cả đời, ông Ba nghe xong thì gật đầu chậm rãi mấy cái liền.

- Tôi sẽ làm chứng cho anh về việc tự khai này.

Ông nói người dám nhận sai như vậy mới đáng tin cậy, nhưng ông nói ông lo ông Lộc sẽ nổi giận lớn. Ông nói gia chủ vốn nửa tin nửa ngờ anh từ đầu, theo lời ông, nghe chuyện đo sai, ông Lộc khó giữ bình tĩnh.

Quân đáp anh biết rõ điều đó và chấp nhận nó hoàn toàn, ngày mai anh sẽ tự mình thú nhận trước gia chủ chính thức. Anh sẽ xin phép đo lại toàn bộ từ đầu cho nhà, mọi hạng mục đã đo đều phải qua một vòng thước duy nhất. Chỉ có vậy kết quả cuối mới đáng để cả nhà tin.

Đêm hôm đó, Quân ngồi viết lại kế hoạch đo lại từ đầu, anh gạch bỏ trang kết quả cầu thang bằng hai đường chéo, bên cạnh trang đó, anh ghi rõ lý do gạch bỏ này. Anh cũng ghi giờ phút anh phát hiện ra sai lầm này, mọi thứ đều minh bạch trên giấy trắng mực đen rõ ràng.

Anh đặt cây thước chuẩn lên trên cùng của túi đồ nghề, từ nay, anh sẽ kiểm tra thước trước mỗi buổi đo đạc. Anh viết thêm một dòng tự dặn mình vào đầu sổ tay, dòng đó nhắc anh nhìn kỹ thước trước khi áp vào gỗ. Bài học hôm nay đắt nhưng anh quyết ghi nhớ suốt đời.

Trước khi đi ngủ, Quân còn mở đoạn ghi âm đêm qua ra, anh nghe lại tiếng đục một lần nữa cho lòng mình yên. Tiếng đục đó là thật và nó không liên quan lỗi này, lỗi lầm thước là lỗi của riêng anh trong một buổi sáng, nó không làm mất đi chiếc đinh ngược dưới bậc cửa. Nó cũng không làm mất đi các số đo xấu trước đó, nhưng nó buộc anh phải chứng minh lại mọi thứ từ đầu, anh hiểu rõ cái giá mình phải trả cho một phút vội.

Ngoài sân, ông Ba vẫn còn đi kiểm tra cổng nhà cuối ngày, ông đi ngang qua cửa buồng chái và dừng lại một chút. Ông nói khẽ rằng ông tin anh Quân sẽ qua được mai, Quân cảm ơn ông và chúc ông ngủ ngon đêm nay. Anh tắt đèn bàn khi đồng hồ đã chỉ mười giờ tối, ngày mai sẽ là một ngày rất khó của anh ở nhà này.

Chương khác

Xem thêm