BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 2: Những Chuyện Từ Ngày Tân Gia

Tối ngày chín tháng ba, Quân ăn cơm cùng gia đình ở gian giữa, bữa cơm dọn ra lúc bảy giờ tối, ông Lộc vẫn còn ở xưởng gỗ chưa về. Bà Nhàn ngồi ở đầu bàn…

Nội dung chương

Tối ngày chín tháng ba, Quân ăn cơm cùng gia đình ở gian giữa, bữa cơm dọn ra lúc bảy giờ tối, ông Lộc vẫn còn ở xưởng gỗ chưa về. Bà Nhàn ngồi ở đầu bàn và liên tục gắp thức ăn cho khách, ông Ba ăn ở mâm nhỏ ngoài hiên theo thói quen. Tiếng bát đũa trong nhà nghe rõ trong đêm yên tĩnh.

Ăn xong, bà Nhàn pha một ấm trà nóng, bà mời Quân ngồi lại ở bộ bàn ghế gian giữa. Đèn điện trong nhà sáng vàng và rất ấm, Quân mở cuốn sổ tay để trên đùi, anh nói anh muốn nghe bà kể từ đầu, bà Nhàn gật đầu và bắt đầu kể chậm rãi.

- Nhà này tân gia vào tháng một năm hai nghìn hai mươi. Ngày đó họ hàng và khách khứa tới đông lắm. Ai tới cũng khen nhà đẹp và vững. Vợ chồng tôi mừng tới mất ngủ mấy đêm liền.

Quân ghi lại mốc tân gia vào sổ tay, anh hỏi những ngày đầu ở nhà mới có yên không. Bà Nhàn rót thêm trà vào chén của Quân, bà nói những tháng đầu mọi việc đều thuận, xưởng gỗ làm ăn tốt và đơn hàng về đều. Con trai khỏe mạnh và con gái mới lấy chồng. Cả nhà khi đó chỉ nghĩ tới chuyện mở rộng xưởng.

Rồi bà Nhàn hạ giọng xuống thấp hơn, bà kể từ cuối năm đó nhà bắt đầu có chuyện, hai vợ chồng bà cãi nhau thường xuyên hơn trước. Những chuyện cãi nhau toàn là chuyện nhỏ nhặt. Chuyện tiền bạc trong nhà cũng hay trục trặc, có tháng xưởng gỗ mất liền mấy mối hàng quen. Quân nghe và ghi từng ý vào sổ theo thứ tự.

- Lúc đầu tôi cứ nghĩ là vận nhà trồi sụt thôi. Nhà buôn bán thì năm được năm mất là thường. Nhưng rồi thằng Bảo bắt đầu ốm đau liên miên. Nó ốm mà đi khám mãi không ra bệnh gì rõ.

Quân ngẩng lên nhìn bà Nhàn khi nghe tới đó, anh hỏi Bảo ốm từ khi nào là chính xác nhất. Bà Nhàn nhớ lại một lúc rồi mới đáp, bà nói Bảo bắt đầu hay sốt vặt từ năm sau tân gia, có đợt Bảo phải nằm viện cả tuần lễ. Bác sĩ chỉ nói cơ thể suy nhược và thiếu máu nhẹ, về nhà uống thuốc bổ một thời gian lại đỡ. Rồi ít lâu sau Bảo lại ốm trở lại như cũ.

Quân ghi thêm một dòng về sức khỏe của Bảo, anh chưa gặp Bảo trong ngày đầu tiên này, theo lời bà Nhàn, Bảo đang theo cha ở xưởng và ngủ lại trên thị trấn ít hôm nữa. Bà Nhàn nói mai hoặc ngày kia Bảo sẽ về nhà, bà nói bà muốn Quân gặp Bảo để nghe Bảo tự kể. Quân gật đầu và lật sang trang sổ mới.

Bà Nhàn kể tiếp về con gái Thu Hằng, Hằng lấy chồng ở thị xã cách nhà chừng mười cây số. Từ ngày nhà tân gia, vợ chồng Hằng hay lục đục, Hằng nhiều lần chạy xe về nhà mẹ khóc, bà Nhàn nói bà khuyên con gái mãi không xuể, mỗi lần Hằng về, bà lại mất ngủ cả đêm hôm đó.

- Con gái đi lấy chồng mà không yên thì mẹ khổ tâm lắm. Tôi chỉ mong vợ chồng nó hòa thuận như lúc mới cưới. Vậy mà càng ngày chúng nó càng hay cãi nhau.

Quân nghe bà kể và không chen vào giữa chừng, anh chỉ gật đầu ở những chỗ cần thiết, anh nhận ra mọi chuyện bà kể đều có một điểm chung. Tất cả đều bắt đầu sau ngày tân gia năm hai nghìn hai mươi, trước ngày đó, bà không nhắc tới chuyện gì xấu. Anh khoanh tròn mốc năm hai nghìn hai mươi trong sổ, đó là sợi dây đầu tiên anh nắm được tối nay.

Bà Nhàn đứng dậy thắp thêm một nén hương lên bàn thờ, khói hương bay thẳng lên cao rồi tản ra. Bà chắp tay đứng yên trước bàn thờ một lúc, Quân ngồi yên và không làm phiền bà. Khi bà quay lại bàn trà, mắt bà đã đỏ hoe, bà ngồi xuống và nói tiếp bằng giọng khẽ hơn.

- Có người làng nói nhà tôi động chạm điều gì đó. Tôi nghe mà nửa tin nửa ngờ suốt mấy năm. Chồng tôi thì gạt đi và nói tôi mê tín. Nhưng đêm nào nghe tiếng lạ trên mái tôi cũng sợ.

Quân hỏi bà về tiếng lạ trên mái nhà, bà Nhàn nói tiếng đó giống tiếng đục gỗ lách cách, nó thường vang lên vào lúc gần nửa đêm. Có đêm tiếng đó kéo dài tới gần một giờ, có đêm nó chỉ vang vài nhịp rồi im bặt. Bà nói ông Ba là người nghe thấy nhiều nhất, ông Ba ngủ ở gian chái nên nghe rất rõ.

Quân liếc ra ngoài hiên về phía ông Ba, ông Ba đang ngồi uống trà ở mâm nhỏ. Ông gật đầu khi thấy Quân nhìn ra, bà Nhàn nói ông Ba đã nhiều lần leo lên xem mái. Lần nào ông cũng không thấy có ai trên đó, cũng không thấy chim hay chuột làm tổ trên xà, bà nói tới đó thì thở dài một tiếng rõ dài.

- Tôi mời ông về đây là mong ông xem cho rõ. Ông là người làm nghề phục dựng nhà cổ. Ông xem kết cấu nhà này có chỗ nào bất thường không. Tiền nong xem nhà tôi không để ông phải thiệt.

Quân đáp lời bà Nhàn một cách chậm rãi, anh nói anh chỉ xem bằng nghề của mình, anh sẽ đo đạc và kiểm tra từng điểm kết cấu. Chỗ nào có dấu vết thì anh sẽ báo đúng dấu vết, chỗ nào chưa rõ thì anh sẽ nói là chưa rõ. Anh không hứa trước điều gì ngoài sự cẩn thận, bà Nhàn nghe xong thì gật đầu liên tục.

Bà kể thêm về những năm đầu sau tân gia, bà nói khi đó khách tới nhà vẫn đông vui. Bề ngoài cơ ngơi vẫn làm nhiều người ngưỡng mộ, bà dùng đúng một câu để tả những năm đó.

- Những năm đầu nhà còn yên ổn bề ngoài, khách tới ai cũng tưởng nhà tôi êm ấm lắm.

Quân ghi lại câu nói đó vào sổ tay, anh hiểu ý bà muốn nói qua câu kể. Bên ngoài yên ổn mà bên trong đã bắt đầu rạn, sự rạn nứt đó kéo dài suốt mấy năm trời, nó thể hiện ở sức khỏe của người con trai. Nó thể hiện ở hạnh phúc của người con gái. Nó thể hiện ở những mối hàng mất dần của xưởng.

Bà Nhàn kể về việc buôn bán của gia đình, ông Lộc buôn gỗ và đồ nội thất đã lâu năm, xưởng gỗ của nhà có hơn hai mươi thợ làm thuê. Trước năm hai nghìn hai mươi, xưởng rất ít khi thiếu việc. Sau đó đơn hàng cứ thưa dần theo từng năm, có đối tác quen tự nhiên chuyển sang mua chỗ khác. Ông Lộc đi lại thuyết phục mãi cũng không giữ được, bà nói ông Lộc vì chuyện đó mà càng thêm cáu gắt.

Tiếng xe máy vang lên ngoài cổng lúc gần chín giờ. Ông Ba ra mở cổng cho một người làm ở xưởng, người làm mang về một tập giấy tờ cho ông Lộc. Anh ta nói ông Lộc còn họp với khách tới khuya, bà Nhàn nhận tập giấy và đặt lên bàn thờ phụ, Quân nhìn tập giấy nhưng không hỏi thêm gì. Anh biết việc nhà người ta không phải việc của anh.

Bà Nhàn quay lại câu chuyện còn đang dở, bà nói bà đã đi xem thầy ở mấy nơi. Có thầy nói nhà phạm hướng cổng ra sông, có thầy nói cần dời bàn thờ sang gian bên, bà làm theo một vài lời khuyên nhỏ nhặt. Tình hình trong nhà vẫn không khá lên chút nào, bà nói tới đó thì nhìn thẳng vào Quân.

- Sau cùng tôi mới nghĩ tới chuyện xem lại kết cấu. Nhà này là nhà gỗ dựng theo lệ cũ. Có khi cái gốc của chuyện nằm ngay trong gỗ. Tôi nghe người quen giới thiệu ông đã lâu. Nay tôi mới dám gọi điện mời ông về.

Quân khép cuốn sổ tay lại một lúc, anh nói anh sẽ ở lại vài ngày để xem kỹ. Ngày mai anh sẽ đi một vòng quanh toàn bộ nhà, anh sẽ xem từ cột kèo tới khớp mộng và đòn dông, bà Nhàn nghe vậy thì chắp tay cảm ơn anh. Bà nói nhà có khách quý mà tiếp đón chưa chu đáo, Quân xua tay và nói bà đừng khách sáo.

Đồng hồ trong gian giữa chỉ chín giờ tối, gió từ sông thổi vào sân mát lạnh, ông Ba bê mâm trà ngoài hiên vào trong nhà, ông đặt mâm xuống và nói bà chủ nên đi nghỉ sớm. Bà Nhàn gật đầu rồi đứng dậy dọn bàn trà, Quân cũng đứng dậy và cầm cuốn sổ của mình, anh cảm ơn bà về buổi nói chuyện tối nay.

Trước khi về buồng nghỉ, Quân đứng lại ở cửa gian giữa, anh nhìn lên thanh đòn dông trên cao một lần nữa, thanh gỗ nằm im trong ánh đèn vàng ấm. Không có tiếng động nào phát ra từ trên đó, Quân nghĩ tới tiếng đục lách cách bà vừa kể. Anh tự nhủ đêm nay hoặc đêm mai anh sẽ nghe thử, anh bước về buồng chái và khép cửa lại sau lưng.

Về tới buồng chái, Quân ngồi xuống bàn nhỏ, anh mở lại cuốn sổ và đọc hết các dòng vừa ghi. Anh đếm lại số chuyện bà Nhàn đã kể tối nay, chuyện vợ chồng cãi nhau là một. Chuyện con trai ốm đau triền miên là hai, chuyện con gái lục đục bên chồng là ba, chuyện xưởng gỗ mất mối hàng dần là bốn. Bốn chuyện đều kéo dài trong cùng mấy năm qua.

Quân lấy bút đỏ khoanh lại mốc tân gia một lần nữa, anh viết thêm một dòng hỏi ở cuối trang sổ. Vì sao mọi chuyện đều bắt đầu từ mốc đó, anh chưa có câu trả lời cho dòng hỏi này, anh chỉ biết nó là điểm chung duy nhất lúc này. Mọi đầu mối khác đều còn rất mờ và rời rạc.

Ngoài sân, tiếng gió sông thổi qua hàng cây nghe rõ, Quân đứng dậy mở hé cửa buồng nhìn ra, sân nhà chìm trong ánh đèn vàng ngoài cổng. Ông Ba đang khóa cổng ngoài cẩn thận từng ổ khóa, bà Nhàn đi qua sân với chiếc đèn pin nhỏ trên tay. Bà kiểm tra cửa bếp rồi mới quay vào nhà chính, cả khuôn viên chìm dần vào yên tĩnh của ban đêm.

Quân khép cửa buồng và ngồi lại xuống bàn, anh ghi giờ kết thúc buổi nói chuyện vào sổ. Đồng hồ trên tay anh chỉ chín giờ hai mươi phút, anh viết thêm rằng bà Nhàn rất mong tìm ra gốc chuyện. Anh cũng viết rằng ông Lộc chưa hề xuất hiện tối nay, sự vắng mặt đó làm buổi kể chuyện thiếu một phía, Quân tự nhủ anh phải gặp ông Lộc trực tiếp mới đủ.

Chương khác

Xem thêm