BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 5: Kiểm Tra Xà Ngang Ban Ngày

Sáng ngày mười hai tháng ba, Quân dậy sớm hơn mọi ngày, anh ăn sáng qua loa với một bát cháo trắng. Lúc chín giờ sáng, ông Ba đã bắc thang vào vị trí,…

Nội dung chương

Sáng ngày mười hai tháng ba, Quân dậy sớm hơn mọi ngày, anh ăn sáng qua loa với một bát cháo trắng. Lúc chín giờ sáng, ông Ba đã bắc thang vào vị trí, thang tre tựa chắc vào cột hiên gian giữa nhà, Quân kiểm tra lại từng bậc thang bằng tay trước khi leo. Anh mang theo đèn pin, kính lúp và cuốn sổ mới.

Cuốn sổ mới là cuốn sổ kiểm tra riêng cho căn nhà này, Quân mua nó ở thị trấn từ chiều hôm trước, bìa sổ màu nâu và giấy bên trong còn thơm mùi mới. Anh ghi trang đầu là ngày bắt đầu kiểm tra chính thức. Anh ghi rõ hiện tượng cần theo dõi là tiếng đục đêm, anh để sẵn nhiều trang trống cho các lần đo sau này. Từ nay mọi dấu vết đều vào cuốn sổ này.

Ông Ba giữ chân thang cho Quân leo lên cao. Quân leo từng bậc chậm rãi và chắc chắn, khi lên tới gần xà ngang, anh dừng lại quan sát. Thanh xà ngang gian giữa hiện ra ngay trước mắt anh, mặt gỗ phía trên phủ một lớp bụi mỏng đều, lớp bụi đó không có vệt nào bị xáo trộn gần đây. Nếu có người ngồi lên đây, bụi phải có dấu rõ ràng.

Quân dùng tay áo quệt thử một đoạn mặt gỗ, bụi bám đều và khô, không có chỗ nào mới hơn. Anh soi đèn pin dọc theo toàn bộ chiều dài xà, ánh đèn quét qua từng thớ gỗ sẫm màu, không có vết đục mới nào trên mặt xà cả. Không có mùn gỗ tươi rơi ở bất kỳ đoạn nào, anh ghi nhận xét đầu tiên vào sổ bằng bút chì.

Anh leo cao thêm một bậc để nhìn lên mái, hệ rui và mè đỡ ngói hiện ra trước mắt, các thanh rui xếp đều và không thanh nào gãy. Anh soi đèn vào từng góc nối giữa rui và xà, không có tổ chim nào làm trong các góc đó. Không có phân chim hay rác tổ vương vãi quanh, anh gõ nhẹ lên từng thanh rui gần nhất, tiếng gõ đều cho thấy gỗ rui còn rất chắc.

Ông Ba ở dưới ngước lên hỏi Quân thấy gì không.

- Chưa thấy gì bất thường. Ông cứ giữ thang thêm một lúc nữa.

Anh muốn xem kỹ đoạn xà ngay trên gian giữa, đây là đoạn âm thanh dội xuống rõ nhất đêm qua, anh trườn người về phía trước một chút trên thang. Tay anh bám chặt vào thân cột bên cạnh để giữ thăng bằng.

Đoạn xà trên gian giữa dài chừng bốn mét, Quân xem nó theo từng đoạn nửa mét một. Anh dùng kính lúp soi các vết xước cũ trên gỗ, phần lớn vết xước đều đã lên nước bóng cũ. Đó là dấu vết từ ngày dựng nhà để lại, không có vết xước nào còn sắc cạnh và mới, anh thở ra khẽ và ghi thêm một dòng vào sổ.

Anh kiểm tra tiếp các khớp nối hai đầu xà ngang, khớp bên trái ăn vào đầu cột rất khít. Khớp bên phải cũng khít như một khối liền, anh lấy tay lắc thử thanh xà bằng lực vừa, thanh xà không hề lung lay dù chỉ một chút. Anh lắc thêm lần nữa với lực mạnh hơn, kết quả vẫn hoàn toàn chắc chắn như lần đầu. Căn nhà này về kết cấu vẫn ở trạng thái rất tốt.

Quân leo xuống thang và phủi bụi trên áo, anh đi ra giữa sân để nhìn mái từ xa, mái ngói không có chỗ nào xô lệch bất thường. Đường nóc mái thẳng và không có vật lạ nào, anh quay vào nhà và xin ông Ba cho xem gác mái.

- Nhà này không có gác mái riêng.

Khoảng trống trên trần chỉ vừa cho người bò kiểm tra, lối lên duy nhất là qua cửa nhỏ ở gian chái.

Hai người đi sang gian chái mở cửa kiểm tra trên trần, ông Ba cầm đèn pin đi trước trong khoảng tối, Quân bò theo sau ông trên các thanh xà phụ. Bụi trong khoảng trần dày hơn ở dưới nhiều, anh soi đèn khắp các góc trần một lượt. Không có dấu chân người nào in trên lớp bụi, không có lối đi nào được dọn sạch trong bụi, nếu có người lên đây ban đêm, bụi phải lộ dấu ngay.

Quân kiểm tra kỹ chuyện mối đục gỗ trong khoảng trần, anh gõ lên từng đoạn gỗ bằng cán tua vít. Anh lắng nghe âm thanh phát ra từ mỗi đoạn, mọi đoạn gỗ đều cho tiếng chắc và đặc ruột, không có đoạn nào rỗng ruột vì mối ăn bên trong, anh soi kính lúp vào các lỗ nhỏ trên gỗ. Các lỗ đó đều là lỗ mộng cũ từ ngày dựng nhà, không có lỗ đục mới nào của côn trùng gần đây.

Ông Ba kể trong lúc hai người còn trên trần nhà, ông nói ông đã lên đây kiểm tra nhiều lần trước đó, lần nào ông cũng chỉ thấy bụi và gỗ cũ, ông từng nghi có chuột chạy trên mái gây tiếng động. Nhưng ông đặt bẫy mấy tháng mà không dính con nào, Quân ghi lại chi tiết đặt bẫy không dính chuột này. Đó cũng là một dữ kiện loại trừ đáng giá.

Hai người xuống khỏi khoảng trần lúc gần trưa, Quân phủi bụi khắp người ở ngoài sân sau. Anh ngồi xuống ghế hiên và mở cuốn sổ kiểm tra, anh viết một trang dài về kết quả buổi sáng nay, anh liệt kê từng khả năng vật lý đã được loại trừ. Không dấu người leo trèo lên xà ngang và mái. Không tổ chim hay tổ chuột trong các góc khuất, không mối đục bất thường trong gỗ xà và rui.

Anh viết thêm một mục riêng về giờ giấc hiện tượng, tiếng đục đêm qua bắt đầu lúc mười một giờ ba mươi, nó kết thúc lúc gần mười hai giờ đêm cùng ngày. Ba người cùng nghe là Quân, ông Ba và bà Nhàn. Không người nào thấy bóng người trong suốt thời gian đó, anh đánh dấu sao đỏ bên cạnh mục giờ giấc này. Đây sẽ là mốc đối chiếu cho các đêm tiếp theo.

Bà Nhàn mang cơm trưa ra hiên cho hai người. Cơm có canh cua và đĩa thịt kho tàu.

- Buổi sáng ông có tìm ra manh mối gì không.

- Tôi chưa tìm ra nguyên nhân vật lý.

Anh nói anh đã loại trừ được mấy khả năng thông thường, việc loại trừ đó cũng là một bước tiến cần thiết. Bà Nhàn gật đầu và không tỏ ra thất vọng.

Ăn trưa xong, Quân ngồi lại một mình ở gian giữa, anh ngước nhìn thanh xà ngang vừa kiểm tra ban sáng, thanh xà nằm yên trong ánh sáng ban ngày rõ ràng, mọi dấu vết trên đó anh đều đã xem tận mắt. Vậy mà tiếng đục đêm qua vẫn vang lên đều đặn, anh mở sổ và viết thêm một câu hỏi lớn, tiếng đục phát ra từ đâu nếu không phải từ người và vật. Anh khoanh tròn câu hỏi đó và gấp sổ lại.

Buổi chiều hôm đó, Quân mượn thang dài của nhà ra sân, anh muốn nhìn mái ngói từ bên ngoài một lần nữa, ông Ba dựng thang vào mái hiên phía đông cho anh. Quân leo lên tới mép mái và quan sát từng hàng ngói, ngói xếp khít và không có viên nào nứt vỡ. Rêu chỉ mọc mỏng ở mấy hàng ngói thấp nhất, không có cành cây nào đè lên mái nhà cả.

Anh soi xét kỹ đường bờ nóc từ vị trí trên thang, bờ nóc chạy thẳng từ đầu hồi này sang đầu hồi kia. Không có đoạn nào sụt xuống hay nhô lên lạ, anh ghi nhận mái nhà cũng không có lỗi gì rõ ràng. Một căn nhà rò rỉ hay xô ngói thường lộ dấu rất nhanh, nhà này lại kín đáo tới mức khó tin ở mọi phần, Quân leo xuống và cùng ông Ba cất thang vào kho.

Ông Ba rót nước chè ra hiên cho Quân nghỉ tay, ông hỏi anh ngày mai định kiểm tra phần nào nữa.

- Ngày mai tôi sẽ bắt đầu đo đạc kích thước. Tôi sẽ lấy cây thước gỗ nghề của mình ra dùng.

Ông Ba nghe tới thước gỗ thì tỏ ra rất quan tâm, ông nói ông từng thấy thợ cả năm xưa dùng thước tương tự. Thợ cả đo gì cũng phải xem thước mới quyết định làm.

Quân nghe câu nói đó và ghi thêm vào sổ tay nhỏ, anh hỏi ông Ba thợ cả năm xưa dùng thước ra sao. Ông Ba kể thợ cả có một cây thước gỗ dài, ông ấy đo cửa và đo bậc thềm rất lâu, đo xong chỗ nào ông ấy cũng lẩm nhẩm một mình. Thợ học việc không ai dám hỏi ông ấy lúc đó, Quân gật đầu và không hỏi thêm về người thợ cả.

Anh quay vào gian giữa khi nắng chiều đã nhạt dần, anh mở túi đồ nghề và lấy cây thước gỗ ra, cây thước nằm trong bọc vải đã theo anh nhiều năm. Anh đặt nó lên bàn và ngắm nó một lúc, mặt thước khắc các cung chữ đã mòn theo thời gian. Anh quyết định sáng mai sẽ chưa đo vội vàng, anh muốn chọn lúc yên tĩnh nhất để bắt đầu đo, anh cất thước lại vào bọc vải như cũ.

Bà Nhàn từ bếp đi lên với một đĩa khoai luộc nóng, bà đặt đĩa khoai xuống bàn và mời Quân ăn lót dạ.

- Đêm nay ông có định thức nghe tiếng nữa không.

Quân nói đêm nay anh sẽ ngủ sớm để lấy sức, anh cần đầu óc tỉnh táo cho việc đo đạc ngày mai. Bà Nhàn gật đầu và nói bà sẽ để bếp ấm sẵn, bà dặn anh cần gì cứ gọi ông Ba ở gian chái bên.

Quân ăn hai củ khoai rồi đứng dậy ra sân, anh đi một vòng quanh nhà trong ánh hoàng hôn, cái bóng của căn nhà đổ dài trên mặt sân gạch. Anh dừng ở bậc thềm cửa chính và nhìn nó thật lâu. Ngày mai anh sẽ đo chính bậc thềm này đầu tiên, anh quay vào nhà khi tiếng chuông chùa làng vang xa. Cuốn sổ kiểm tra của anh đã kín hai trang đầu tiên.

Chương khác

Xem thêm