CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 12: Cuốn Sổ Đếm Đêm

Sáng hôm ấy, 20/12/2026, ngày và đêm; nhà thịnh. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 20/12/2026, ngày và đêm; nhà thịnh. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp sớm hơn thường lệ, đêm xuống nhanh ở vùng đồi. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn.

Dũng xuất viện về nhà, người còn yếu. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.

Anh lấy một cuốn sổ tay, chép lại từ đầu toàn bộ các đêm đã nghe tiếng khóc theo lời kể của cả nhà và tự đặt ra một cách đếm thống nhất: chỉ tính những đêm có cả tiếng khóc từ nửa đêm tới gần gà gáy. Ghi rõ đêm thứ mấy, nhà nào nghe rõ nhất, có con vật nào chết sáng hôm sau hay không. việc gì anh cũng ghi lại ngày giờ và người có mặt, thói quen ấy theo anh cả khi về thôn lo việc nhà, dũng quen làm việc bằng sổ sách từ ngày buôn vải thiều ở thị trấn.

Thịnh thấy con trai ghi chép thì khó chịu, nói trong nhà có người bệnh thật rồi, đừng bày thêm chuyện giấy tờ làm làng xôn xao. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này.

Hội hỏi lại người nhà về việc của ngày mai dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

chị Mai thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

bà Nhàn nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở đầu ngõ thôn. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Hoài nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy.

Dũng đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên gốc đề. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Dũng nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy. nhưng tay bà không lúc nào ngơi, hết dọn nơi thờ cúng lại xuống bếp, như thể làm việc liên tục là cách bà giữ cho lòng mình yên, bà mến ít nói. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.

Dũng chép lại những đêm đã qua vào cuốn sổ mới, ghi đêm thứ 2 và đêm thứ 4 bằng hai dòng ngắn gọn theo lời kể của người nhà, vì hai đêm ấy anh không trực đêm trọn vẹn. Anh ghi rõ đêm nào anh tận tai nghe, đêm nào chỉ chép lại từ lời kể, để cuốn sổ không lẫn lộn hai loại bằng chứng với nhau. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: sổ đếm đêm của dũng được lập, khóa cách đếm 17 đêm và là công cụ điều tra chính của truyện. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 12 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. giữ thói quen của người làm trưởng thôn lâu năm, nghe hết mọi người nói rồi mới buông một câu ngắn để chốt lại, ông thịnh ngồi ở ghế giữa.

chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên bờ ao sau nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Dũng khép cuốn sổ lại. chị Mai hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. bà Mến nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.

bà Mến nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ dưới mái hiên đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ở sân miếu. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở sân miếu. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở sân miếu. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

cụ Tỵ đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Dũng nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại. Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

bà Mến nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở sân miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

chị Mai rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

bà Nhàn ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở đầu ngõ thôn. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.

cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Rồi ai về việc nấy.

bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Hoài nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.

cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Dũng khép cuốn sổ lại.

ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trước bàn thờ họ. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

cụ Tỵ ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên bờ ao sau nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.

cụ Tỵ hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên gốc đề. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Rồi ai về việc nấy.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Dũng viết dòng đầu cuốn sổ: 'Đếm cho đúng, rồi mới sợ cho đúng.

Chương khác

Xem thêm