CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 9: Tiếng Khóc Đánh Vào Người Mẹ
Sáng hôm ấy, 17/12/2026, ngày và tối; nhà thịnh, trạm xá xã. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, 17/12/2026, ngày và tối; nhà thịnh, trạm xá xã. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. mang theo hơi lạnh khô làm da mặt rát và đầu ngón tay tê đi rất nhanh, gió mùa đông bắc luồn qua hàng vải thiều trụi lá ngoài đồi.
Ban ngày, tin từ xã bên báo có một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi ở cổng trạm y tế được người ta cứu kịp; chuyện ấy làm cả nhà Thịnh rờn rợn vì tiếng khóc đêm ở gốc cây. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Buổi tối, cụ Tỵ ghé nhà, dạy Hoài lệ cũ của làng: lấy hạt bồ đề ngâm nước gừng treo trước cửa sổ buồng ngủ để giữ yên giấc cho trẻ nhỏ trong nhà những đêm có tiếng động lạ ngoài miếu. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc.
Hoài ghi lại cách làm, định bụng sáng mai sẽ làm một chuỗi treo ở cửa sổ buồng của con. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
cụ Tỵ lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn trước bàn thờ họ. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
chị Mai thắp thêm một nén hương trên bàn thờ dưới mái hiên đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày dưới mái hiên đình. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hội hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Mến nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ trên sân đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.
bà Nhàn hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trước bàn thờ họ. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. việc gì anh cũng ghi lại ngày giờ và người có mặt, thói quen ấy theo anh cả khi về thôn lo việc nhà, dũng quen làm việc bằng sổ sách từ ngày buôn vải thiều ở thị trấn. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: chuỗi hạt bồ đề ngâm nước gừng được gieo ở ch9 như biện pháp phòng hộ trong buồng, kèm lời dặn rõ nó không phải cách đuổi tà. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 9 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay.
Hội nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trước bàn thờ họ. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước bàn thờ họ. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Dũng khép cuốn sổ lại.
ông Thịnh nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
bà Mến nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ngoài hiên nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
Dũng thắp thêm một nén hương trên bàn thờ cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.
Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước bàn thờ họ. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Dũng khép cuốn sổ lại.
cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
ông Thịnh nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Dũng khép cuốn sổ lại.
bà Nhàn ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trước bàn thờ họ. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.
bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp sau vườn vải. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
ông Thịnh nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ trên sân đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Rồi ai về việc nấy.
bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ trước bàn thờ họ. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
chị Mai kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày bên bờ ao sau nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Rồi ai về việc nấy.
bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở đầu ngõ thôn. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
bà Nhàn hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
cụ Tỵ đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ nói: 'Hạt bồ đề giữ yên trong buồng thôi, con ạ. Đừng ai tưởng treo hạt là đuổi được cái ở ngoài cây.