Đồi Thông Hai Mộ - Chương 1: Sương Mai Đà Lạt
Gió từ mặt hồ Than Thở thốc ngược lên triền đồi, bẻ cong những nhánh thông ba lá gầy guộc. Cứ mỗi bận sương mù từ thung lũng tràn về, tiếng vi vút qua kẽ…
Nội dung chương
Gió từ mặt hồ Than Thở thốc ngược lên triền đồi, bẻ cong những nhánh thông ba lá gầy guộc. Cứ mỗi bận sương mù từ thung lũng tràn về, tiếng vi vút qua kẽ lá lại rít lên từng hồi rin rít, nghe giống tiếng người đàn bà nghẹn ngào gọi tên người tình trong cổ họng đầy bùn đất.
Dân sống quanh hồ Sương Mai cũ - người Pháp xưa đặt tên là Lac des Soupirs - vẫn bảo rằng đất này mang dớp nặng. Đất giữ chặt người chết, nhưng lại xé rách lời thề của kẻ sống.
Trên khoảnh đất bằng phẳng cách trung tâm thị xã sáu cây số về phía Đông, hai nấm mộ nằm song song sát cạnh nhau dưới chân những gốc cổ thụ sù sì. Nấm mộ bên phải xây kín, nơi cô giáo Lê Thị Thảo yên nghỉ từ buổi chiều tháng Ba năm 1956. Nấm mộ bên trái cũng đắp xi măng vuông vức, bia đá khắc tên chàng khóa sinh sĩ quan Võ bị Vũ Minh Tâm, nhưng lòng đất phía dưới hoàn toàn trống rỗng. Người ta gọi đó là mộ gió. Thể xác Tâm đã bị gia tộc họ Vũ bốc đem về dải đất phèn Gò Công từ mấy mươi năm trước, để lại nấm mồ không ruột nằm trơ trọi hứng chịu mưa ngàn gió núi.
Bà Ngô Thị Hiền đặt bó hoa lay-ơn trắng xuống bệ đá rồi cúi người nhặt từng cọng rác khô vướng vào khe gạch. Gần ba mươi năm qua, ngày nào người đàn bà gốc Bắc ấy cũng quẩy thùng nước cùng cây chổi tre lên đồi làm việc không công. Chiếc áo bà ba bạc màu của bà ướt đẫm hơi nước giá lạnh.
Bà Hiền châm ba nén hương, cắm hai nén sang phần mộ cô Thảo, nén sau cùng run rẩy cắm vào bát nhang nứt nẻ trên mộ chàng Tâm. Khói hương vừa bốc lên liền bị luồng khí buốt từ dưới lòng hồ cuốn phăng đi, xoáy tít quanh bia đá rỗng.
"Lại giận nhau rồi," bà Hiền lẩm bẩm qua kẽ răng run bần bật vì sương muối. "Bao nhiêu năm rồi mà hồn vía chú ấy vẫn chưa chịu về xuôi, cứ lẩn quẩn nơi mép nước quấy người ta."
Dưới đáy thung lũng, mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương đồng hoen rỉ. Nước hồ Sương Mai chưa bao giờ có màu xanh biếc; nó đặc quánh một màu lam sẫm pha đen, sâu hun hút và lạnh thấu xương tủy. Người già quanh vùng truyền tai nhau, ai từng trót hẹn thề bên mép nước này mà bội ước, hồ sẽ tự khắc sinh ra những đợt sóng ngầm kéo tuột cả thể xác lẫn linh hồn xuống đáy bùn lầy để làm bạn với đá rêu.
Mấy mươi năm trước, bờ nước ấy từng chứng kiến ngày đầu tiên hai số phận chạm mặt nhau, mở ra một vết thương rỉ máu kéo dài suốt nửa thế kỷ.
***
Đó là buổi chiều đầu mùa khô năm 1956. Nắng vàng vọt ở độ cao một ngàn năm trăm mét chỉ đủ sưởi ấm những phiến đá ven đường, không xua nổi cái lạnh se sắt bám chặt vào từng thớ thịt.
Vũ Minh Tâm bước chậm rãi dọc theo triền đồi rải đầy đá dăm nham nhở. Bộ lễ phục khóa sinh sĩ quan Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt ôm sát bờ vai rộng, cầu vai thẳng tắp phản chiếu ánh tà dương nhàn nhạt. Chiếc mũ bê-rê đội lệch sang một bên để lộ vầng trán cao cương trực và đôi mày rậm ánh lên nét u buồn bẩm sinh của kẻ sinh ra trong nhung lụa nhưng tâm can luôn mang gánh nặng gia tộc.
Tâm rời quân trường trên đồi 1515 sau một tuần lễ huấn dịch căng thẳng trên thao trường dã chiến. Thay vì cùng các bạn đồng khóa kéo nhau xuống khu Hòa Bình uống cà phê hay tìm đến những tiệm khiêu vũ ồn ào ở rạp xi-nê Ngọc Hiệp, chàng một mình bắt xe thổ mộ ngược về phía Đông, tìm đến sự vắng lặng của đồi thông ven hồ Than Thở. Chàng cần một khoảng không gian để thở, để trút bỏ cái ngột ngạt từ những bức gia thư chất đầy lời răn đe gửi lên từ dinh cơ đồ sộ xứ Gò Công.
Gió hồ thổi hất tung vạt áo khoác dày của chàng. Tâm dừng bước bên một gốc thông ngả bóng râm xuống vệ cỏ dại. Phía dưới triền dốc thoai thoải, cách mép nước chừng mười sải chân, có bóng người đang ngồi bất động.
Một thiếu nữ mặc áo dài lụa màu trắng ngà, mái tóc đen nhánh buông lơi qua bờ vai gầy, vạt áo sau bay lất phất theo từng cơn gió lạnh. Nàng ngồi trên phiến đá phẳng, hai tay nâng niu cuốn sách bìa da đã sờn gáy. Bên cạnh nàng đặt chiếc làn mây nhỏ đựng vài tập vở học trò bìa xanh viền sọc đỏ.
Tâm nheo mắt nhìn. Đó là phù hiệu của Trường Nữ trung học Bùi Thị Xuân, ngôi trường nữ sinh danh tiếng nằm nép mình bên con dốc phủ đầy hoa cẩm tú cầu giữa lòng thị xã. Chàng từng nghe bạn bè nhắc về những cô giáo trẻ mới về trường dạy dạo gần đây, những người mang vẻ đẹp kín đáo và thanh khiết như hoa dại mọc trong rừng thông.
Một cơn gió chướng bất thần từ lòng hồ quất thốc lên mặt đất. Tà áo dài của người thiếu nữ bay phần phật, kéo theo tập giấy kẹp bên trong cuốn sách rơi tung tóe xuống vệ cỏ dại.
Người con gái giật mình hoảng hốt đứng bật dậy, toan nhoài người chụp lấy những trang bản thảo đang trượt dần xuống mép vực thoai thoải sát hồ. Đất đỏ bazan ẩm ướt trơn trượt sau cơn mưa rào đêm trước khiến gót giày da của nàng trượt mạnh. Nàng chới với ngã quỵ xuống gối, chiếc làn mây lăn lông lốc.
Tâm lao vội xuống dốc. Đôi ủng nhà binh dẫm nát lớp lá thông khô giòn rụm phát ra chuỗi âm thanh lạo xạo dồn dập. Chàng vươn cánh tay rắn chắc túm chặt lấy khuỷu tay nàng kéo lùi lại đúng vào thời khắc mép váy lụa chỉ còn cách lằn ranh nước đen ngòm chừng một gang tay.
"Cẩn thận, cô giáo! Đất bờ hồ xốp lắm, sụt lở bất kỳ lúc nào."
Giọng Tâm vang lên trầm ấm, mang theo chút âm sắc đượm chất hào sảng của miền đất phương Nam pha lẫn vẻ dứt khoát rèn giũa từ kỷ luật thép trong quân trường.
Lê Thị Thảo run rẩy tựa vào bắp tay chàng. Hơi thở nàng dồn dập, bờ môi mỏng tái nhợt vì lạnh và sợ hãi. Nàng ngước mắt nhìn lên. Gương mặt thanh tú không chút phấn son lộ rõ nét kinh hoàng chưa kịp tan biến, nhưng nơi đáy mắt đen thẳm lại phảng phất một nỗi u hoài câm lặng, sâu thăm thẳm như chính làn nước bên dưới.
"Cảm ơn... cảm ơn ông," Thảo thốt lên đứt quãng, vội vàng rụt tay lại khi nhận ra sự đường đột giữa hai người xa lạ. Đôi má nàng ửng hồng dưới cái lạnh tê tái của buổi hoàng hôn. "Tôi sơ ý quá, suýt nữa thì làm rơi hết bài giảng văn của học trò xuống hồ."
Tâm cúi xuống nhặt chiếc làn mây, gom lại từng tờ giấy học trò bị vấy chút bùn đỏ rồi chìa hai tay trao lại cho nàng. Ngón tay chàng vô tình chạm vào những đầu ngón tay mảnh khảnh, lạnh ngắt của người con gái. Cái lạnh ấy truyền qua da thịt khiến Tâm khẽ giật mình. Đó là cái lạnh buốt kỳ lạ, giống như da thịt vừa được vớt lên từ một đáy vực không có ánh mặt trời.
"Cô dạy ở trường Bùi Thị Xuân phải không?" Tâm hỏi, mắt nhìn vào dòng chữ nắn nót ghi tựa đề bài giảng: *Khảo luận về Truyện Kiều và thân phận phụ nữ*. "Tôi thấy phù hiệu trên làn mây. Đường từ trường ra tận bờ hồ này xa lắm, cô đi một mình không sợ sương xuống làm tắc nghẽn lối mòn sao?"
Thảo cúi đầu nhận lại tập vở, khóe môi khẽ nở nụ cười kín đáo nhưng đượm vẻ cam chịu.
"Tôi dạy xong tiết cuối buổi chiều, nhà trọ ở gần dốc Chi Lăng buồn quá nên tản bộ ra đây đón gió. Tôi mồ côi cả cha lẫn mẹ từ thuở nhỏ ở ngoài Trung, lưu lạc vào đây nương nhờ nhà các nữ tu dòng Phaolô rồi xin đi dạy học. Quen sống thui thủi một mình, đâm ra chỗ nào càng vắng bóng người, lòng tôi lại thấy yên ổn hơn."
Tâm lặng người. Câu nói buông ra bình thản mà chứa đựng quá nhiều cay đắng của một kiếp người bơ vơ giữa trần gian. Chàng nhớ tới ngôi đại dinh thự của dòng họ Vũ tại Gò Công, nơi có hàng trăm mẫu ruộng màu mỡ dọc bờ sông Tiền, có kẻ ăn người ở tấp nập cúi đầu xưng dạ, nhưng không khí lúc nào cũng ngột ngạt vì những quy tắc lễ giáo khắt khe của đạo Phật truyền thống. Cha mẹ chàng coi môn đăng hộ đối là lẽ sống còn, từng ép chàng phải hứa hôn với con gái một phú hào cùng xứ. Tâm từ chối, chọn thi vào Trường Võ bị Quốc gia trên cao nguyên Lang Biang chỉ nhằm mục đích trốn chạy cái khuôn vàng thước ngọc đè nghẹt thở ấy.
"Hóa ra cô giáo một thân một mình nơi phố núi này," Tâm cất giọng chậm rãi, ánh mắt nhìn thẳng vào gương mặt nhỏ nhắn của Thảo. "Tôi tên Vũ Minh Tâm, khóa sinh năm thứ hai của trường bên đồi Võ bị. Quê tôi ở tận miền Tây Nam Bộ, cũng chỉ có một mình giữa chốn sương mù này thôi."
Chàng cố tình giấu nhẹm thân phận công tử duy nhất của dòng họ giàu nứt đố đổ vách. Trước mặt người con gái mang vẻ đẹp thanh khiết và đôi mắt u sầu này, Tâm chỉ muốn mình là một chàng trai mộc mạc mang áo lính, không mang theo gánh nặng tiền tài hay gia thế hiển hách.
Thảo khẽ ngước lên, gật đầu chào theo phép lịch sự.
"Tôi là Lê Thị Thảo. Rất đội ơn anh Tâm đã ra tay đỡ giúp, bằng không chiều nay tôi đã trượt chân rơi xuống vực rồi."
Hai người đứng cạnh nhau trên triền dốc. Gió bắt đầu gầm rít mạnh hơn qua những tán thông già. Mặt nước hồ Than Thở bỗng nhiên đổi màu, từ sắc lam chuyển dần sang màu xám xịt của tro tàn.
Tâm đưa mắt nhìn xuống mép nước nơi vạt áo Thảo vừa chạm tới ban nãy. Nước dưới hồ lặng ngắt, không một gợn sóng nhỏ dù gió trên đồi đang thổi rất mạnh. Sự tĩnh lặng quái dị ấy dường như đang nuốt chửng mọi âm thanh xào xạc của rừng cây chung quanh.
Bỗng nhiên, mặt hồ sát bờ sủi lên vài bọt khí lục bục. Một luồng sóng ngầm từ đâu dưới đáy sâu cuộn ngược lên, đánh dạt lớp rong rêu trôi dạt vào bờ đất.
Dưới làn nước trong veo đến rợn ngườicủa hồ Sương Mai, bóng của hai người in rõ mồn một. Tâm thấy bóng mình đứng sừng sững trong bộ quân phục chỉnh tề, nhưng khi dời mắt sang hình ảnh phản chiếu của người con gái bên cạnh, lồng ngực chàng bỗng co thắt lại vì một cảm giác kinh hoàng ập đến.
Bóng của Thảo dưới đáy nước không hề cử động theo chiều gió thổi của tà áo dài trên bờ. Trong hình ảnh phản chiếu lập lờ kia, thân hình nàng nổi bồng bềnh, mái tóc đen xoay tròn tản rộng ra như một đám rong đen quấn chặt lấy khuôn mặt trắng bệch, đôi mắt nhắm nghiền, hai cánh tay buông xuôi bất động trong một tư thế rợn người của một thi thể ngâm nước lâu ngày.
Tâm chớp mắt thật mạnh, toàn thân cứng đờ. Cơn ớn lạnh bò dọc theo sống lưng chàng, chạy thẳng lên da đầu.
Nhưng khi chàng vội vã quay sang nhìn Thảo bằng xương bằng thịt, nàng vẫn đang đứng đó, hai tay ôm chặt tập bài giảng văn trước ngực, đôi mắt long lanh nhìn chàng đầy ngượng ngùng. Dưới mặt nước, bọt khí tan biến, bóng hình hai người lại trở về nguyên trạng như một bức tranh tĩnh vật bình thường.
"Anh Tâm sao thế?" Thảo khẽ hỏi khi nhận thấy sắc mặt biến đổi đột ngột của chàng trai. "Trông anh xanh xao quá. Gió lạnh hồ này độc lắm, người xứ nóng mới lên cao nguyên rất dễ bị cảm mạo."
"Không... không có gì," Tâm gượng gạo đáp, cố xua đi ảo giác kinh khiếp vừa lóe lên trong chớp mắt. "Chỉ là... tôi thấy hồ này có vẻ sâu quá. Người ta bảo trước đây có nhiều chuyện u uất xảy ra quanh mép nước này lắm."
Thảo mỉm cười, nụ cười buồn bã tựa như khói sương buổi sớm. Nàng đưa mắt nhìn ra khoảng không bao la vô định của mặt hồ.
"Người Pháp gọi nơi này là Hồ Than Thở, nhưng người mình ngày xưa lại đặt tên là hồ Sương Mai. Buổi sáng sớm, sương phủ dày đặc không nhìn thấy bờ bên kia, trông mông lung như một cõi khác. Dì phước ở tu viện từng bảo tôi, những kẻ cô độc khi tìm đến chốn này thường nghe thấy tiếng gọi từ đáy nước. Có lẽ vì lòng người ta chứa quá nhiều tâm sự không biết tỏ cùng ai, nên mới nghe ra tiếng thở dài của trời đất."
Nàng dừng lại, ngón tay mân mê sợi dây chuyền bạc có mặt thánh giá nhỏ đeo nơi cổ áo, khẽ thở dài một tiếng thật nhẹ. Tiếng thở dài hòa lẫn vào tiếng gió hú qua ngọn thông ba lá, tạo nên một âm hưởng ảo não lạ kỳ.
Tâm lặng lẽ ngắm nhìn góc nghiêng của nàng. Trong khoảnh khắc ấy, chàng cảm nhận rõ rệt một mối dây liên kết vô hình nhưng bền chặt đang kéo hai tâm hồn cô đơn lại gần nhau. Sự ngăn cách về giai cấp, sự đối nghịch giữa tiếng chuông chùa miền Tây Nam Bộ và cây thánh giá trên ngực áo nàng lúc này dường như tan biến trước cái lạnh lẽo hoang hoải của vùng đồi núi.
Từ phía xa, tiếng chuông đồng từ tháp chuông nhà thờ chính tòa ngân dài từng hồi chậm rãi, báo hiệu sáu giờ chiều. Tiếng chuông trầm đục xé tan bầu không khí u tịch của rừng thông, dội vào vách đá ven hồ từng âm vang vang vọng.
Thảo giật mình thu chiếc làn mây vào sát người, khẽ cúi đầu chào Tâm.
"Trễ rồi, tôi phải về trước khi nhà dòng đóng cổng. Các xơ quản lý nghiêm ngặt lắm, đi đứng muộn màng sẽ bị quở phạt."
"Để tôi đưa cô về," Tâm bước theo một bước, giọng chàng mang theo vẻ khẩn khoản không giấu giếm. "Đường dốc vắng vẻ, trời lại sắp tối hẳn rồi."
Thảo lắc đầu từ chối, nhưng ánh mắt nhìn chàng lại chan chứa sự cảm kích mềm mại.
"Xin anh đừng nhọc công. Nữ sinh và giáo viên trường Bùi Thị Xuân giữ gìn nề nếp khắt khe lắm, người ngoài trông thấy đi chung với quân nhân sẽ dị nghị không hay. Cảm ơn anh vì chuyện ban nãy. Nếu có duyên... có duyên ủi an, chắc chắn trời đất sẽ cho chúng ta gặp lại."
Nàng xoay người bước thoăn thoắt lên dốc đá. Tà áo dài trắng lướt đi thoăn thoắt giữa những thân thông già, tựa như một dải sương mỏng manh đang tan dần vào bóng tối đang sụp xuống rất nhanh trên cao nguyên.
Tâm đứng chôn chân bên bờ vực. Chàng dõi theo bóng hình Thảo cho đến khi vạt áo trắng khuất hẳn sau khúc quanh dẫn ra con lộ Quang Trung.
Một mình đứng lại giữa hoang vu, Tâm nhìn xuống đôi bàn tay mình. Lòng bàn tay chàng vẫn còn vương lại chút hơi lạnh buốt giá từ những ngón tay của Thảo. Cái lạnh ấy kỳ lạ thay, không hề ấm lên theo nhịp đập của huyết quản mà cứ đông cứng lại nơi đầu ngón tay, buốt nhức tận xương.
Dưới chân chàng, mặt hồ Than Thở lại bắt đầu cuộn sóng. Những gợn sóng đen ngòm vỗ nhẹ vào bờ đất bazan phát ra tiếng bì bõm ghê rợn, tựa như tiếng bàn tay của một kẻ vô hình từ dưới đáy nước đang cào bới lên lớp bùn lầy, cố níu giữ bước chân người ở lại.