Đồi Thông Hai Mộ - Chương 3: Chuông Nhà Thờ Và Khói Trầm Gò Công
Gió bấc từ đỉnh Lang Biang tràn xuống thung lũng mang theo cái rét căm căm của những ngày đầu năm một ngàn chín trăm năm mươi sáu. Bầu trời Đà Lạt sà…
Nội dung chương
Gió bấc từ đỉnh Lang Biang tràn xuống thung lũng mang theo cái rét căm căm của những ngày đầu năm một ngàn chín trăm năm mươi sáu. Bầu trời Đà Lạt sà thấp từng mảng mây xám xịt, bao phủ lấy những mái ngói đỏ rêu phong và những rặng tùng bách đứng im lìm dọc hai bên sườn dốc.
Vũ Minh Tâm dắt chiếc xe đạp song hành cùng Lê Thị Thảo trên con đường dốc dẫn lên đồi cỏ Mont Real. Tiếng xích xe kim loại khua lách cách điểm nhịp cho bước chân của hai người trên nền sỏi vụn. Thảo mặc chiếc áo len dạ màu tím than khoác ngoài tà áo dài trắng quen thuộc, hai bàn tay đan vào nhau giữ chặt cuốn kinh thánh bọc da đen trước ngực. Nàng đội chiếc mũ nồi dạ đen nghiêng nghiêng che đi mái tóc dài buông xõa, chỉ để lộ gương mặt thanh tú phảng phất nét u hoài muôn thuở.
Buổi chiều tan lớp ở trường Nữ trung học Bùi Thị Xuân, Thảo không về thẳng căn phòng tập thể ở dãy cư xá giáo viên mà ghé qua ngôi giáo đường lớn nhất xứ sương mù. Đó là thói quen mà nàng giữ gìn từ những năm tháng còn là đứa trẻ mồ côi lớn lên dưới sự chở che của các xơ dòng Thánh Phaolô. Mỗi buổi tan trường, khi vạt nắng yếu ớt bắt đầu tắt trên những ngọn cây, Thảo lại tìm về nơi tôn nghiêm ấy để dâng lên những lời kinh nguyện cầu cho linh hồn cha mẹ đã khuất, và cầu bình an cho phận đời nổi trôi của chính mình.
Tâm lặng lẽ ngắm nhìn dáng người mảnh khảnh của nàng. Mỗi nhịp thở của Thảo phả ra một làn khói trắng mỏng manh rồi tan biến ngay vào không khí buốt giá.
"Hôm nay thứ Sáu, xơ quản giáo dặn tôi đến sớm nửa giờ để quét dọn lại các dãy ghế sau giờ chầu," Thảo khẽ nghiêng đầu nói, giọng nàng trong trẻo nhưng chứa đựng sự e ấp cố hữu. "Đường dốc cao lắm, anh Tâm dắt xe mỏi tay rồi, hay anh quay về doanh trại nghỉ ngơi đi kẻo trễ giờ điểm danh."
"Thời gian của tôi hôm nay vẫn còn rộng rãi," Tâm mỉm cười, ánh mắt chàng dừng lại trên những lọn tóc đen nhánh bay lơ thơ bên vành tai người thiếu nữ. "Huống chi được đi bên cô trên đoạn dốc này, dẫu có gập ghềnh bao nhiêu tôi cũng thấy lòng nhẹ nhõm. Ở quân trường cả tuần chỉ có tiếng còi lệnh, tiếng giày đinh nện trên sân xi măng và mùi thuốc súng. Cứ bước chân ra ngoài nhìn thấy màu áo trắng của cô, tôi mới biết mình vẫn còn một chốn êm đềm để nhớ đến."
Má Thảo ửng hồng. Nàng cúi mặt, giấu nụ cười thẹn thùng sau chiếc cổ áo cao. Những ngón tay thon gầy siết chặt lấy mép bìa da của cuốn sách kinh, nơi có gắn cây thánh giá bằng đồng đã mòn vẹt theo năm tháng.
Đến ngã ba dẫn vào khuôn viên Nhà thờ Chính tòa, tháp chuông sừng sững vươn thẳng lên nền trời xám đục hiện ra trước mắt họ. Người Pháp xây dựng ngôi thánh đường này suốt mười mấy năm ròng rã, đặt con gà trống bằng đồng rỗng ruột trên đỉnh tháp cao bốn mươi bảy mét để chỉ hướng gió cao nguyên. Tòa giáo đường mang dáng dấp của những công trình kiến trúc thời Trung cổ ở châu Âu, với những bức tường xây bằng đá chẻ dày cộp và các vòm cửa uốn cong vút lên cao.
Đúng lúc đôi chân họ chạm vào bậc thềm đá hoa cương dẫn vào tiền sảnh, tiếng chuông đồng từ trên tháp cao bắt đầu buông từng hồi dồn dập.
"Keng... keng... boong..."
Tiếng chuông Truyền Tin rền rĩ, âm vang trầm đục ngân dài qua những thung lũng, xé toạc màn sương mù đang cuộn trôi trên những mái nhà phố núi. Âm thanh ấy thánh thót mà xa vời, rơi xuống không gian u tịch tạo nên một cảm giác vừa trang nghiêm vừa cô quạnh đến buốt óc.
Thảo dừng bước ở chân bậc tam cấp. Theo phản xạ tự nhiên của một tín đồ ngoan đạo, nàng buông một tay khỏi cuốn sách kinh, đưa ngón tay trỏ chấm nhẹ lên trán, đưa xuống ngực rồi vắt qua hai bên vai, vẽ nên hình cây thập tự thiêng liêng. Đôi môi mỏng mấp máy đọc lời nguyện tạ ơn bằng tiếng La-tinh một cách thành kính.
Tâm đứng chôn chân bên cạnh nàng, hai bàn tay siết chặt lấy ghi-đông xe đạp bằng kim loại lạnh ngắt. Tiếng chuông đồng rền rĩ dội vào lồng ngực chàng những đợt sóng hoang mang kỳ lạ.
Trong khoang mũi chàng, mùi nến sáp, mùi hoa huệ trắng cắm trên bệ thờ và hương dầu ô-liu từ trong thánh đường bay ra bỗng chốc khuấy động một dòng ký ức xa xôi từ quê nhà.
Đó là vùng đất phù sa màu mỡ Gò Công, nơi dòng họ Vũ của chàng đã định cư qua bốn đời phú quý. Ngôi nhà rường ba gian hai chái bằng gỗ gõ đỏ của cha chàng quanh năm nghi ngút khói trầm hương thượng hạng. Nơi đó, trên chiếc bàn thờ tổ tiên chạm trổ rồng phượng uy nghi, chiếc lư đồng mắt cua luôn đỏ rực tàn nhang. Mỗi rằm tháng Giêng hay lễ Vu Lan, tiếng mõ gỗ tụng kinh của các nhà sư áo nâu sòng từ chùa Bửu Trì lại vang lên đều đặn, hòa quyện với mùi trầm thơm ngát và tiếng chuông gia trì trầm ấm của Phật môn.
Ký ức về người cha kính cẩn dâng nén nhang trước bài vị dòng tộc bỗng hiện về rõ mồn một trước mắt Tâm. Cha chàng, một ông Hội đồng nổi tiếng nghiêm khắc bậc nhất tỉnh Gia Định và Gò Công, từng đập mạnh chiếc tẩu thuốc bằng bạc xuống bàn trà bằng cẩm thạch khi nghe tin con trai một người bạn buôn lúa cưới một thiếu nữ xóm Đạo:
"Nhà họ Vũ ta đời đời giữ gìn gia phong Nho giáo, thắp nhang bái lạy bàn thờ tổ tiên và nương nhờ cửa Phật. Kẻ nào dám đem dâu rể khác đạo, không cùng nguồn cội hương hỏa bước vào ngạch cửa này, tao coi như đứa con bất hiếu, tuyệt đường hương khói!"
Lời phán truyền đầy uy quyền năm nào của người cha lại dội về bên tai Tâm, va đập chát chúa với từng tiếng chuông giáo đường đang ngân vang trên đỉnh tháp Con Gà. Chàng nhìn cánh cửa gỗ lim đồ sộ mở toang dẫn vào lòng nhà thờ, nơi có hàng trăm ngọn nến lung linh soi sáng bức tượng Chúa Giê-su chịu nạn trên cây thập giá, và chợt thấy một vực thẳm vô hình đang mở toang ra ngay dưới chân mình.
"Anh Tâm, anh cùng vào với tôi một lát nhé?" Thảo quay sang nhìn chàng, đôi mắt đen lánh ngập tràn vẻ chờ mong thánh thiện. "Bên trong ấm lắm. Có thể ngồi nghỉ ở dãy ghế cuối nghe ca đoàn tập dượt thánh ca cho lễ Phục Sinh."
Tâm nhìn nụ cười trong sáng của Thảo, rồi lại nhìn vào khoảng không mờ tối linh thiêng bên trong vòm cửa gothic. Bước chân chàng rụt lại một tấc. Một sức nặng vô hình từ dòng máu gia tộc, từ những nén nhang đời đời nơi phương Nam xa xôi đang ghì chặt lấy gót giày đinh của chàng, không cho phép chàng bước qua ngạch cửa đá hoa cương.
Chàng gượng nở một nụ cười, lắc đầu thật nhẹ:
"Tôi... tôi đứng ngoài này đợi cô được rồi. Xe đạp không khóa, để ngoài sân không an tâm. Với lại, quân phục mang trên người thế này, vào nơi hành lễ tôn nghiêm của đạo cô sợ không tiện."
Thảo thoáng khựng lại. Ánh sáng long lanh trong đôi mắt nàng chùng xuống, nhường chỗ cho một nét u buồn quen thuộc. Nàng thông minh và đủ nhạy cảm để hiểu được sự ngập ngừng trong ánh mắt của chàng trai Nam Bộ. Nàng biết bức tường ngăn cách giữa họ rộng lớn đến dường nào. Nàng là một đứa con gái mồ côi cả cha lẫn mẹ, lớn lên nhờ chén cơm tình thương của tu viện, ngày ngày lần chuỗi Mân Côi tạ ơn Chúa. Còn chàng là công tử độc nhất của một cự tộc giàu sang nức tiếng miền Lục tỉnh, mang trên vai gánh nặng nối dõi tông đường và truyền thống thờ cúng tổ tiên ngàn đời.
"Vâng, vậy anh đứng tạm dưới mái hiên tránh gió nhé," Thảo cố giữ giọng thật bình thản, nhưng khóe môi nàng khẽ run rẩy. "Tôi vào đọc một chuỗi hạt rồi sẽ trở ra ngay, không để anh phải đợi lâu đâu."
Nàng cúi đầu chào chàng rồi nhẹ nhàng bước lên những bậc thềm đá. Tà áo dài trắng của nàng khẽ lay động theo từng bước chân, mỏng manh như một dải sương chiều đang lướt vào cõi thâm nghiêm, tịch mịch của giáo đường.
Tâm tựa chiếc xe đạp vào một gốc tùng cổ thụ bên hông nhà thờ, rồi bước lên thềm đá, đứng nép mình bên cạnh cây cột trụ bằng đá hoa cương xám tro. Từ vị trí này, chàng có thể nhìn thấy trọn vẹn gian thánh đường rộng lớn qua khung cửa vòm cao vút.
Bên trong, không khí nhuốm màu huyền bí dưới ánh sáng rọi qua những ô cửa kính màu sặc sỡ. Thảo bước đi chầm chậm trên tấm thảm đỏ dẫn đến trước bàn thờ chính. Nàng khẽ quỳ một gối xuống sàn đá lạnh ngắt để bái lạy Mình Thánh Chúa, rồi lùi lại chọn một chỗ ngồi ở hàng ghế gỗ sồi thứ ba từ trên xuống.
Nàng gập người quỳ trên thanh gỗ đệm, hai bàn tay đan chặt trước ngực, đầu cúi thấp. Dưới ánh sáng le lói của những hàng nến sáp trắng, bóng hình Thảo trông nhỏ bé, đơn độc giữa không gian mênh mông, lạnh lẽo của ngôi thánh đường đá. Đôi môi nàng mấp máy không ngừng. Chàng không nghe thấy nàng đang khấn nguyện điều gì, chỉ thấy bờ vai gầy dưới lớp áo dạ thỉnh thoảng khẽ rung lên từng nhịp run rẩy.
Nhìn người con gái mình yêu quỳ gối trong cô độc, ngực Tâm thắt lại một cơn đau buốt.
Chàng tự trách bản thân hèn nhát. Vì cớ gì một người lính tương lai được trui rèn trên thao trường súng đạn, không sợ gian khổ hy sinh, lại phải e sợ một bậc thềm nhà thờ? Vì cớ gì những định kiến môn đăng hộ đối, những giáo điều tôn giáo khắt khe lại có quyền chia cắt hai tâm hồn tìm thấy sự đồng điệu giữa cuộc đời giông bão này? Chàng yêu sự dịu dàng, yêu vẻ thanh cao và tâm hồn trong sạch của nàng. Chàng thầm nhủ với lòng mình rằng dẫu cho cha mẹ có phản đối kịch liệt, dẫu cho khói trầm Gò Công có khó lòng hòa quyện cùng tiếng chuông giáo đường xứ lạnh, chàng cũng sẽ dùng cả sinh mệnh và danh dự của một người đàn ông để che chở cho Thảo suốt cuộc đời này. Tình yêu chân thành ắt sẽ có ngày làm mềm lòng những bậc sinh thành cố chấp.
Gió bên ngoài thốc mạnh hơn, cuốn theo những đám lá thông khô xào xạc bay qua sân nhà thờ vắng vẻ.
Tâm đưa mắt nhìn sang vách tường đá bên cạnh chỗ mình đứng. Dọc theo hành lang ngoài của giáo đường, người ta đục những hốc tường hình vòm để đặt các bức tượng thánh bằng đá hoa cương xám nhạt. Ngay sát bên tay phải chàng là bức tượng Đức Mẹ Sầu Bi đang ôm xác hài nhi vào lòng, khuôn mặt tạc bằng đá toát lên nỗi bi ai tột cùng của một người mẹ mất con.
Tâm chăm chú nhìn vào bức tượng đá lạnh lùng kia.
Đột nhiên, đồng tử chàng co rút lại.
Dưới ánh sáng nhờ nhợ của buổi hoàng hôn tàn tạ, bề mặt phiến đá hoa cương nhẵn thín nơi hốc mắt của bức tượng bỗng rịn ra một lớp chất lỏng lờ mờ. Lúc đầu, nó chỉ là một màng ẩm mỏng tang như sương muối đọng trên đá núi. Nhưng chỉ trong tích tắc, màng nước ấy ngưng tụ lại thành một giọt lớn, đùng đục và đặc quánh.
Giọt nước lạnh ngắt ấy từ từ lăn dài xuống gò má đá gồ ghề của bức tượng thánh. Nó chảy chậm rãi, vẽ thành một vệt dài u uất hệt như một giọt nước mắt thực sự của một kẻ bằng xương bằng thịt đang khóc thương cho một số kiếp nghiệt ngã.
"Tỏng."
Giọt nước rơi thẳng xuống phiến đá lát dưới chân Tâm, vỡ tan thành những tia nước nhỏ li ti.
Tâm giật thót mình, lùi lại một bước, sống lưng chàng dựng đứng một luồng khí lạnh thấu tủy. Chàng nhìn lên khuôn mặt bức tượng. Giọt thứ hai lại tiếp tục rịn ra từ khóe mắt đá xám tro, rồi giọt thứ ba, rỏ từng giọt "tỏng... tỏng..." đều đặn xuống nền đá.
Một mùi tanh nồng lợ lợ thoảng qua sống mũi chàng. Mùi hương ấy không mang theo sự thanh khiết của nước mưa hay hơi ẩm của đất trời cao nguyên, mà nồng nặc mùi bùn lầy ngâm nước lâu ngày, pha lẫn mùi rong rêu mục rữa dưới đáy sâu tăm tối. Đó chính là cái mùi ẩm mốc, lạnh lẽo mà chàng đã ngửi thấy trên mặt nước đen ngòm của hồ Than Thở vào cái buổi chiều đầu tiên gặp Thảo.
Chàng bàng hoàng đưa bàn tay run rẩy chạm vào phiến đá dưới chân tượng. Giọt nước đọng trên đầu ngón tay chàng lạnh buốt như băng tuyết, cái lạnh ăn sâu vào da thịt, làm tê dại từng đường gân huyết quản.
Bức tượng đá vô tri không có sự sống, cớ sao lại rỉ ra những giọt lệ tang tóc thê lương đến rợn người như vậy? Có phải trời đất đang ngầm đưa ra một lời cảnh báo rùng rợn cho mối duyên tình vừa chớm nở của hai người?
Bên trong giáo đường, tiếng đàn harmonium bỗng cất lên những âm thanh trầm bổng, đượm buồn. Tiếng hát thánh ca của những nữ tu vang lên, ai oán và thê thiết như một bài tụng ca dành cho cõi chết:
"Lạy Chúa, từ vực sâu con kêu lên Người... Xin nhậm lời con than thở..."
Tiếng hát hòa cùng tiếng gió rít qua các khe đá nhọn hoắt trên đỉnh tháp chuông tạo thành một thứ âm hưởng ma quái. Tâm đứng chôn chân giữa hành lang, mắt dán chặt vào vệt nước đang loang rộng dưới chân bức tượng thánh, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm lưng áo lính.
Bên trong hàng ghế gỗ, Thảo đã làm dấu thánh giá kết thúc giờ cầu nguyện. Nàng đứng dậy, khẽ chỉnh lại nếp áo dài rồi xoay người bước ra phía cửa. Nhìn thấy bóng dáng quen thuộc của nàng, Tâm vội vàng thu tay lại, cố nén hơi thở dồn dập, giấu đi nỗi khiếp đảm đang dâng lên cuồn cuộn trong lồng ngực.
Thảo bước qua ngạch cửa đá, tiến lại gần chàng. Khuôn mặt nàng sau những lời khấn nguyện dường như càng thanh thản hơn, nhưng khi nhìn thấy sắc mặt tái nhợt và ánh mắt thất thần của Tâm, nàng khẽ giật mình:
"Anh Tâm, anh làm sao thế? Trông mặt anh không còn chút huyết sắc nào cả. Gió ngoài này độc lắm, tôi đã bảo anh đừng đứng đợi mà."
Tâm nhìn sâu vào đôi mắt trong veo của người yêu. Nàng hoàn toàn không nhận ra vệt nước kỳ dị đang rỏ xuống sau lưng chàng. Chàng không muốn gieo rắc nỗi sợ hãi mơ hồ này vào tâm hồn vốn đã chịu nhiều tổn thương của nàng.
"Tôi không sao," Tâm nuốt một ngụm nước bọt đắng ngắt, cố gắng giữ cho giọng mình không run rẩy. "Chỉ là... gió lạnh quá thôi. Cô cầu nguyện xong rồi chứ?"
"Xong rồi," Thảo khẽ gật đầu, đưa mắt nhìn ra khoảng sân vắng ngắt đang chìm dần vào bóng tối nhập nhoạng. "Tôi xin Chúa ban bình an cho mọi người... và cho cả anh nữa."
Hai người chầm chậm bước xuống những bậc tam cấp dẫn ra cổng nhà thờ. Tiếng chuông đồng lúc này đã im bặt, chỉ còn tiếng chuông gió treo dưới hiên gỗ leng keng những âm thanh khô khốc.
Đứng trước ngã ba đường, nhìn về phía trung tâm thị xã với những ánh đèn vàng hiu hắt vừa được thắp lên, Thảo bỗng thở dài:
"Nhiều lúc ở trong nhà thờ, nhìn ngắm mọi người có gia đình sum vầy cùng nhau đi lễ, tôi lại thấy mình trơ trọi quá. Những bức tường đá này chở che cho tôi lớn lên, nhưng đôi khi sự uy nghiêm của nó làm tôi thấy ngột ngạt. Định kiến của người đời về nguồn gốc mồ côi, về sự nghèo khó của tôi... đôi khi nặng nề như những khối đá xây tháp chuông vậy."
Tâm dừng bước, chàng nhìn người thiếu nữ mảnh dẻo trước mặt, trái tim dâng trào một niềm thương cảm vô bờ. Bức tượng rỉ lệ ban nãy dẫu có là điềm gở gì đi chăng nữa, chàng cũng không thể bỏ mặc người con gái này chìm trong nỗi cô độc.
"Nếu phố xá và giáo đường làm cô thấy ngột ngạt," Tâm nhẹ nhàng nói, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào mắt nàng, "thì ngày mai, cô hãy cùng tôi rời xa những chốn này. Chúng ta đến đồi thông bên bờ hồ Than Thở. Nơi đó chỉ có cỏ cây, có tiếng thông reo và mặt nước phẳng lặng. Ở nơi hoang vu ấy, sẽ không có ranh giới tôn giáo, không có định kiến sang hèn của gia tộc nào có thể chạm đến chúng ta."
Thảo ngước nhìn chàng, trong đôi mắt u buồn của nàng lóe lên một tia sáng ấm áp. Nàng khẽ cắn môi, rồi gật đầu thật khẽ:
"Được, chiều mai tan lớp sớm, tôi sẽ ra đồi thông đợi anh."
Lời hẹn ước vừa buông xuống, một cơn gió lốc từ phía thung lũng sâu bỗng thốc ngược lên mặt đồi. Ngọn gió lạnh buốt quất mạnh vào tà áo của hai người, mang theo mùi sương đêm ngai ngái và tiếng thông reo từ xa vọng lại, nghe não nùng và ai oán như một khúc ai ca báo trước những ngày đoạn trường.