HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 11: Ca Khoan Thứ 2

Tối 14 tháng 10, giàn khoan được kéo vào vị trí sớm hơn thường lệ bốn mươi phút. Ba ngày nghỉ xen kẽ vì mưa và bảo dưỡng đã làm gương hầm phủ một lớp bụi…

Nội dung chương

Tối 14 tháng 10, giàn khoan được kéo vào vị trí sớm hơn thường lệ bốn mươi phút. Ba ngày nghỉ xen kẽ vì mưa và bảo dưỡng đã làm gương hầm phủ một lớp bụi xám mỏng. Chu Đại Bằng đi dọc đường ray tạm, gõ cán búa vào từng khớp nối để nghe tiếng kêu. Khớp nào rỗng tiếng, anh cho người siết lại ngay. Công việc nghe có vẻ vụn vặt, song ca đêm trong hầm sâu không cho phép một con ốc lỏng.

Triệu Kiến Quốc đứng trước bảng điều khiển, tay cầm bản đồ tiến độ đã gấp tư. Vạch mực đỏ của Dương Khai Sơn vẫn nằm đó, cách gương hầm hiện tại chừng năm mươi tám mét nếu tính thẳng theo trục. Mốc cảnh báo bốn mươi mét do Lý Thừa Ân đề xuất hôm 11 tháng 10 đã được Hà Tĩnh Nghi cài vào phần mềm. Từ ca này trở đi, mỗi mét khoan thêm đều phải báo qua bộ đàm, không đợi hết ca mới tổng kết.

- Đêm nay ta chỉ khoan, không cố ăn sâu. - Triệu Kiến Quốc nói trong buổi giao ca ngắn. - Áp lực nước giữ ở mức vừa, vòng quay thấp hơn ca trước một nấc. Ai thấy mô men xoắn nhảy bất thường thì gọi dừng, không tự xử lý.

Lưu Tiểu Dũng đứng ở hàng cuối, khẩu trang lọc bụi còn treo trên cổ. Cậu vừa thay ca ngày, mắt hơi đỏ vì thiếu ngủ. Chu Đại Bằng nhìn thấy, kéo cậu ra khỏi hàng.

- Cậu ngủ được mấy tiếng ban ngày?

- Gần bốn tiếng, anh Bằng. Lán bên cạnh sửa mái, ồn quá.

- Bốn tiếng thì đứng vị trí phụ thu bột, không lên bệ đỡ cần. Mệt mà trèo cao, ngã một cái là cả ca mất người.

Cậu gật đầu, không cãi. Vị trí phụ thu bột nằm lệch sang phải gương hầm, cạnh rãnh dẫn bùn khoan. Ở đó bụi ít hơn trên bệ, nhưng phải cúi nhiều và tay luôn ướt vì nước hồi lưu. Hà Tĩnh Nghi từ trạm điều khiển gọi xuống qua loa nội bộ, báo camera thường số ba bị mờ ống kính. Chu Đại Bằng cho một công nhân lau lại bằng khăn mềm, rồi yêu cầu cô kiểm tra cả camera nhiệt trước khi nổ máy.

Màn hình nhiệt hiện lên những đốm quen thuộc. Giàn khoan là khối nóng lớn nhất, vàng rực ở phần động cơ. Người trong hầm là những đốm nhỏ hơn, di chuyển chậm. Hà Tĩnh Nghi đếm thành tiếng để cả ca cùng nghe. Mười ba người có mặt trong hầm, cộng thêm cô ở trạm ngoài gương, khớp với danh sách điểm danh. Không đốm nào thừa. Cô nói rõ câu ấy, vì sau chuyện tiếng rít ở cửa hầm, ai cũng bắt đầu để ý những thứ thừa ra.

Tiếng máy nổ làm vách hầm rung nhẹ. Mũi khoan chạm đá, đầu tiên chỉ là tiếng ken két khô, sau đó thành một tràng rít đều khi nước làm mát bắt đầu phun. Bột đá theo rãnh chảy ra, ban đầu xám trắng như mọi ca trước. Triệu Kiến Quốc ngồi sát bảng đồng hồ, mắt không rời kim mô men. Ông gọi báo số mét sau mười lăm phút đầu tiên.

- Tiến được một mét mười phân. Đá cứng hơn đoạn ngoài, nhưng chưa có dấu hiệu kẹt.

Chu Đại Bằng đứng cách gương ba mét, đèn mũ chiếu thẳng vào dòng bột đang chảy. Anh để ý màu bột đổi rất chậm. Phần đầu rãnh vẫn xám, phần sát miệng xả đã ngả sang hồng nhạt. Anh giơ tay ra hiệu giảm vòng quay, rồi lấy gáo nhựa múc một ít bột lên khay soi.

- Anh Quốc, bột đổi màu rồi. Không phải màu đất sét đâu. Nó đỏ kiểu bột đá nghiền, hạt rất mịn.

Triệu Kiến Quốc rời ghế điều khiển, đi tới khay soi. Ông dùng ngón tay đeo găng miết thử một vệt bột trên mép khay. Găng cao su kéo theo một vệt đỏ nhạt, mỏng như vệt gỉ sắt pha nước. Ông đưa khay lại gần đèn, lật nghiêng cho nước chảy bớt.

- Màu này giống tầng đá đỏ trong lát cắt. Ta đã vào sát vùng khoanh rồi. Giữ nguyên tốc độ, tăng nước lên một chút để nén bụi.

Hà Tĩnh Nghi nghe qua bộ đàm, lập tức nhắc việc lấy mẫu theo giờ. Bao mẫu đầu tiên của ca được mở ra. Lưu Tiểu Dũng xúc bột vào bao, buộc miệng, dán nhãn ghi giờ và số mét. Tay cậu làm nhanh, nhưng khi cúi xuống lần thứ ba, cậu bỗng ho khan một tiếng. Tiếng ho thứ hai đến ngay sau, mạnh hơn, làm vai cậu giật lên. Cậu quay mặt khỏi rãnh, kéo khẩu trang xuống cằm, ho sặc vào khuỷu tay.

- Dừng tay, ra chỗ thoáng. - Chu Đại Bằng quát, rồi đỡ cậu lùi về phía ống thông gió. - Thở chậm thôi, đừng hít sâu.

Không khí gần ống gió mát và sạch hơn, mang theo mùi dầu máy rất nhẹ. Lưu Tiểu Dũng uống hai ngụm nước, cổ họng vẫn rát. Cậu nói câu khiến cả ba người gần đó đều im lặng.

- Bụi này tanh, anh Bằng ạ. Không phải tanh mùi sắt ướt. Nó tanh như máu đã khô, gặp nước thì bốc lên.

Triệu Kiến Quốc nghe bộ đàm truyền lại câu ấy. Ông không gạt đi, cũng không hưởng ứng. Ông hỏi Hà Tĩnh Nghi xem cảm biến bụi trong hầm có báo vượt ngưỡng không. Cô trả lời chỉ số hạt mịn tăng nhanh trong mười phút gần nhất, dù vẫn dưới ngưỡng đỏ. Tuy nhiên đường cong đi lên dốc đứng, khác hẳn ca khoan thứ 1, khi chỉ số tăng đều và chậm.

- Có thể do hạt đỏ mịn hơn, nhẹ hơn, bay lâu hơn. - Cô nói. - Nước phun chưa kịp bắt hết.

- Vậy cho dừng mười phút. - Triệu Kiến Quốc quyết định ngay. - Tắt khoan, giữ quạt gió chạy. Toàn bộ người ở gương thay khẩu trang lọc mới. Kiểm tra độ kín từng người một.

Chuông báo dừng vang lên một hồi ngắn. Mũi khoan rút ra khỏi lỗ chừng nửa mét, treo lơ lửng, nước nhỏ giọt từ đầu mũi xuống nền đá thành vũng hồng nhạt. Mười phút dừng giữa ca đêm là việc hiếm, vì mỗi lần dừng đều tốn thời gian khởi động lại và làm nguội hệ thống thủy lực. Nhưng không ai phản đối. Từng người tháo khẩu trang cũ, bỏ vào túi rác nguy cơ bụi, rồi đeo khẩu trang mới do Chu Đại Bằng phát.

Hà Tĩnh Nghi đích thân kiểm tra cho Lưu Tiểu Dũng qua camera và bộ đàm. Cô bảo cậu hít vào nhẹ, rồi bịt van lọc bằng lòng bàn tay để thử độ kín. Lần thử đầu, khí vẫn lọt ở sống mũi. Cô hướng dẫn cậu bóp lại kẹp mũi, kéo dây dưới xuống thấp hơn. Lần thử thứ hai mới kín hẳn.

- Khẩu trang cũ của em bị hở từ đầu ca phải không? - Cô hỏi.

- Chắc vậy, chị Nghi. Em đeo vội, thấy thở dễ nên tưởng ổn. Ai ngờ thở dễ là vì lọt gió.

- Ghi vào sổ an toàn đi. - Triệu Kiến Quốc nói. - Lỗi đeo hở, cộng thêm bụi đỏ mịn bất thường. Hai việc tách riêng, đừng gộp thành một câu cho qua.

Trong lúc chờ, Chu Đại Bằng đi kiểm tra rãnh thu bột một lần nữa. Bột lắng xuống đáy rãnh thành lớp mỏng đỏ sẫm hơn trên mặt nước. Anh dùng que gỗ khuấy nhẹ, lớp bột cuộn lên như khói trong nước, tan rất chậm. Mùi tanh lúc này cả anh cũng ngửi thấy, dù đứng cách rãnh gần một mét và đã đeo khẩu trang mới. Nó không nồng, chỉ thoang thoảng, nhưng bám rất lâu ở cuống mũi.

Anh nhớ tới lời Lưu Tiểu Dũng nói hôm ca đầu về tiếng gõ trong đá. Lần ấy anh còn cười, bảo tai cậu thính quá hóa tưởng tượng. Đêm nay anh không cười nữa. Bột đá có màu, có mùi, có chỉ số đo được trên máy. Nó không phải tưởng tượng. Nó nằm trong bao mẫu, trong rãnh nước, trên găng tay của Triệu Kiến Quốc.

Hết mười phút, ca khoan chạy lại với vòng quay thấp hơn nữa. Triệu Kiến Quốc cho khoan từng đoạn ngắn, mỗi đoạn nửa mét thì dừng phun kiểm tra bột. Màu đỏ không nhạt đi. Trái lại, sau mét thứ ba của ca, bột ra đều một màu hồng sẫm, hạt mịn đến mức nước hồi lưu trông như bị pha loãng bởi một thứ bột sơn tự nhiên. Mô men xoắn vẫn ổn định, không có tiếng kẹt, không có rung lạ. Chính sự ổn định ấy làm Triệu Kiến Quốc càng thận trọng.

- Máy móc càng êm, người ta càng dễ chủ quan. - Ông nói với Chu Đại Bằng qua bộ đàm. - Đêm nay đủ chỉ tiêu bốn mét thì nghỉ, không khoan cố thêm.

- Rõ. Tôi cho người chuẩn bị bao mẫu cuối ca ngay từ bây giờ.

Lưu Tiểu Dũng được giữ ở vị trí xa gương hơn, phụ trách ghi nhãn và xếp bao. Cậu không ho thêm, nhưng thỉnh thoảng vẫn nuốt khan vì cổ họng rát. Hà Tĩnh Nghi dặn cậu hết ca phải qua phòng y tế kiểm tra phổi, ghi vào phiếu theo dõi phơi nhiễm bụi. Cậu hỏi liệu có phải viết cả câu về mùi tanh vào phiếu không. Cô bảo cứ viết đúng những gì cậu ngửi thấy, y tế không phán xét văn chương của công nhân.

Gần cuối ca, một việc nhỏ làm cả đội chú ý. Bao mẫu của giờ cuối cùng, khi được nhấc lên cân thử, nặng hơn bao mẫu giờ đầu dù cùng thể tích xúc. Chu Đại Bằng lắc bao, nghe tiếng bột bên trong không rào rào như đá xám, mà lì và đặc. Anh ghi con số cân lên nhãn bằng bút dạ đen, khoanh tròn lại.

- Cùng một gáo, cùng một cách xúc, mà nặng hơn gần hai lạng. - Anh nói. - Mai phòng mẫu cân lại bằng cân chuẩn, xem có phải tay tôi xúc vơi đầy khác nhau không.

Triệu Kiến Quốc đồng ý, và ra lệnh kết thúc ca khoan thứ 2 ở mức bốn mét hai mươi phân. Con số này được Hà Tĩnh Nghi đọc lại hai lần qua loa để ba bên cùng xác nhận. Gương hầm mới đã tiến sát vùng đá đỏ hơn bất cứ điểm nào trước đó. Mũi khoan được rửa sạch, nước rửa chảy xuống rãnh vẫn mang màu hồng, rất lâu sau mới trong trở lại.

Trước khi rút ra, Chu Đại Bằng quay lại nhìn gương hầm một lần cuối. Lớp đá mới lộ ra có màu đỏ thẫm hơn hẳn vách hai bên, bề mặt ướt bóng dưới ánh đèn. Ở giữa gương, lỗ khoan tròn đen ngòm như một con mắt nhắm. Anh tắt đèn mũ, rồi bật lại. Trong quãng tối ngắn ngủi ấy, anh có cảm giác mùi tanh đậm hơn, như thể bóng tối làm nó rõ lên. Anh không nói cảm giác ấy với ai. Anh chỉ giục đội ra khỏi hầm, đóng sổ ca, và tự tay mang bao mẫu nặng bất thường ấy lên phòng mẫu, thay vì để xe điện chở chung với các bao khác.

Chương khác

Xem thêm