HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 33: Ca Khoan Thứ 5

Đêm 6 tháng 11, Lý Thừa Ân trực ca ở trạm giám sát ngoài cửa hầm, một vị trí mà chính anh đã xin Vương Thiết Sơn trong buổi phân ca chiều. Phiếu khôi…

Nội dung chương

Đêm 6 tháng 11, Lý Thừa Ân trực ca ở trạm giám sát ngoài cửa hầm, một vị trí mà chính anh đã xin Vương Thiết Sơn trong buổi phân ca chiều. Phiếu khôi phục thi công của văn phòng chỉ cho tổ khoan và tổ kỹ thuật vào hầm. Đoàn khảo sát không có tên trong danh sách ca này. Anh thương lượng được một ghế ở trạm mặt đất, với hai việc rõ ràng: giữ liên lạc bộ đàm giữa trong hầm và lán điều hành, và ghi nhật ký ca theo lời đọc trực tiếp từ hiện trường. Anh không nhìn thấy gương hầm bằng mắt mình đêm nay. Mọi thứ anh biết đều đi qua loa bộ đàm và hai màn hình nhỏ của trạm.

Màn hình thứ nhất nối với camera thường ở đoạn cuối hầm, hình ảnh nhiễu hạt vì bụi. Màn hình thứ hai là hình truyền tiếp của camera nhiệt cố định trên cột chống ở mét 690. Hà Tĩnh Nghi ở trong hầm, ngồi tại tủ thiết bị gần trạm dừng chân thứ hai, phụ trách toàn bộ chỉ số an toàn của ca. Cô đã kiểm tra cả hai đường truyền trước giờ vào ca, và dặn anh một câu qua cửa trạm.

- Hình anh thấy chậm hơn thực tế khoảng hai giây. Nghe bộ đàm là chính, anh Ân. Thấy gì lạ trên màn hình thì hỏi lại em trước khi ghi.

Ca khoan thứ 5 điểm danh lúc mười chín giờ với mười bốn người. Triệu Kiến Quốc điều khiển giàn khoan ở vị trí đầu gương. Chu Đại Bằng chỉ huy hiện trường, đi lại giữa gương và đoạn giữa hầm. Lưu Tiểu Dũng làm thợ phụ giữ ống ở đoạn giữa, đúng điều kiện đã ghi từ ca bị hủy: không đứng ở đầu gương, không rời vị trí khi chưa có lệnh của đội trưởng. Trước khi vào, cậu ghé qua cửa trạm giám sát, gõ nhẹ lên khung cửa hai cái thay cho lời chào, rồi đi theo hàng vào trong bóng tối của cửa hầm.

Hai giờ đầu của ca trôi qua êm tới mức người trực trạm như Lý Thừa Ân bắt đầu thấy sốt ruột vì không có gì để ghi. Bộ đàm chỉ vang lên theo nhịp đều: Triệu Kiến Quốc báo mốc tiến sau mỗi chặng khoan ngắn, Hà Tĩnh Nghi đáp lại bằng chỉ số hạt và nhiệt độ đầu dò, Chu Đại Bằng xác nhận quân số ở các chốt. Bột khoan hồi lưu vẫn đỏ sẫm như mọi ca trước, hạt mịn, mùi tanh nhẹ được tổ đầu gương báo về ở mức quen thuộc. Tới hai mươi mốt giờ mười phút, tổng tiến độ của ca đã đạt ba mét bốn mươi phân, con số mà các ca trước phải mất gần trọn đêm mới chạm tới.

Lý Thừa Ân ghi các mốc tiến vào nhật ký bằng bút chì, và càng ghi anh càng hiểu vì sao ca đêm nay chạy nhanh bất thường. Tầng đá đỏ phía trước gương, thứ tầng đá đã làm mòn hai mũi khoan hồi đầu tháng 10 và làm vỡ lõi mẫu hôm 22 tháng 10, đang mỏng dần đi trông thấy. Mũi khoan đi qua nó dễ hơn từng chặng. Anh viết vào lề nhật ký một câu hỏi cho riêng mình: một tầng đá mềm đi nhanh như vậy thường báo hiệu phía trước nó là một thứ hoàn toàn khác, hoặc cứng hơn hẳn, hoặc rỗng. Anh không đọc câu hỏi ấy lên bộ đàm. Việc của trạm mặt đất là ghi, không phải đoán thay cho người đang cầm cần khoan.

Giờ thứ ba, mốc tiến của ca chạm bốn mét chín mươi lăm phân. Con số ấy đã vượt qua chặng bốn mét hai mươi phân của ca khoan thứ 2, kỷ lục cũ của công trường. Ngay sau mốc ấy, giọng của Triệu Kiến Quốc trên bộ đàm đổi hẳn. Ông không báo mốc tiến nữa. Ông báo âm thanh.

- Trạm mặt đất nghe rõ không. Mũi khoan đang rít. Không phải tiếng máy. Là tiếng đầu khoan cọ vào đá, rít lên từng hồi, nghe như ai mài dao trên thớt đá ướt. Tôi giảm tốc xuống một phần ba. Ghi vào nhật ký: hai mươi hai giờ không năm, bắt đầu có tiếng rít ở đầu khoan.

Hà Tĩnh Nghi đáp ngay sau đó bằng một loạt chỉ số mà cô đọc chậm hơn thường lệ, như để người ghi ở mặt đất theo kịp từng con số. Mô men xoắn của giàn tăng vọt lên gần gấp đôi mức đầu ca rồi giữ nguyên ở đó, không tụt xuống dù tốc độ quay đã giảm. Nhiệt ở đầu dò gần gương tăng đều. Bột hồi lưu đổi tính chất trông thấy: hạt đỏ mịn quen thuộc thưa dần, thay vào đó là bột xám trắng rất cứng, sờ vào rát tay như cát thạch anh. Cô kết luận bằng một câu ngắn: phía trước mũi khoan không còn là tầng đá đỏ nữa.

Chu Đại Bằng từ đoạn giữa hầm báo về một việc khác, việc mà về sau Lý Thừa Ân ghi vào một mục riêng trong nhật ký, tách hẳn khỏi mục thiết bị. Lưu Tiểu Dũng, ở vị trí giữ ống, vừa xin rút khỏi ca. Cậu không hoảng loạn, không bỏ vị trí tự ý. Cậu đặt tay lên ống, gọi đội trưởng tới, và nói rõ lý do theo đúng cách một thợ khoan báo cáo sự cố: cậu nghe thấy tiếng hô xung trận. Không phải tiếng vọng trong đá như những lần kể trước. Lần này tiếng hô có nhịp lên xuống rõ ràng, như vọng ra từ sau lưng gương hầm, và nó rõ hơn mọi ca trước cộng lại, rõ tới mức cậu phân biệt được nó không phát ra từ bất kỳ loa hay máy nào trong hầm.

- Cho Dũng rút ra cửa hầm theo đường an toàn. - Chu Đại Bằng nói trên bộ đàm, giọng bình tĩnh. - Tôi đi cùng nó tới chốt hai rồi quay lại. Trạm mặt đất chuẩn bị đón người ở cửa hầm. Không ai trong ca này được cười nó. Ai cười, mai gặp tôi.

Lưu Tiểu Dũng ra tới cửa hầm lúc hai mươi hai giờ bốn mươi phút. Cậu ngồi xuống bậc thềm của trạm giám sát, tháo khẩu trang, uống hết nửa chai nước mà Lý Thừa Ân đưa cho. Tay cậu run nhẹ, nhưng mắt cậu tỉnh và giọng cậu đều. Anh không hỏi dồn. Anh mở sổ tay ở trang trắng, đặt bút lên, và để cậu tự nói khi cậu sẵn sàng.

- Máy còn đang quay mà em đã nghe thấy rồi, anh Ân. - Cậu nói. - Hồi trước toàn là máy dừng em mới nghe tiếng gõ, tiếng vọng. Lần này tiếng hô nó đi cùng tiếng máy luôn, như ở phía bên kia người ta cũng đang làm việc, đang ra sức cùng một lúc với mình. Tới khi đầu khoan rít lên thì tiếng hô nó rõ hẳn, như bên kia biết bên này sắp chạm tới nơi rồi.

Anh ghi nguyên văn câu nói ấy vào sổ, ghi giờ, ghi rõ người nói vừa rời vị trí giữ ống ở đoạn giữa hầm và không đứng ở đầu gương trong suốt ca. Anh cũng ghi thêm một dòng kỷ luật cho chính mình: đây là lời kể của một nhân chứng vừa trải qua hiện tượng, chưa phải kết luận về nguồn phát âm thanh. Ghi xong, anh gọi bộ đàm vào trong, báo trạm mặt đất đã tiếp nhận một người rút ca an toàn, quân số trong hầm còn mười ba.

Cũng trong những phút ấy, màn hình nhiệt ở trạm mặt đất cho Lý Thừa Ân một thứ để ghi mà không cần tới tai nghe của người trong cuộc. Toàn bộ mặt gương trên hình truyền tiếp đang ấm lên đều khắp, sắc nhiệt nhích dần từ vàng nhạt sang cam ở khắp bề mặt, không tụ lại thành hình dạng nào. Anh đọc con số ấy lên bộ đàm để đối chiếu. Hà Tĩnh Nghi xác nhận đầu dò của cô trong hầm cho cùng một xu hướng, chậm hơn số liệu truyền tiếp khoảng hai giây như cô đã dặn từ đầu ca. Cô nói rõ để anh ghi vào nhật ký: mặt đá đang nóng lên vì ma sát của đầu khoan trên một lớp vật liệu quá cứng. Đó là giải thích kỹ thuật đầy đủ cho hiện tượng nhiệt của đêm nay. Không có vệt lạ nào đứng riêng ra khỏi mặt gương. Anh ghi đúng như vậy, và gạch dưới hai chữ không có, vì anh biết những trang nhật ký trung thực nhất của công trường này luôn là những trang ghi rõ cả điều không xuất hiện.

Anh còn đối chiếu lại đồng hồ của trạm với đồng hồ hệ thống của lán điều hành qua điện thoại nội bộ. Hai đồng hồ khớp nhau tới từng giây. Anh ghi con số khớp ấy vào cuối trang, một thói quen anh học được từ chính Hà Tĩnh Nghi sau đêm sương đỏ thứ 2. Ở công trường này, một mốc giờ đứng vững có khi cứu được cả một đoạn ghi khỏi bị nghi ngờ về sau.

Trong hầm, Triệu Kiến Quốc cho khoan tiếp thêm bốn mươi phút nữa ở tốc độ thấp, và bốn mươi phút ấy là phần việc mà sau này ông gọi là phần đáng giá nhất của cả đêm. Mũi khoan chỉ tiến thêm được hai mươi phân rồi khựng lại hẳn. Tiếng rít lên tới mức tổ đầu gương phải đeo thêm nút tai bảo hộ bên trong mũ. Khi ông cho rút đầu khoan ra kiểm tra, bộ đàm truyền về trạm một khoảng im lặng dài bất thường, rồi giọng ông vang lên, chậm và nặng.

- Mặt đất ghi cho tôi dòng này, nguyên văn. Lớp đá phía trước gương cứng ngoài mọi thang đo tôi mang theo. Đầu khoan kim cương quay trên mặt nó gần một giờ, chỉ để lại một vệt xước nông chưa đầy hai milimét. Hai mươi sáu năm khoan hầm, tôi chưa gặp mặt đá nào như thế này ở độ sâu này. Tôi dừng ca tại đây. Không tăng lực. Không phá bằng xung. Ai muốn khoan tiếp vào lớp đá này thì ký tên chịu trách nhiệm thay tôi.

Không ai trên đường truyền nói chen vào câu ấy. Hà Tĩnh Nghi xác nhận chỉ số an toàn vẫn trong ngưỡng, quân số đủ, và ca khoan thứ 5 kết thúc lúc hai mươi ba giờ ba mươi phút, sớm hơn giờ dự kiến gần hai giờ. Tổng kết của ca được đọc lên bộ đàm để trạm mặt đất ghi vào nhật ký: ca tiến thêm tổng cộng năm mét mười lăm phân, là chặng tiến dài nhất trong một ca kể từ đầu dự án. Nhưng gần như toàn bộ chặng ấy nằm ở phần đầu ca, qua tầng đá đỏ đang mỏng dần. Phần cuối ca, trước lớp đá mới, mũi khoan gần như đứng yên.

Lý Thừa Ân đóng nhật ký ca, nhưng anh chưa đứng dậy khỏi ghế trực. Anh nhìn lên bản đồ địa tầng photocopy dán trên vách trạm, tấm bản đồ mà Dương Khai Sơn đã vẽ và ký tên hôm 11 tháng 10. Theo tấm bản đồ ấy, phía sau vùng đá đỏ của tuyến hầm là vành khoảng trống không phản hồi sóng siêu âm. Và trong vành ấy, nằm chéo ngay trước hướng tuyến, là phiến đá ngầm phẳng và rất cứng dài hơn bốn mươi mét. Anh đưa ngón tay chạm vào vệt mực vẽ phiến đá trên giấy. Ngoài cửa trạm, Lưu Tiểu Dũng vẫn ngồi trên bậc thềm, quay mặt về phía cửa hầm tối, như đang lắng nghe một âm thanh mà chỉ mình cậu còn nghe thấy.

Chương khác

Xem thêm