HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 36: Đêm Không Khoan

Đêm 9 tháng 11 là đêm đầu tiên kể từ ngày Lý Thừa Ân tới Thường Dương mà hầm không có một con người nào bên trong. Lệnh nghỉ bắt buộc của Vương Thiết Sơn…

Nội dung chương

Đêm 9 tháng 11 là đêm đầu tiên kể từ ngày Lý Thừa Ân tới Thường Dương mà hầm không có một con người nào bên trong. Lệnh nghỉ bắt buộc của Vương Thiết Sơn được thực thi tới từng chữ. Giàn khoan giữ nguyên trạng thái cắt điện từ sau ca khoan thứ 5. Công tắc tổng của giàn được Hà Tĩnh Nghi niêm phong bằng giấy niêm có chữ ký của cô từ lúc mười bảy giờ chiều, trước mặt hai nhân chứng của tổ điện. Lưới chắn ở cửa hầm khóa hai ổ. Chìa khóa lưới nằm trong túi áo ngực của chỉ huy trưởng.

Tổ trực đêm nay chỉ có bốn người, và cả bốn đều ở ngoài sân. Vương Thiết Sơn ngồi ở phòng bảo vệ cửa hầm với cuốn sổ trực mở sẵn. Hà Tĩnh Nghi kê một bàn nhỏ ngay cạnh lưới chắn, trên bàn là máy ghi âm, đồng hồ bấm giờ, một máy đo rung cầm tay và cuốn sổ quan trắc của trạm giám sát. Lý Thừa Ân ngồi ở đầu bàn bên kia, trước mặt là cuốn sổ tay đã mở trang trắng. Tôn Vĩnh Phúc, người không còn thuộc bất kỳ ca đêm nào, tự mang ghế đẩu của mình ra ngồi ở mép sân, nói rằng ở tuổi của ông, ngủ sớm cũng là một thứ xa xỉ không quen.

Vương Thiết Sơn nói rõ mục đích của đêm trực này ngay từ đầu buổi, nói cho cả ba người còn lại cùng nghe để về sau không ai hiểu sai việc của ai.

- Đêm nay ta không vào hầm, không mở lưới, không bật bất cứ thứ máy gì. Ta ngồi đây để ghi. Hơn một tháng nay, hễ có chuyện lạ là có người bảo tại máy khoan, tại ca đêm, tại thằng này thằng kia tưởng tượng. Đêm nay máy tắt, người không có. Nếu núi nó vẫn lên tiếng, thì từ mai, ai nói câu tại máy khoan trước mặt tôi, tôi bắt người ấy đọc lại trang sổ của đêm nay.

Hà Tĩnh Nghi chuẩn bị cho đêm trực này kỹ như chuẩn bị cho một ca đo chính thức. Cô kiểm tra pin của máy ghi âm hai lần. Cô đối chiếu đồng hồ bấm giờ với đồng hồ của phòng bảo vệ, lệch nhau đúng một giây, và ghi con số lệch ấy lên đầu trang sổ. Cô đặt máy đo rung lên mặt bê tông của sân, ngay sát chân lưới chắn, để nếu trong núi có rung động truyền ra nền thì máy sẽ giữ lại một con số, dù nhỏ. Cô cũng ghi vào sổ một dòng trạng thái mở đầu mà Lý Thừa Ân đọc ké và thấy rất đáng học: hai mươi giờ, hầm trống, điện giàn ngắt, niêm phong công tắc còn nguyên, sân khô, gió nhẹ, bốn người trực đều tỉnh táo.

Nửa đầu đêm trôi qua trong một sự yên tĩnh gần như cố ý. Từ phía bếp ăn, tiếng công nhân chơi bài vọng ra từng đợt, thỉnh thoảng có tiếng cười lớn rồi tắt nhanh như người cười tự biết mình đang ở gần một nơi cần yên lặng. Tôn Vĩnh Phúc kể chuyện thợ hầm đời trước canh núi vào những đêm đình công vì mưa lớn. Ông kể rằng các cụ ngày ấy không sợ những đêm máy chạy. Các cụ chỉ sợ những đêm máy nghỉ mà núi không nghỉ, vì máy nghỉ là do người quyết, còn núi nghỉ hay không thì không ai quyết thay nó được. Ông kể xong thì tự rót trà, không bình luận gì thêm, đúng cái cách của một người chỉ đặt câu chuyện lên bàn rồi để người nghe tự gắp.

Lý Thừa Ân ngồi nghe, trong đầu tự xếp lại toàn bộ hồ sơ âm thanh của công trường theo một trật tự mới. Tiếng gõ trong đá ở ca khoan đầu tiên, khi động cơ vừa tắt. Ba tiếng rít chém gió trong đoạn ghi ở cửa hầm hôm 10 tháng 10, khi giàn đã tắt và hầm không người. Tiếng hô mà Lưu Tiểu Dũng nghe thấy ngay cả khi máy còn đang quay ở ca gần nhất. Từng mảnh một, chúng đều đã từng bị gắn cho một cái máy nào đó đang chạy ở gần. Đêm nay, lần đầu tiên, cái nền để vin vào ấy bị rút sạch. Anh viết vào đầu trang sổ của mình một câu hỏi duy nhất, rồi ngồi chờ cùng ba người còn lại.

Tiếng búa đầu tiên vang lên lúc hai mươi mốt giờ bốn mươi bảy phút.

Nó không đến từ một hướng cụ thể nào để người ta chỉ tay. Nó trùm lên cả khu sân trong một nhịp duy nhất: một tiếng rít xé không khí rất ngắn, tiếp liền bằng một tiếng đập trầm vào đá, rồi dư âm lăn đi trong lòng núi mất mấy giây mới tắt hẳn. Bốn người ở sân đều ngẩng lên cùng một lúc. Từ bếp ăn, tiếng bài và tiếng cười im bặt. Hà Tĩnh Nghi bấm đồng hồ theo phản xạ trước cả khi dư âm tắt, miệng đọc to giờ giấc cho Lý Thừa Ân ghi. Máy đo rung trên nền bê tông nhảy lên một vạch ngắn rồi trở về mức nền. Tôn Vĩnh Phúc đặt chén trà xuống ghế đẩu, rất khẽ, như sợ một tiếng động thừa sẽ làm bẩn trang sổ của đêm nay.

- Ghi đi anh Ân. - Vương Thiết Sơn nói, giọng ông không cao hơn ngày thường một chút nào. - Ghi là tiếng vang lên khi hầm không có người. Tôi ngồi đây, tôi nghe thấy, tôi chịu trách nhiệm cho dòng chữ ấy.

Không ai bước qua lưới chắn. Đó là phần khó nhất của đêm trực: bốn con người nghe thấy một âm thanh không giải thích nổi vọng ra từ nơi làm việc của mình, và việc đúng duy nhất của họ là ngồi yên ghi chép. Hà Tĩnh Nghi đi một vòng kiểm tra những thứ có thể kiểm tra được từ phía ngoài. Niêm phong công tắc giàn còn nguyên vẹn qua ảnh chụp của cô ở cửa sổ phòng điều khiển. Đồng hồ điện tổng của khu hầm đứng yên ở mức tiêu thụ nền của đèn sân. Cô quay lại bàn, ghi kết quả kiểm tra vào sổ, ký tên ở dưới, rồi đặt máy ghi âm trở lại vị trí cũ.

Trong khoảng chờ giữa hai lần ấy, Hà Tĩnh Nghi không ngồi yên một phút nào. Cô gọi điện cho tổ điện trực đêm, yêu cầu đọc lại lịch vận hành của toàn công trường trong buổi tối. Máy phát dự phòng không khởi động lần nào. Trạm bơm nước của khu lán đã tắt từ mười chín giờ. Không có xe tải nào ra vào cổng sau hai mươi giờ, sổ trực cổng xác nhận điều đó. Cô ghi từng mục loại trừ vào sổ thành một danh sách đánh số, mỗi mục kèm tên người xác nhận ở đầu dây bên kia. Tới mục cuối cùng, cô tự tay viết thêm một dòng: trong toàn công trường đêm nay, thiết bị duy nhất đang chạy là hệ thống đèn sân và tủ lạnh của bếp ăn. Lý Thừa Ân nhìn danh sách ấy mà hiểu vì sao trang sổ của đêm nay sẽ khó bị ai bác bỏ. Nó không được xây bằng cảm giác của bốn người ngồi ở sân. Nó được xây bằng từng cái không có, được kiểm tra và ký nhận từng cái một.

Tiếng búa thứ hai vang lên lúc hai mươi ba giờ mười lăm phút, cách tiếng đầu tiên đúng một giờ hai mươi tám phút. Lần này nó ngắn hơn, không có tiếng rít dẫn đầu, chỉ là một tiếng đập trầm duy nhất và một dư âm thấp lan ra nền sân tới mức người ngồi trên ghế cảm nhận được qua lòng bàn chân. Mấy công nhân ở dãy nhà tạm đã ra đứng thành một hàng dài ở hành lang từ lúc nào, không ai nói to, tất cả cùng nhìn về phía cửa hầm tối. Hà Tĩnh Nghi bấm giờ lần thứ hai, ghi xong, rồi cô nói câu kết luận của đêm trực bằng giọng của người đọc một kết quả đo, không thêm một tính từ nào.

- Hai lần trong một đêm. Không khoan. Không người trong hầm. Điện giàn ngắt và niêm phong còn nguyên. Giả thuyết hiện tượng do máy khoan gây ra, từ đêm nay, không còn đứng được nữa.

Vương Thiết Sơn gật đầu chậm rãi. Ông bảo Hà Tĩnh Nghi lập biên bản đêm trực ngay trong đêm, bốn người cùng ký, một bản ông giữ, một bản gửi kèm hồ sơ sự cố của buổi thử tối 7 tháng 11. Ông nói thêm rằng biên bản này không kết luận trong núi có cái gì. Nó chỉ kết luận một điều không có: không có cái máy nào gây ra chuyện này. Và đôi khi, ông nói, biết chắc một điều không có lại là bước tiến lớn nhất của cả một tháng hồ sơ.

Lý Thừa Ân ghi thêm vào sổ tay của mình một nhận xét riêng, tách khỏi biên bản chung. Hai tiếng búa của đêm nay cách nhau một giờ hai mươi tám phút, không theo bất kỳ chu kỳ đều nào mà hồ sơ của công trường từng đo được. Nó khác hẳn nhịp lệch kim từ trường bốn giây đều đặn hôm 25 tháng 10. Nó cũng khác tiếng gõ từng nhịp mà Lưu Tiểu Dũng nghe ở ca khoan đầu tiên. Anh chống lại thói quen của chính mình là gộp mọi âm thanh lạ vào một mối. Đêm nay chỉ cho phép kết luận một điều về nguồn phát: nó không cần máy khoan, không cần người trong hầm, và nó không vận hành theo lịch làm việc của con người. Ngoài điều ấy ra, trang sổ phải để trống. Anh viết chữ trống ấy ra giấy thật, như một cách tự nhắc rằng biết dừng đúng chỗ cũng là một phần của nghề khảo sát.

Tôn Vĩnh Phúc đứng dậy sau khi biên bản được ký xong, phủi quần, rồi nói một câu sau chót trước khi xách ghế đẩu đi về dãy phòng ở. Ông nói máy móc của người ta đào vào núi này mới được hơn một tháng, còn tiếng gõ trong núi thì thợ đời trước đã nghe từ khi chưa có máy nào leo lên được con đèo này. Người ta cứ quen đổ cho cái gì mới nhất ở gần mình nhất. Đổ cho máy là dễ nhất, vì máy thì tắt được.

Vương Thiết Sơn ở lại sân sau cùng với Lý Thừa Ân. Ông nhìn cửa hầm một lúc lâu, rồi bất ngờ nhắc tới danh sách ba thứ còn thiếu mà Hà Tĩnh Nghi đã báo cáo lại cho ông sau buổi ở trạm y tế. Ông nói ông không hiểu việc của đoàn khảo sát, nhưng ông hiểu một điều rất đơn giản của nghề chỉ huy: một người lính không thể ra trận với vũ khí bị khóa trong kho của người khác. Sáng mai, mùng 10 tháng 11, ông sẽ dùng quyền chỉ huy mặt bằng của mình để mở phòng mẫu. Chiếc khiên gốm sẽ được bàn giao cho Lý Thừa Ân bằng biên bản đàng hoàng, có mặt người quản lý hiện vật, có chữ ký của ông. Còn việc anh nối nó được với thứ gì trong núi hay không, ông nói, là việc của anh và là trách nhiệm của anh, giống như việc mở cánh cửa ấy là trách nhiệm của ông.

Chương khác

Xem thêm