HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 38: Nối Mảnh Truyền Thuyết

Tối 10 tháng 11, phòng ở của Lý Thừa Ân sáng đèn tới khuya, và lần đầu tiên sau hơn một tháng, chiếc bàn làm việc nhỏ của anh không còn chỗ trống. Anh…

Nội dung chương

Tối 10 tháng 11, phòng ở của Lý Thừa Ân sáng đèn tới khuya, và lần đầu tiên sau hơn một tháng, chiếc bàn làm việc nhỏ của anh không còn chỗ trống. Anh ghi giờ mở tủ sắt vào cuốn sổ nhỏ theo đúng điều kiện bàn giao, lấy hộp chống ẩm ra, đặt ở vị trí trung tâm của bàn. Quanh hộp là toàn bộ hồ sơ của vụ việc, được bày theo từng chồng riêng. Một chồng là cuốn sổ tay chia hai cột và cuốn tàn quyển chép tay bọc vải dầu. Một chồng là tập bản in ảnh quét ba chiều của rãnh khắc trên mẫu đá. Chồng thứ ba là khung hình dừng ở giây thứ sáu của đoạn ghi camera nhiệt đêm 2 tháng 11. Trên cùng là tấm bản đồ địa tầng có chữ ký của Dương Khai Sơn.

Hồ Mỹ Lệ tới lúc mười chín giờ, mang theo hồ sơ gốc của hiện vật và máy tính xách tay chứa toàn bộ ảnh chụp ba chiều của khiên gốm. Dương Khai Sơn tới sau cô mười phút, mang theo lát cắt địa chất bổ sung và cuốn nhật ký đo từ trường của đoàn. Ba người ngồi quanh chiếc bàn chật, và Lý Thừa Ân mở đầu buổi làm việc bằng một quy tắc mà anh nói rõ là quy tắc cho chính mình trước hết.

- Tối nay ta nối mảnh, nhưng nối theo kỷ luật cũ. Mỗi mảnh phải tự đứng được một mình trước. Không ai được lấy chuyện kể để giải thích hình ảnh, rồi lấy hình ảnh quay lại chứng minh chuyện kể. Nếu cuối buổi mà các mảnh vẫn không chạm được vào nhau bằng chứng cứ độc lập, ta gấp hồ sơ lại và coi như chưa có buổi tối này.

Dương Khai Sơn gật đầu ngay. Ông bảo đó cũng là cách ông vẫn làm với các lát cắt địa chất: mỗi lớp đá phải tự khai tuổi của nó trước khi người ta cho phép nó nằm cạnh lớp khác trên cùng một bản đồ.

Mảnh thứ nhất được đặt lên bàn là chuyện kể. Lý Thừa Ân giở sổ tay về những trang đầu của tháng 10, đọc lại bản ghi buổi tối ở bếp ăn hôm anh mới tới công trường. Tôn Vĩnh Phúc kể rằng núi Thường Dương này là nơi chôn đầu của một vị tướng thời thượng cổ. Vị tướng ấy là người của Viêm Đế, bị Hoàng Đế chém đứt đầu trong trận chiến giành thiên hạ. Đầu bị chôn lại ở núi này. Phần thân không đầu không chịu ngã, lấy hai núm vú làm đôi mắt, lấy rốn làm miệng, hai tay vẫn vung búa và khiên mà đánh tiếp. Anh đọc tiếp phần đối chiếu anh đã ghi thầm ngay đêm ấy với tích trong Sơn Hải Kinh: bản văn cổ nhất còn truyền lại kể đúng câu chuyện này, và nêu đúng tên ngọn núi này như nơi chôn đầu.

Dương Khai Sơn xác nhận phần địa danh bằng thẩm quyền của người làm địa chất trong vùng. Núi Thường Dương của công trường là một địa danh có thật trong sử sách Trung Quốc, nằm ở Thiểm Tây. Truyền thuyết về vị tướng không đầu gắn với ngọn núi này đã lưu hành trong dân gian địa phương từ rất lâu. Nó có trước mọi dự án hầm hàng trăm năm. Ông nhấn mạnh ngay giới hạn của mảnh này: chuyện kể chứng minh được rằng người xưa đã gắn một hình tượng cụ thể với ngọn núi cụ thể. Nó không chứng minh được hình tượng ấy có thật. Ba người thống nhất ghi mảnh thứ nhất ở đúng vị trí đó: một truyền thuyết có địa danh, có hình tượng rõ ràng, tồn tại độc lập với mọi sự việc của công trường.

Mảnh thứ hai là hình ảnh. Hồ Mỹ Lệ mở đoạn ghi trên máy tính, dừng ở giây thứ sáu, phóng to khung hình lên hết cỡ của màn hình nhỏ. Vệt nóng ở cuối hầm hiện ra với đầy đủ các mốc đối chiếu mà Hà Tĩnh Nghi đã giữ lại: cột chống có vạch sơn ở một mét, hai mét và ba mét đứng ngay trong khung hình. Phần thân của vệt nóng vượt qua vạch ba mét. Phần trên của nó kết thúc phẳng ở đường vai. Không có khối nhiệt nào phía trên đường vai ấy. Và ở khoảng giữa thân, hai đốm nóng nhỏ sáng hơn hẳn phần còn lại nằm đối xứng nhau theo chiều ngang.

Lý Thừa Ân đặt bản in của khung hình này cạnh trang sổ ghi chuyện kể, rồi làm một phép đối chiếu vị trí mà anh nói rất chậm để cả hai người cùng kiểm tra. Nếu lấy tỉ lệ của một thân người khổng lồ cao hơn ba mét, hai đốm nóng kia nằm đúng vào khoảng ngực trên. Trong chuyện kể, đôi mắt của vị tướng không đầu nằm đúng ở hai núm vú trên ngực. Sự trùng khớp ở đây, anh nói rõ, chỉ là trùng khớp về vị trí tương đối trên một khung hình nhiệt. Một camera nhiệt không chụp được mắt. Nó chỉ chụp được nhiệt. Nhưng vị trí của hai nguồn nhiệt ấy không lệch đi đâu được khỏi vùng ngực của hình nhân. Trong toàn bộ hồ sơ của công trường, không có thiết bị nào của con người tạo ra hai nguồn nhiệt đối xứng ở vị trí ấy. Huống hồ chúng đứng yên trọn mười một giây.

Dương Khai Sơn nêu điểm yếu của mảnh thứ hai không chút nể nang. Một khung hình mười một giây, dù camera vừa được hiệu chuẩn, vẫn là một khung hình duy nhất ở một thời điểm duy nhất. Hồ Mỹ Lệ bổ sung mảnh phụ trợ từ hồ sơ: vệt nóng chín giây ở ca khoan thứ 2, được rà lại hôm 16 tháng 10, cũng kết thúc phẳng ở đường vai và thiếu phần đầu. Hai lần ghi nhận cách nhau hơn hai tuần, ở hai trạng thái vận hành khác nhau. Điểm yếu vẫn còn nguyên: tất cả đều là bằng chứng gián tiếp thu được qua máy. Chưa lần nào con người nhìn thấy hình nhân ấy bằng mắt thường trong điều kiện rõ ràng.

Mảnh thứ ba là hiện vật và đá. Hồ Mỹ Lệ mở hộp chống ẩm ngay trên bàn, theo đúng thủ tục cô vừa ghi bổ sung vào sổ sáng nay, và đặt khiên gốm lên tấm lót mềm. Dưới ánh đèn bàn, ba người cùng xem lại đoạn hoa văn mây cuộn ở phần cong của hiện vật. Cô mở ảnh quét ba chiều của rãnh khắc trên mẫu đá hố thăm dò số 3, quy về cùng tỉ lệ như buổi đối chiếu hôm 26 tháng 10. Kết quả cũ giữ nguyên: đoạn rãnh dài bốn phân khớp rất cao với hoa văn trên khiên, mười bảy mẫu đối chứng khác không cho mức trùng đáng kể. Hiện vật này mang niên đại thời Chu theo kết quả nhiệt phát quang đã ký xác nhận hôm 15 tháng 10. Còn theo lát cắt địa chất của chính Dương Khai Sơn, lớp đá cực cứng mà mũi khoan vừa chạm tới nằm ngay trước vành khoảng trống không phản hồi sóng quanh phiến đá ngầm. Vành ấy ôm đúng vùng mà đoàn khảo sát đã khoanh là nghi có dấu tích chiến trường cổ từ hôm 8 tháng 10.

Dương Khai Sơn nói rõ phần của khoa học địa chất trong mảnh thứ ba, và ông nói nó bằng một câu mà Lý Thừa Ân yêu cầu ông nhắc lại để ghi nguyên văn. Địa chất của ông chỉ khẳng định được phía trước mũi khoan là một cấu trúc đá khác thường và một vùng trống không phản hồi. Địa chất không nói được vùng ấy là cái gì, càng không nói được ai nằm trong đó. Nhưng một hiện vật nghi lễ thời Chu, tìm thấy ở cửa ngõ của vùng ấy, mang hoa văn khớp với vết khắc trên đá lấy từ cùng một hố, là một sự trùng hợp mà nghề khảo sát không được phép bỏ qua.

Tới lúc ấy, đồng hồ trên tường đã chỉ gần hai mươi hai giờ. Ba chồng hồ sơ trên bàn vẫn nằm riêng. Lý Thừa Ân mở sổ tay ra một trang hoàn toàn mới. Anh không kẻ đường chia đôi trang như mọi lần trước. Anh viết ở đầu trang một tiêu đề, ghi ngày 10 tháng 11, và viết rằng đây là trang nối hai cột, viết sau khi đã có đủ ba mảnh độc lập. Rồi anh viết, lần đầu tiên trong toàn bộ hồ sơ làm việc của mình tại Thường Dương, cái tên mà suốt hơn một tháng qua anh chỉ dám nghĩ tới chứ chưa từng đặt xuống giấy như một kết luận làm việc. Anh viết tên của vị tướng không đầu trong truyền thuyết thành một dòng riêng, kèm theo một dấu hỏi lớn ngay sau tên: Hình Thiên?

Dưới cái tên kèm dấu hỏi ấy, anh ghi ba dòng bằng chứng đối chiếu, mỗi dòng kèm theo nguồn gốc rõ ràng của nó. Truyền thuyết địa phương và văn bản cổ gắn hình tượng tướng không đầu với đúng ngọn núi này. Hai lần ghi hình nhiệt cho hình nhân cao hơn ba mét, không có phần đầu, với hai nguồn nhiệt đối xứng ở khoảng giữa thân. Hiện vật nghi lễ thời Chu mang hoa văn khớp một phần với đá tại chỗ, nằm ở cửa ngõ của vùng nghi chiến trường cổ. Anh ghi thêm một dòng thứ tư, dòng mà anh nói là quan trọng nhất của trang: đây là giả thuyết chính, chưa phải kết luận, và nó chỉ được phép dùng để định hướng hành động theo hướng không làm tình hình tệ hơn.

Hồ Mỹ Lệ đọc lại trang sổ hai lần, rồi nêu phản biện cuối cùng của buổi tối. Cô nói điểm yếu lớn nhất của giả thuyết nằm ở chỗ mọi mảnh đều gián tiếp, và mắt xích hoa văn mới khớp trong phạm vi bốn phân, chưa phải khớp hoàn toàn trên toàn bộ hiện vật. Nếu muốn giả thuyết này đứng vững trước bất kỳ hội đồng nào, cần một lần đối chiếu cuối cùng giữa hoa văn của khiên và bề mặt đá thật trong hầm, không qua ảnh chụp. Lý Thừa Ân ghi cả lời phản biện ấy vào cuối trang, nguyên văn, như một việc còn nợ của giả thuyết. Dương Khai Sơn ký tên ở cuối trang với tư cách người chứng kiến buổi đối chiếu. Ông kèm ghi chú viết tay của chính mình. Ông đồng ý ghi nhận đây là giả thuyết có căn cứ. Ông không đồng ý công bố ra ngoài đoàn trước khi có đối chiếu trực tiếp.

Ba người thống nhất giữ trang sổ này trong nhóm nhỏ. Nó chưa đi lên ban quản lý, chưa vào bất cứ báo cáo chính thức nào. Nhưng từ đêm nay, nó thay đổi cách cả ba người gọi điều đang ở trong núi. Không còn là hiện tượng, không còn là vệt lạ. Nó là một giả thuyết có tên và có dấu hỏi.

Buổi làm việc kết thúc vì một tin nhắn tới điện thoại của Dương Khai Sơn lúc hai mươi hai giờ hai mươi phút. Trạm khí tượng tỉnh, nơi đoàn địa chất vẫn giữ liên lạc thường xuyên, vừa phát bản tin cảnh báo sớm: một đợt giông bão lớn đang hình thành và dự kiến quét qua khu vực Thường Dương vào đêm 14 tháng 11. Lý Thừa Ân nhìn xuống trang sổ vừa khô mực, nơi cái tên kèm dấu hỏi nằm giữa ba dòng bằng chứng. Từ giờ tới đêm giông ấy chỉ còn bốn ngày. Và anh hiểu rằng cuộc họp sáng mai ở lán điều hành sẽ không còn là một cuộc họp tiến độ bình thường nữa.

Chương khác

Xem thêm