HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 39: Dự Báo Giông Bão Lớn

Sáng 11 tháng 11, cuộc họp ở lán điều hành bắt đầu bằng một bản tin thời tiết, thay vì bằng bảng tiến độ như mọi cuộc họp từ đầu dự án tới giờ. Hà Tĩnh…

Nội dung chương

Sáng 11 tháng 11, cuộc họp ở lán điều hành bắt đầu bằng một bản tin thời tiết, thay vì bằng bảng tiến độ như mọi cuộc họp từ đầu dự án tới giờ. Hà Tĩnh Nghi đứng cạnh màn hình chiếu, tay cầm bản in của trung tâm khí tượng tỉnh vừa gửi về công trường qua đường văn thư lúc bảy giờ sáng. Lý Thừa Ân ngồi ở hàng ghế thứ hai với tư cách quan sát viên của đoàn khảo sát. Anh không có tên trong danh sách phát biểu chính thức của cuộc họp này. Nhưng anh có mặt, vì mọi quyết định sắp được đưa ra đều sẽ rơi xuống đoạn hầm mà anh vừa viết một cái tên kèm dấu hỏi vào sổ tay đêm qua.

Bản tin khí tượng dài bốn trang, và Hà Tĩnh Nghi tóm tắt nó bằng những con số không thể hiểu lầm. Một đợt giông bão lớn sẽ quét qua khu vực Thường Dương vào đêm 14 tháng 11. Mưa lớn kéo dài từ chiều 14 tới hết ngày 15. Gió giật mạnh trên các sườn núi trống. Nguy cơ sạt lở ở tuyến đường đèo độc đạo nối công trường với thị trấn được nâng lên mức cao. Nguy cơ mất điện lưới trên diện rộng được ghi rõ trong phần cảnh báo hạ tầng. Cô dừng lại ở trang cuối của bản tin. Ở đó, trung tâm khí tượng ghi một khuyến cáo duy nhất cho các công trình trong vùng núi. Hạn chế tối đa thi công ngoài trời trong thời gian bão đổ bộ. Hạn chế cả thi công trong các không gian ngầm phụ thuộc thông gió cơ giới.

Triệu Kiến Quốc báo cáo phần kỹ thuật ngay sau đó, và báo cáo của ông làm căn phòng nặng thêm một tầng nữa. Lớp đá cực cứng ở gương hầm vẫn nằm nguyên ở vị trí của nó sau ca khoan thứ 5. Đầu khoan kim cương hiện tại đã mòn rõ sau gần một giờ quay trên mặt đá ấy. Muốn khoan ca cuối có kết quả, tổ của ông phải thay đầu khoan mới và lên lại toàn bộ thông số lực. Quan trọng hơn, ông nói, là câu hỏi về thời điểm. Ông đề xuất dời ca khoan cuối sang sau đợt bão, khi thời tiết ổn định trở lại, điện lưới chắc chắn và đường đèo thông thoáng cho xe cứu hộ nếu cần. Ông nói đề xuất này thuần túy là kỹ thuật, không liên quan gì tới các hiện tượng trong hầm, và ông yêu cầu ghi nó vào biên bản với đúng tư cách ấy.

Vương Thiết Sơn ủng hộ đề xuất dời lịch, nhưng bằng những lý do của một chỉ huy trưởng vừa trải qua mười ngày không yên. Ông lần lượt đặt lên bàn họp ba tập hồ sơ mỏng. Tập thứ nhất là biên bản sự cố buổi thử tối 7 tháng 11, với một người bị thương nhẹ. Tập thứ hai là biên bản đêm trực 9 tháng 11. Biên bản ấy kết luận hiện tượng không do máy khoan gây ra. Tập thứ ba là sổ theo dõi sức khỏe của đội, với hai ca ghi nhận hoa mắt trong tháng. Ông nói ông không mang ra đây một lý thuyết nào cả. Ông chỉ mang ra những tờ giấy đã ký. Và những tờ giấy ấy bảo ông rằng đưa cả một ca đêm xuống cái hầm sâu ấy vào đúng đêm bão lớn nhất của mùa là một quyết định mà ông không muốn ký tên mình ở dưới, dù với tư cách chỉ huy thi công.

Lý Thừa Ân ngồi nghe và ghi chép, và anh ghi nhận một điều khiến anh kính trọng người chỉ huy này thêm một phần. Vương Thiết Sơn không hề nhắc tới buổi đối chiếu tối qua, không hề dùng cái tên trong sổ tay của anh làm sức nặng cho lập luận của mình. Ông biết về giả thuyết ấy qua lời kể lại ngắn gọn của Hà Tĩnh Nghi. Nhưng ông tôn trọng thỏa thuận giữ nó trong nhóm nhỏ, và ông tranh luận hoàn toàn bằng hồ sơ chính thức. Ở công trường này, đó là cách đánh trận sạch nhất mà một người ở vị trí của ông có thể làm.

Mã Hướng Đông tới lán lúc chín giờ hai mươi phút, muộn hơn giờ họp gần nửa tiếng vì đường đèo đã bắt đầu có mưa nhỏ. Ông nghe tóm tắt lại toàn bộ phần trình bày từ đầu buổi mà không ngắt lời ai. Nghe xong, ông đặt lên bàn một văn bản mỏng hơn mọi tập hồ sơ trên bàn. Đó là lịch hạn chót bổ sung của chủ đầu tư. Mốc hoàn thành ca khoan cuối và thông mũi thử được chốt cứng vào trước ngày 18 tháng 11. Điều khoản phạt lũy tiến chạy theo từng ngày trễ. Rồi ông đưa ra quyết định của buổi họp, nói chậm rãi như người đang đọc một đáp án đã có sẵn từ trước khi bước vào phòng.

- Ca khoan cuối giữ nguyên đêm 14 tháng 11. Tôi nghe hết các ý kiến rồi, và tôi ghi nhận chúng đều có lý ở góc độ của từng bộ phận. Nhưng các anh thử nhìn từ phía chủ đầu tư một lần. Sau bão, đường đèo có thể sạt ở ba điểm đã được cảnh báo từ mùa mưa trước. Nếu đèo tắc một tuần, ca khoan cuối dời không phải ba ngày mà là mười ngày. Khi ấy điều khoản phạt lũy tiến ăn hết phần thưởng của cả dự án, và hợp đồng của nửa đội này sang năm sau không ai dám ký lại. Còn về cái bão: nó là bão trên mặt đất. Hầm của chúng ta nằm sâu trong lòng núi, cách mặt đất hàng trăm mét đá. Mưa gió trên kia không chạm được xuống gương hầm. Đó là lý lẽ của chính các anh kỹ sư vẫn nói với tôi từ ngày đầu dự án.

Hà Tĩnh Nghi xin phát biểu ngay sau câu ấy, và cô phát biểu bằng những con số của hệ thống mà cô phụ trách. Hầm không sợ mưa, đúng. Nhưng hầm sống bằng điện. Thông gió cơ giới, chiếu sáng, bơm thoát nước và giàn khoan đều ăn điện lưới. Máy phát dự phòng của công trường chỉ đủ tải cho chiếu sáng khẩn cấp và thông gió ở mức tối thiểu, không đủ cho một ca khoan trọn vẹn. Nếu bão làm mất điện lưới giữa ca, khi đội đang ở sâu nhất, việc rút người sẽ phải thực hiện trong điều kiện thông gió yếu đi rõ rệt. Cô kết luận bằng một câu ngắn: rủi ro của đêm 14 không nằm ở nước mưa chảy vào hầm. Nó nằm ở sợi dây điện nối cái hầm ấy với thế giới bên ngoài.

Mã Hướng Đông không bác bỏ con số của cô. Ông đáp bằng một quyết định chi tiền ngay tại bàn họp. Văn phòng sẽ duyệt bổ sung dầu dự trữ cho máy phát, đủ chạy bốn mươi tám giờ liên tục. Tổ điện trực hai mươi bốn trên hai mươi bốn giờ trong toàn bộ đợt bão. Một máy phát phụ sẽ được chở lên công trường trước ngày 13. Ông nói ông chấp nhận tốn thêm khoản ấy để giữ nguyên lịch. Nhưng lịch thì không đổi. Ông yêu cầu thư ký ghi rõ: các ý kiến đề xuất dời ca của kỹ thuật, an toàn và chỉ huy công trường đã được trình bày, được lắng nghe, và không được chấp thuận vì lý do hạn chót hợp đồng.

Vương Thiết Sơn yêu cầu một việc cuối cùng trước khi ký vào biên bản cuộc họp. Ông yêu cầu biên bản ghi đủ tên của từng người đã đề xuất dời ca, kèm lý do của từng người, không gộp chung thành một dòng ý kiến thiểu số. Ông nói một biên bản tử tế phải để cho người đọc sau này biết ai đã nói gì vào lúc nào, nhất là khi quyết định cuối cùng đi ngược lại những lời nói ấy. Mã Hướng Đông đồng ý, không giấu được một cái nhếch môi rất nhẹ. Lý Thừa Ân cũng xin ghi một ý kiến ở mục khảo sát. Ý kiến của anh ngắn gọn, và không hề chạm vào giả thuyết trong sổ tay của mình. Đoàn khảo sát đề nghị được hoàn thành các việc đo đạc bổ sung ở đoạn cuối hầm trước ca khoan cuối. Đoàn cũng đề nghị giữ nguyên toàn bộ hồ sơ quan trắc của tháng qua, làm căn cứ đánh giá sau này. Ý kiến ấy được ghi vào biên bản mà không gặp phản đối nào, vì nó không xin dời một giờ khoan nào của ai.

Cuộc họp tan lúc mười giờ bốn mươi phút. Ca khoan cuối của dự án đã bị chốt cứng vào đêm giông bão lớn nhất của mùa, bằng một văn bản, trước sự chứng kiến của tất cả những người sẽ phải có mặt trong cái hầm ấy. Ngoài sân, mưa nhỏ bắt đầu rơi đều lên mái tôn của lán, thứ mưa tiền trạm của một đợt bão còn cách ba ngày đường đi.

Ở hành lang ngoài phòng họp, Triệu Kiến Quốc giữ Lý Thừa Ân lại bằng một câu hỏi không có trong bất kỳ biên bản nào của buổi sáng. Ông hỏi thẳng anh có tin rằng lớp đá ở gương là một lớp đá bình thường hay không. Anh đáp rằng với tư cách khảo sát, anh chỉ có thể nói nó khác thường tới mức mọi thang đo mang theo đều không đủ dùng. Ông gật đầu, rồi nói một điều mà anh ghi nhớ như một cam kết giữa hai người làm nghề. Đêm 14, dù lịch đã chốt và đầu khoan đã thay mới, ông vẫn là người cầm cần khoan. Ông sẽ khoan chậm, theo đúng thông số ông tự đặt ra. Nếu mặt đá có phản ứng nào vượt quá những gì ca khoan thứ 5 đã cho thấy, ông sẽ dừng và rút, và lần này ông không cần ai ra lệnh thay. Ông nói xong thì đi thẳng xuống khu vực giàn khoan, nơi tổ của ông đã bắt đầu tháo đầu khoan cũ ngay trong cơn mưa nhỏ.

Lý Thừa Ân không về phòng ở ngay. Anh quay lại bàn họp, nơi Vương Thiết Sơn còn ngồi một mình với biên bản chưa khô mực, và đặt lên bàn một tờ phiếu xin vào hầm viết tay. Anh xin một buổi vào đoạn cuối hầm ngay trong ca ngày hôm nay. Hà Tĩnh Nghi và Chu Đại Bằng sẽ đi cùng anh. Việc cần làm được anh nói rõ tên trong phiếu. Đo đạc bổ sung bốn vị trí quanh khoảnh nền dự kiến ở cuối hầm. Ghi tọa độ đầy đủ, phục vụ đánh giá an toàn trước ca khoan cuối. Chỉ huy trưởng đọc phiếu, nhìn anh một lúc lâu như đang cân xem việc đo đạc ấy thật ra là để làm gì, rồi ký tên ở cuối trang mà không hỏi thêm câu nào. Ông chỉ ghi thêm vào phiếu một dòng giới hạn bằng mực đỏ: cả tổ phải ra khỏi hầm trước mười bảy giờ chiều nay.

Chương khác

Xem thêm